Η πανδημία της Covid-19 που ξέσπασε τις αρχές του 2020 έχει αυξήσει κατακόρυφα την αβεβαιότητα για το οικονομικό και κοινωνικό μέλλον όλων των χωρών του κόσμου. Η κατάσταση αυτή έχει δημιουργήσει πολύ μεγάλες δυσκολίες στην λήψη αποφάσεων και έχει μειώσει σημαντικά τα περιθώρια λάθους.

Τα επαγγέλματα του μέλλοντος

Παρόλο που δεν είναι δυνατό να προβλέψουμε με ακρίβεια πώς θα είναι η μελλοντική αγορά εργασίας, διότι οι οικονομικές, πολιτικές, περιβαλλοντικές και κοινωνικές συνθήκες που μπορεί να την επηρεάσουν δεν είναι συνήθως σταθερές, ούτε εύκολα προβλέψιμες, μπορούμε όμως να διακρίνουμε τις τάσεις για ανάπτυξη σε κάποιους επαγγελματικούς τομείς, όπως και να διαβλέψουμε την αβεβαιότητα που θα επικρατεί σε κάποιους άλλους.

«...Κανένα επάγγελμα δεν μπορεί να ασκηθεί συνειδητά χωρίς γενική παιδεία. Δεν σπουδάζει κανείς για να αποκτήσει ένα κομμάτι χαρτί που θα εξαργυρώσει στην αγορά εργασίας.»

Νούτσιο Όρντινε «Η χρησιμότητα του άχρηστου»

Με βάση τα συμπεράσματα σχετικών ερευνών, οι τομείς στους οποίους διαβλέπουν οι ερευνητές ότι θα υπάρξει προσφορά θέσεων απασχόλησης είναι οι ακόλουθοι:

Υγεία και Κοινωνική Φροντίδα

Η πρόσφατη εμπειρία του κορωνοϊού, η έλλειψη νοσηλευτικού προσωπικού στα νοσοκομεία και το γεγονός ότι εργαζόμενοι γονείς έπρεπε να εργαστούν από το σπίτι και ταυτόχρονα να φροντίσουν τα παιδιά τους ευνοεί την ανάπτυξη των επαγγελμάτων υγείας και κοινωνικής φροντίδας. Πιο συγκεκριμένα, θέσεις εργασίας που θα παρουσιάσουν αύξηση στη ζήτηση είναι το νοσηλευτικό προσωπικό και οι φροντιστές ατόμων (παιδιών ή ηλικιωμένων) στο σπίτι.

Ακόμη, με την αύξηση του πληθυσμού παγκοσμίως και, κυρίως, με την αύξηση του ποσοστού των ηλικιωμένων, θα υπάρξει ανάγκη για περισσότερους ανθρώπους που θα εργάζονται στους τομείς της παροχής βοήθειας προς τους ηλικιωμένους. Ακόμη, η ζήτηση για φυσιοθεραπευτές και εργοθεραπευτές προβλέπεται να είναι αυξημένη, καθώς το υψηλό κόστος νοσηλείας και παραμονής σε νοσοκομεία θα οδηγήσει σε αύξηση των υπηρεσιών φροντίδας στο σπίτι.

Αποκτήστε το βιβλίο Burnout: Πώς να βγείτε από τον κύκλο του στρες, από το εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο ψυχολογίας της Πύλης μας.

Το γεγονός της εισβολής των νέων τεχνολογιών στη ζωή όλων μας μέσω της τηλεργασίας και της τηλεκπαίδευσης έχει συντελέσει στην επιβάρυνση της υγείας των ματιών μας. Αυτό ενδέχεται να έχει ως αποτέλεσμα οι αυξανόμενες απαιτήσεις των ασθενών που αναζητούν φροντίδα για τα μάτια τους να κάνει δημοφιλείς τους οφθαλμίατρους, οπότε αναμένεται ο κλάδος της οφθαλμολογίας να παρουσιάσει ανάπτυξη και θέσεις εργασίας.

