Τα μωρά έχουν πολλά έμφυτα αντανακλαστικά, το ίδιο και οι ενήλικοι. Πριν από χρόνια, κάποιοι ερευνητές απέδειξαν ότι το χαριτωμένο προσωπάκι ενός μωρού, η ανασηκωμένη του μυτούλα και τα μεγάλα του μάτια μάς δημιουργούν την έντονη τάση να χαμογελάσουμε, να το φιλήσουμε και να το αγκαλιάζουμε για ώρες!

Πώς νιώθουμε όταν κλαίει ένα μωρό;

Νιώθουμε επίσης υποχρεωμένοι να ανταποκριθούμε αμέσως στα κλάματα ενός μωρού. Ο ήχος του κλάματος κάνει το νευρικό μας σύστημα να σημάνει αμέσως «συναγερμό»: η καρδιά χτυπάει σαν τρελή, η πίεση του αίματος ανεβαίνει, οι παλάμες ιδρώνουν και το στομάχι σφίγγεται σαν γροθιά.

Το κλάμα του μωρού σας σας κάνει να θέλετε να βοηθήσετε, το ίδιο και οι πράξεις του. Οι μικρές γροθιές του που χτυπούν τον αέρα και το πρόσωπό του που συσπάται τρυπούν την καρδιά σας σαν βέλος. 

Το καλό νέο είναι ότι τα μικρά μωρά δεν έχουν την ικανότητα να είναι χειριστικά, αγενή ή επικριτικά. Μην ξεχνάτε ότι δεν μπορούν καλά καλά να ρευτούν χωρίς βοήθεια!

Ωστόσο, είναι εύκολο να το πάρεις προσωπικά και να νιώθεις ότι σε επικρίνει όταν το μωρό σου ουρλιάζει διαρκώς.

Τα αναφιλητά του προκαλούν αίσθημα ανημπόριας, άγχος, ακόμα και την επιθυμία να το βάλει κανείς στα πόδια. Οι λυγμοί αυτοί μπορεί να ξυπνήσουν αναμνήσεις από προηγούμενες τραυματικές εμπειρίες, αποτυχίες, εξευτελισμούς ή προσβολές. Και οι γονείς που βιώνουν άλλα άγχη -όπως κούραση, απομόνωση, ασυμφωνία στο ζευγάρι, οικονομικά προβλήματα και ούτω καθεξής- είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στο κλάμα.

Ενημερωθείτε για το ασύγχρονο σεμινάριο Τα πιο σημαντικά λάθη των γονέων και πώς να τα αποφύγετε από την πλατφόρμα του PSYVERSITY

Όποιος έχει βρεθεί σε ένα αεροπλάνο με ένα μωρό που κλαίει ξέρει ότι οι γονείς δεν είναι οι μόνοι που επηρεάζονται από τα αναφιλητά των μωρών. Άλλοι ενήλικοι, παιδιά, ακόμα και ζώα, αναστατώνονται τόσο από τον ήχο του κλάματος ενός μωρού ώστε είναι σχεδόν αδύνατο να τον αγνοήσουν.

Δείτε τα πολυάριθμα βίντεο που έχουν γίνει viral, τα οποία δείχνουν σκυλιά που τραγουδούν και αλυχτούν προκειμένου να ηρεμήσουν μωρά που κλαίνε!

Πώς διακρίνουμε τις ανάγκες του μωρού από το κλάμα του;

Όταν γυρίζετε σπίτι από το νοσοκομείο, κάθε γκρίνια μπορεί να ακούγεται σαν πρόβλημα και κάθε κλάμα σαν επείγων συναγερμός.

Αλλά πώς μπορείτε να πείτε ακριβώς τι χρειάζεται το μωρό σας;

Το κλάμα τού μίας εβδομάδας μωρού σας, το οποίο σημαίνει «κρυώνω», είναι διαφορετικό από το κλάμα που σημαίνει «πεινάω»;

Μερικοί ειδικοί ισχυρίζονται ότι μπορούν να διακρίνουν την ανάγκη ενός μωρού από το κλάμα του. Αυτό μπορεί να ισχύει μετά τους πρώτους μήνες, αλλά αρκετές μελέτες δείχνουν ότι σπάνια συμβαίνει νωρίτερα.

Είναι οι έμπειροι φροντιστές μωρών καλύτεροι στο να διακρίνουν τα διαφορετικά κλάματα;

Φιλανδοί ερευνητές ζήτησαν από ογδόντα έμπειρες βρεφοκόμους να ακούσουν ηχογραφήσεις μωρών. Στη συνέχεια τις ρώτησαν αν οι ήχοι που έκανε ένα μωρό ήταν κλάμα πείνας ή πόνου, κραυγή μετά τη γέννηση ή γουργουρητό χαράς. Περιέργως, ακόμα και οι επαγγελματίες αυτές διάλεξαν τη σωστή αιτία μόνο σε ποσοστό 50 τοις εκατό -ελάχιστα καλύτερο απ' ό,τι αν το έκαναν τελείως στην τύχη.

Αποκτήστε το βιβλίο του διάσημου παιδιάτρου Harvey Karp Το πιο χαρούμενο μωρό στον κόσμο από το εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο ψυχολογίας του PSYCHOLOGY.GR

3 είδη κλάματος και η σημασία τους

Όταν πια θα γίνει τριών μηνών, το μωρό σας θα κάνει πολλούς διαφορετικούς ήχους, από γρυλίσματα μέχρι γοερά κλάματα. Ωστόσο, στη διάρκεια των πρώτων μηνών, το συμπαγές μυαλό του απλώς δεν έχει αρκετό χώρο για ποικίλο ρεπερτόριο.

