Τι μπορούμε πραγματικά να προσφέρουμε στα παιδιά μας σε έναν αβέβαιο κόσμο;

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Η σημασία της ρύθμισης του ενήλικα σε μια εποχή αβεβαιότητας, αντιφατικών απαιτήσεων και συλλογικής απορρύθμισης

Τι μπορούμε πραγματικά να προσφέρουμε στα παιδιά μας σε έναν αβέβαιο κόσμο;

Ζούμε σε μια εποχή βαθιάς αντίφασης.

Από τη μία πλευρά, ζητάμε από τα παιδιά μας να είναι συναισθηματικά ώριμα, ευέλικτα, ανθεκτικά, συνεργάσιμα. Να «καταλαβαίνουν», να «προσαρμόζονται», να «ελέγχουν τα συναισθήματά τους».
Από την άλλη, εμείς οι ίδιοι ως ενήλικες βιώνουμε καθημερινά μια διαρκή κατάσταση αβεβαιότητας, πίεσης και απορρύθμισης.

Δεν γνωρίζουμε πώς θα είναι ο κόσμος σε δέκα χρόνια. Δεν γνωρίζουμε ποια επαγγέλματα θα υπάρχουν, ποια κοινωνικά και αξιακά συστήματα θα αντέξουν ή ποια μορφή θα έχει η καθημερινότητα των παιδιών που μεγαλώνουμε σήμερα. Κι όμως, καλούμαστε να τα προετοιμάσουμε για αυτό το άγνωστο μέλλον.

Αυτό το παράδοξο δημιουργεί ένα ουσιαστικό ερώτημα:
Τι μπορούμε πραγματικά να προσφέρουμε στα παιδιά μας, όταν εμείς οι ίδιοι δεν έχουμε ξεκάθαρο χάρτη για το αύριο;

Υπεραπαίτηση και υπερπροστασία: δύο όψεις της ίδιας αγωνίας

Στη σύγχρονη γονεϊκότητα παρατηρούμε συχνά δύο φαινομενικά αντίθετες στάσεις. Από τη μία, την υπεραπαίτηση: την προσδοκία ότι τα παιδιά πρέπει να «ξέρουν καλύτερα», να ελέγχουν τις αντιδράσεις τους, να λειτουργούν με λογική και αυτορρύθμιση από πολύ μικρή ηλικία. Από την άλλη, την υπερπροστασία: την προσπάθεια να προφυλάξουμε τα παιδιά από κάθε δυσάρεστο συναίσθημα, ματαίωση ή απογοήτευση.

Παρότι μοιάζουν αντίθετες, και οι δύο στάσεις πηγάζουν από το ίδιο σημείο: τη δυσκολία του ενήλικα να αντέξει την αβεβαιότητα και τη δική του εσωτερική ένταση.

Όταν ο ενήλικας δεν μπορεί να ρυθμίσει το δικό του νευρικό σύστημα, είτε μεταφέρει αυτή την ένταση στο παιδί μέσα από απαιτήσεις, είτε προσπαθεί να την «σβήσει» μέσω υπερπροστασίας.

Το νευρικό σύστημα ως βάση της συμπεριφοράς

Η σύγχρονη γνώση γύρω από το νευρικό σύστημα και την ανάπτυξη του εγκεφάλου μας δείχνει ξεκάθαρα ότι η συμπεριφορά δεν είναι απλώς θέμα πρόθεσης ή χαρακτήρα. Είναι άμεσα συνδεδεμένη με την κατάσταση του νευρικού συστήματος.

Ένα παιδί που αντιδρά έντονα, που αποσύρεται, που δυσκολεύεται να συνεργαστεί ή να συγκεντρωθεί, δεν χρειάζεται απαραίτητα περισσότερη καθοδήγηση ή πειθαρχία. Χρειάζεται ένα περιβάλλον που μπορεί να το ρυθμίσει.

Και το βασικό ρυθμιστικό περιβάλλον για ένα παιδί είναι ο ενήλικας που το φροντίζει.

Όχι μέσα από τεχνικές ή «σωστές φράσεις», αλλά μέσα από την παρουσία, τον τόνο της φωνής, τη σωματική στάση, την ικανότητα του ενήλικα να παραμένει συναισθηματικά διαθέσιμος ακόμη και σε στιγμές έντασης.