Επίσης, επειδή οι άνθρωποι πλέον θα δίνουν όλο και περισσότερη σημασία στην πρόληψη των ασθενειών, στην καλή τους εμφάνιση, στην ψυχική υγεία και στην ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής θεωρείται ότι θα υπάρξει ζήτηση σε πλαστικούς χειρουργούς καθώς και σε διαιτολόγους, διατροφολόγους, συμβούλους ψυχολόγους, και επαγγελματικούς συμβούλους.

Νέες Τεχνολογίες και Πληροφορική

Δεν αποτελεί, βεβαίως, έκπληξη ότι μια από τις ταχύτατα αναπτυσσόμενες περιοχές της απασχόλησης είναι αυτή της τεχνολογίας των Η/Υ, η οποία πλέον θα είναι ακόμη πιο ραγδαία. Οι Η/Υ, το διαδίκτυο, τα smartphones κλπ. έχουν αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε, συναλλασσόμαστε και ζούμε. Η τεχνολογική εξέλιξη και η συνεχής ένταξη της τεχνολογίας στην αγορά εργασίας, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα, επιβεβαιώνει ότι αυτή η τάση θα συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια.

Καθώς, λοιπόν, θα εξελίσσεται η τεχνολογία, οι επαγγελματίες του χώρου της Πληροφορικής, όπως οι προγραμματιστές, οι αναλυτές συστημάτων, οι σχεδιαστές και δημιουργοί προγραμμάτων, οι σχεδιαστές ιστοσελίδων, οι σχεδιαστές εφαρμογών για τα smartphones και τα tablets, οι υπεύθυνοι ασφάλειας δεδομένων, οι καθαριστές δεδομένων κλπ. φαίνεται ότι θα συνεχίσουν να έχουν μεγάλη ζήτηση.

Καθώς οι εφαρμογές για τηλέφωνα και tablets αποκτούν όλο και μεγαλύτερη δημοτικότητα, οι σχεδιαστές επιτυχημένων εφαρμογών γίνονται περιζήτητοι και αμείβονται πολύ καλά. Επίσης, οι ειδικοί ασφαλείας εφαρμογών πληροφορικής θα έχουν ζήτηση, διότι οι απειλές στο διαδίκτυο αυξάνουν διαρκώς και οι χρήστες Η/Υ χρειάζονται προστασία.

Ενέργεια και περιβάλλον  

Όταν ο κορωνοϊός έθεσε πόλεις και χώρες σε πλήρες απαγορευτικό και περιορισμό των μετακινήσεων, η απότομη μετάβαση προσέφερε στη φύση μια προσωρινή ηρεμία και κάθαρση (τα Ιμαλάϊα έγιναν ορατά από τις πεδιάδες του Πουντζάμπ, ένας καταγάλανος ουρανός εμφανίστηκε από τη διαβόητη αιθαλομίχλη του Νέου Δελχί και οι βρώμικοι υδάτινοι δρόμοι άστραψαν από καθαριότητα.)

Οι «εορτασμοί» παρέμειναν ωστόσο βραχύβιοι καθώς αποδείχθηκε ότι η ίδια η πανδημία επιδείνωσε το πρόβλημα της πλαστικής ρύπανσης.

Εάν ακόμη και μόνο το 1% των μασκών απορρίφθηκαν με λάθος τρόπο και ίσως διασκορπισμένα στη φύση, αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα 10 εκατομμύρια μάσκες το μήνα να διασκορπίζονται στο περιβάλλον, ανέφερε το WWF.