Κυρίως θα κάνει τρεις απλούς ήχους: κλαψούρισμα, κλάμα και στριγκλιά.

Κλαψούρισμα: ο σιγανός αυτός ήχος μοιάζει περισσότερο με παράκληση παρά με παράπονο Είναι σαν να σας τηλεφωνεί ένας γείτονας και να σας ζητάει λίγη ζάχαρη. (Κάποιοι έχουν προτείνει ότι είναι δυνατόν να γίνει διάκριση ανάμεσα στο κλαψούρισμα για την πείνα, τη μοναξιά και ούτω καθεξής. Αλλά αυτό πρέπει να αποδειχτεί.)

Κλάμα: Αυτός ο δυνατός ήχος τραβάει την προσοχή σας, σαν να έχει χτυπήσει ο χρονοδιακόπτης της κουζίνας.

Στριγκλιά: To κλάμα οποιασδήποτε αιτίας (πείνα, κρύο και ούτω καθεξής) μπορεί να κλιμακωθεί σε στριγκλιά -τσιριχτή και ενοχλητική σαν συνεγερμός καπνού- αν αγνοηθεί.

Οι περισσότεροι θα μαντεύαμε ότι το κλαψούρισμα σημαίνει ήπια δυσαρέσκεια, το κλάμα μεγαλύτερη δυσφορία (όπως όταν το μωρό πεινάει, διψάει ή κρυώνει πολύ) και η στριγκλιά δείχνει ένα επείγον πρόβλημα (όπως ο πόνος).

Και θα είχαμε δίκιο, αλλά μόνο με ένα σχετικά εύκολο παιδί.

Φασαριόζικα μωρά

Τα φασαριόζικα μωρά, εκείνα που έχουν εκ γενετής πιο έντονη προσωπικότητα ή είναι πιο ευαίσθητα, συχνά δεν έχουν τον αυτοέλεγχο για να προχωρήσουν υπομονετικά από τη μία στην άλλη «λέξη» του λεξιλογίου τους. Σαν μικροί πύραυλοι, παραλείπουν τους δύο πρώτους ήχους και εκτοξεύουν αμέσως τις πιο διαπεραστικές στριγκλιές.

Και όπως συμβαίνει με τους ανιχνευτές καπνού, είναι αδύνατο να πει κανείς -μόνο από τον ήχο- αν το πρόβλημα είναι σοβαρό (μια φωτιά) ή ασήμαντο (καμένο ψωμί).

Και μετά οι ίδιες οι στριγκλιές τους τα αναστατώνουν κι άλλο με αποτέλεσμα να καταλήγουν σε ακόμα μεγαλύτερες κραυγές!

Οι χειρονομίες των μωρών βοηθούν να κατανοήσουμε τις ανάγκες τους

Μια άλλη παρεξήγηση είναι ότι το κλάμα είναι «ο τρόπος» με τον οποίο επικοινωνούν τα μωρά.

Ευτυχώς, τα νεογέννητα διαθέτουν επίσης ένα ρεπερτόριο από χειρονομίες (σήματα) που μας βοηθούν να κατανοήσουμε τις ανάγκες τους.

Για παράδειγμα:

Ανοίγει το στόμα του και βάζει το δάχτυλό του στα χείλη του; Αυτό μπορεί να είναι σημάδι πείνας.

Τρίβει τα μάτια του, χασμουριέται, μισοκλείνει τα μάτια του ή κοιτάζει με απλανές βλέμμα; Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει υπερδιέγερση.

Κάνει γκριμάτσες, γρυλίζει και προσπαθεί να σπρώξει; Αυτό θα μπορούσε να δείχνει ότι θέλει να κάνει κακά ή απλώς ότι αισθάνεται το φαγητό να κινείται μέσα του.

Ευτυχώς, ακόμα και οι χειρότερες στριγκλιές ενός μωρού σπάνια δείχνουν κίνδυνο. Εκφράζουν απλώς ήπια επιθυμία συν ανυπομονησία. Και το παιδί σας θα ηρεμήσει μόλις πάρει αυτό που χρειάζεται.

Αλλά τι γίνεται αν οι φωνές επιμένουν ακόμα και αφού το έχετε ταΐσει, του έχετε αλλάξει την πάνα και το έχετε πάρει αγκαλιά;

Τι γίνεται αν τα δοκιμάσετε όλα και το καημένο το μωράκι σας απλώς συνεχίζει να τσιρίζει;

Τότε είναι που ο γιατρός θα αρχίσει να αναρωτιέται μήπως το μωρό σας έχει κολικούς.

Το παρόν άρθρο αποτελεί αδειοδοτημένο απόσπασμα από το βιβλίο Το πιο χαρούμενο μωρό στον κόσμο που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Χρύσα Πράντζαλου

e psy logo twitter2Τμήμα Σύνταξης της Πύλης Ψυχολογίας Psychology.gr
Επιμέλεια και συγγραφή άρθρων, μετάφραση & απόδοση ξενόγλωσσων άρθρων.
Επικοινωνία: editorial @psychology.gr