Μεγαλώνοντας παιδιά σε έναν απορρυθμισμένο κόσμο

Τα παιδιά δεν μεγαλώνουν σε κοινωνικό κενό. Ζούμε σε μια εποχή όπου η συλλογική απορρύθμιση έχει γίνει σχεδόν καθημερινότητα. Πόλεμοι, κοινωνικές εντάσεις, οικονομική αστάθεια, συνεχής έκθεση σε απειλητικές ειδήσεις. Το ανθρώπινο νευρικό σύστημα δεν είναι σχεδιασμένο για τέτοια παρατεταμένη εγρήγορση.

Κι όμως, μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι γονείς και οι φροντιστές καλούνται να λειτουργήσουν ως σταθεροποιητικοί παράγοντες για τα παιδιά.

Αυτό δεν σημαίνει να αγνοούμε την πραγματικότητα ή να προσποιούμαστε ότι όλα είναι ασφαλή. Σημαίνει να μπορούμε να αντέχουμε την αλήθεια χωρίς να καταρρέουμε και χωρίς να μεταφέρουμε τον φόβο μας στα παιδιά.

Αν δεν γνωρίζουμε το μέλλον, τι αξίζει να διδάξουμε;

Αν δεν μπορούμε να προετοιμάσουμε τα παιδιά για συγκεκριμένα σενάρια ζωής, τότε τι έχει πραγματικά νόημα να τους προσφέρουμε;

Η απάντηση ίσως βρίσκεται όχι στις δεξιότητες του «αύριο», αλλά στα θεμέλια του ανθρώπινου ψυχισμού.

• Να μάθουν να δημιουργούν και να εκφράζονται μέσα από την τέχνη, το παιχνίδι και το σώμα.
• Να βιώνουν την καλοσύνη ως εμπειρία σχέσης, όχι ως κανόνα.
• Να αναπτύσσουν συνεργατικότητα, προσαρμοστικότητα και περιέργεια.
• Να μπορούν να παραμένουν συνδεδεμένα με τον εαυτό τους σε συνθήκες πίεσης.

Αυτές είναι βαθιές δεξιότητες επιβίωσης  όχι επιφανειακές, αλλά ουσιαστικά ανθρώπινες.

Ο ρόλος του ενήλικα: ρυθμισμένος, όχι τέλειος

Τα παιδιά δεν χρειάζονται ενήλικες που τα ξέρουν όλα. Χρειάζονται ενήλικες που μπορούν να παρατηρούν τον εαυτό τους, να κάνουν παύση, να αναγνωρίζουν πότε απορρυθμίζονται και να αναλαμβάνουν την ευθύνη της σχέσης.

Η «θεραπευμένη» εκδοχή του ενήλικα δεν είναι εκείνη που δεν κάνει λάθη, αλλά εκείνη που δεν μεταφέρει στα παιδιά το βάρος των άλυτων εσωτερικών της συγκρούσεων.

Μεγαλώνοντας παιδιά, ωριμάζουμε κι εμείς

Ίσως αυτή η γενιά γονέων να μην αποτυγχάνει. Ίσως απλώς καλείται να ωριμάσει την ίδια στιγμή που μεγαλώνει άλλους ανθρώπους.

Και αυτό δεν είναι αδυναμία. Είναι ευθύνη.

Όχι να προστατεύσουμε τα παιδιά από τη ζωή.
Ούτε να τα σκληρύνουμε για να «αντέξουν».
Αλλά να περπατήσουμε δίπλα τους ως ενήλικες που μαθαίνουν να ρυθμίζονται, να σκέφτονται και να σχετίζονται.

Σε έναν αβέβαιο κόσμο, αυτό μπορεί να είναι το πιο σταθερό δώρο που έχουμε να προσφέρουμε.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Μάγκη Πούπλη - Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Μάγκη Πούπλη: έχει επιβεβαιωθεί από το Therapy

Το προφίλ έχει επαληθευτεί μέσω της πλατφόρμας Therapy Psychology. Τα στοιχεία που εμφανίζονται έχουν επιβεβαιωθεί από το σύστημα.

• Επιβεβαιωμένο επαγγελματικό προφίλ
• Ελεγμένα στοιχεία ταυτότητας
• Επικυρωμένη ειδίκευση

Δεν χρειάζεται να έχετε όλες τις απαντήσεις για να είστε ένας καλός γονιός. Αν ψάχνετε έναν χώρο κατανόησης, υποστήριξης και ουσιαστικής σύνδεσης, θα χαρώ να γνωριστούμε.

Εξειδικεύσεις:

Διαχείριση Άγχους - Φοβιών Διαζύγιο Διαταραχές Ύπνου

4 χρόνια εμπειρίας

Δείτε όλα τα άρθρα Κλείστε ραντεβού

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...