Αυτό σημαίνει πως η ανακύκλωση θα μπει στην καθημερινότητά μας εντατικότερα και η προστασία του περιβάλλοντος θα αποτελεί επιτακτική ανάγκη, με τους κανονισμούς για τη διαχείριση των αποβλήτων να γίνονται όλο και πιο αυστηροί. Αυτό σημαίνει ότι η συγκεκριμένη βιομηχανία θα παρουσιάσει ανάπτυξη και θα δημιουργήσει πολλές θέσεις εργασίας ειδικών ανακύκλωσης και διαχείρισης άχρηστων υλικών.

Ακόμη, η κλιματική αλλαγή και η μείωση των ενεργειακών πηγών οδηγεί στην ανάγκη για περισσότερες εναλλακτικές μορφές ενέργειας, όπως η δύναμη του ανέμου, η ηλιακή ενέργεια ή η γεωθερμική ενέργεια, οπότε φαίνεται ότι θα υπάρξει ζήτηση μελλοντικά σε επαγγέλματα σχεδιασμού και συντήρησης αιολικών πάρκων, εγκατάστασης ηλιακών συλλεκτών, σχεδιαστών εναλλακτικών αυτοκινήτων, μηχανικών περιβάλλοντος, βιοκλιματολόγων και γεωπόνων εξειδικευμένων σε τεχνικές όπως η υδροπονία και η αεροπονία.

Εξ αποστάσεως εκπαίδευση

Κατά τη διάρκεια του απαγορευτικού σε όλες τις χώρες του κόσμου επεβλήθηκε σε μεγάλο ποσοστό η τηλεργασία. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι μεγαλύτερης ηλικίας εργαζόμενοι να χρειάζεται να επανεκπαιδευτούν για την απόκτηση νέων δεξιοτήτων, όπως της χρήσης ηλεκτρονικού υπολογιστή, του e-mail και του διαδικτύου.

Όσον αφορά στην τηλεκπαίδευση, η πανδημία επέφερε αλλαγές στη διδασκαλία κάνοντας την ασύγχρονη εκπαίδευση μέσω Η/Υ ή με μικτές τεχνικές πιο διαδεδομένη.

Στο μέλλον η διδασκαλία μπορεί να εξακολουθεί να μην γίνεται στις αίθουσες αλλά περισσότερο εξ αποστάσεως με σύγχρονη ή ασύγχρονη μορφή, οδηγώντας στην ανάγκη για περισσότερους «εικονικούς» δασκάλους και δημιουργούς εκπαιδευτικού υλικού για εξ αποστάσεως εκπαίδευση.

Παγκοσμίως υπάρχει μεγάλη ανάπτυξη του τομέα της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης καθώς πολλοί άνθρωποι προσπαθούν να βελτιώσουν το επίπεδο εκπαίδευσής τους ενώ συγχρόνως εργάζονται, φροντίζουν τις οικογένειές τους κλπ. Αυτή η ανάγκη φαίνεται ότι θα δημιουργήσει μια ειδικότητα συμβούλων εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, οι οποίοι θα αναπτύσσουν νέες τεχνικές και θα χρησιμοποιούν καινοτομίες για να επιλύσουν τα προβλήματα που θα προκύπτουν στο πλαίσιο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης.

Μάρκετινγκ και Πωλήσεις

Με το κλείσιμο των καταστημάτων και του απαγορευτικού κυκλοφορίας πολλές επιχειρήσεις βρέθηκαν «προ εκπλήξεως» καθώς τα εμπορεύματά τους δεν είχαν τη δυνατότητα να προβληθούν στο κοινό. Ο αυξανόμενος ανταγωνισμός με τις μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες να πωλούν τα προϊόντα τους online και η επιθυμία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων να βρουν νέους τρόπους για να επιβιώσουν οδηγεί στην ολοένα και αυξανόμενη ζήτηση του digital marketing.

Στον χώρο του μάρκετινγκ ενδέχεται να εμφανιστούν και νέα επαγγέλματα όπως αυτό του Ψηφιακού Αρχιτέκτονα, ο οποίος θα σχεδιάζει εικονικές κατασκευές για να τις χρησιμοποιούν όσοι ασχολούνται με το μάρκετινγκ και τη διαφήμιση.

Στον τομέα των Πωλήσεων θα υπάρχει μείωση της ζήτησης σε παραδοσιακούς πωλητές λόγω της αυτοματοποίησης και της συνεχούς αύξησης των διαδικτυακών πωλήσεων. Οι πωλήσεις μέσω διαδικτύου αναμένεται να αυξήσουν τις ανάγκες στον τομέα της διανομής των προϊόντων καθώς και στο management, τον σχεδιασμό και την οργάνωση των πωλήσεων (logistics).

Επίσης, φαίνεται ότι θα αυξηθούν οι ανάγκες για προγραμματιστές και αναλυτές δεδομένων για τις εξ αποστάσεως πωλήσεις και τη διαχείριση της μεταφοράς των αγαθών. Ακόμη, η κατανάλωση προϊόντων φιλικών προς το περιβάλλον θα οδηγήσει στην ανάπτυξη οικολογικών προϊόντων και στην ζήτηση εξειδικευμένου προσωπικού που θα πιστοποιεί τα προϊόντα αυτά.

Οικονομική ανάλυση και σχεδιασμός – λογιστικές υπηρεσίες

Οι διαταραγμένες οικονομικές περίοδοι που ζούμε και το όλο και διαρκώς λιγότερο προβλέψιμο μέλλον έχουν δημιουργήσει την ανάγκη παροχής ασφαλέστερων οικονομικών συμβουλών και σχεδιασμών, τόσο για τα άτομα όσο και για τις επιχειρήσεις.  

Ως αποτέλεσμα, οι οικονομικοί αναλυτές και σχεδιαστές διαφαίνεται ότι θα είναι σε ζήτηση, ενώ ζήτηση θα εμφανίσει και το επάγγελμα του λογιστή και του ορκωτού λογιστή.

Επίσης, αναμένεται αύξηση στον αριθμό των προσωπικών χρηματο-οικονομικών συμβούλων, οι οποίοι θα προσφέρουν συμβουλευτικές υπηρεσίες για τη φορολογία, τις επενδύσεις και την ασφάλιση. Στο μέλλον όλο και περισσότεροι σύμβουλοι θα χρειάζονται για να βοηθήσουν τα εκατομμύρια των εργαζομένων που αναμένεται να συνταξιοδοτηθούν στα επόμενα 10 χρόνια στον δυτικό κόσμο.

Βιβλιογραφία:

1. Κλώντζα, Ολ. (2016, 29 Μαΐου). Η Ευρώπη κινδυνεύει να μείνει από ψηφιακά… χέρια. ΤΟ ΒΗΜΑ- Ανάπτυξη, σελ. Β14, 34.
2. Δαμουλιάνου, Χ. (2015, 2 Αυγούστου). Οι περιζήτητες δεξιότητες διαμορφώνουν τη νέα κατά παραγγελία οικονομία. Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ, σελ. 10.
3. Τρίγκα, Ν. (2012, 6 Μαίου). Tα 42 περιζήτητα επαγγέλματα της επόμενης δεκαετίας.
4. Brown, C.R. (2016, March 31). Here are the top 10 best jobs of the future. Clark.
5. Levaux, J. (2014, May 6). Top 10 jobs of the future: 2014. Thinkadvisor.
6. Δέσποινα Σιδηροπούλου-Δημακάκου (2016, Λευκωσία). Το μέλλον της αγοράς εργασίας: επαγγέλματα και δεξιότητες (σελ. 10, 11, 14, 15, 16)

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Μαρία Βέργου - Σύμβουλος Ψ.Υγείας

Μαρία Βέργου: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Φιλοσοφική Σύμβουλος - Μεταπτυχιακή εξειδίκευση στη Συμβουλευτική και τον Επαγγελματικό Προσανατολισμό