Η εμμηνόπαυση ιατρικά ορίζεται ως η διακοπή της εμμήνου ρύσεως για ένα χρόνο σε γυναίκες ηλικίας 45-54 ετών συνήθως. Περιβάλλεται από διάφορους μύθους, φόβους και προκαταλήψεις και είναι ένας σημαντικός σταθμός στην ζωή μιας γυναίκας.

Ψυχοσωματικές μεταβολές

H χρονική αυτή περίοδος κατά την οποία έρχεται η εμμηνόπαυση, συμπίπτει με ποικίλες άλλες, βιολογικές, ψυχολογικές και κοινωνικές μεταβολές στη ζωή του ατόμου.

Εμφανίζονται ενδοκρινικές και μεταβολικές διαταραχές. Υπάρχουν αγγειοκινητικά συμπτώματα που έχουν σχέση με ορμονικές μεταβολές (εξάψεις, ιδρώτας, αισθήματα καύσου και κολπική ξηρότητα).

Εξασθενούν επίσης οι σωματικές και οι πνευματικές δυνάμεις.

Άλλες σημαντικές μεταβολές που συχνά συνυπάρχουν, είναι η συνταξιοδότηση, η απομάκρυνση των παιδιών ή ο γάμος τους, ο θάνατος του συζύγου ή άλλων προσφιλών προσώπων.

Δείτε στο εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο Ψυχολογίας της Πύλης μας, επιλεγμένα βιβλία της κατηγορίας Κατάθλιψη, Πένθος, Διπολική Διαταραχή.

Ψυχικές διαταραχές, υποστροφική μελαγχολία

Την περίοδο αυτή, είναι δυνατόν να εμφανιστούν ψυχικές διαταραχές όπως η υποστροφική μελαγχολία, με συμπτωματολογία κατάθλιψης, με έντονο άγχος, ψυχοκινητική ανησυχία και πληθώρα υποχονδριακών ιδεών. Η υποστροφική μελαγχολία εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες απ' ότι στους άνδρες σε αναλογία 3:1. H ηλικία έναρξης κυμαίνεται στις μεν γυναίκες μεταξύ 45 και 55 ετών, στους δε άνδρες μεταξύ 50 και 60 ετών. Συχνά εμφανίζεται μετά από ένα λυπηρό γεγονός ή μια καταπόνηση (θάνατος συζύγου, αίσθημα απομόνωσης εξ αιτίας του γάμου των παιδιών, οικονομική καταστροφή, ενδοοικογενειακές συγκρούσεις, αλλαγή κατοικίας, σωματικό νόσημα κλπ.). Στους παράγοντες αυτούς έρχεται να προστεθεί και μια νοσηρή προσωπικότητα που τυχόν προϋπάρχει ενώ συχνά υπάρχει ιστορικό διπολικής διαταραχής.

H θεραπεία υποκαταστάσεως με ορμόνες δε δίνει αξιόλογα αποτελέσματα.

Ψυχικές Διαταραχές, υποτροπιάζουσα καταθλιπτική διαταραχή

Η υποτροπιάζουσα καταθλιπτική διαταραχή εμφανίζεται τόσο σε γυναίκες 45-55 ετών όσο και σε άντρες 50-60, (το μοντέλο είναι: άντρας μόνος, ώριμος με πιθανή χρήση αλκοόλ) μετά από ψυχοπιεστικά γεγονότα και αντιστοιχεί γυναίκες προς άντρες 2:1.

Διαρκεί 3-12 μήνες και μπορεί να εξαφανιστεί πλήρως, αλλά υπάρχει η θεωρία ότι ένα άτομο με τέτοια προσωπικότητα αντιδρά με κατάθλιψη ευκολότερα σε επαναλαμβανόμενα γεγονότα όλο και μικρότερης έκτασης. H αντιμετώπιση γίνεται με αντικαταθλιπτικά και ψυχοθεραπεία. H θεραπεία υποκατάστασης με οιστρογόνα για τα οιστρογονοεξαρτώμενα συμπτώματα έχει ενοχοποιηθεί - πλην του πιθανού κινδύνου ανάπτυξης ενδομητρίου καρκίνου και για συμπτώματα άγχους και πανικού. Οι περιπτώσεις με σοβαρή ψυχολογική δυσφορία αντιμετωπίζονται επιτυχώς με ψυχοθεραπεία.

Στάση ζωής

Η προσωπική στάση και αντίδραση κάθε γυναίκας στα δύσκολα γεγονότα ζωής, που προαναφέρθηκαν, έχει να κάνει με την προνοσηρή ή μη, προσωπικότητά της. Άτομα ανώριμα, με προσκόλληση στην πατρική οικογένεια ή με υπερβολική αφοσίωση στα παιδιά σαν μοναδικό σκοπό ζωής, με δυσκολίες προσαρμογής, έλλειψη ικανοποίησης από τη ζωή, φόβο γηρατειών ή έντονες ψυχολογικές αντιδράσεις σε προηγούμενους σταθμούς (εφηβεία, εγκυμοσύνη), συχνά άκαμπτα, με ισχυρό Yπερεγώ και αισθήματα ανασφάλειας (φεύγει ο σύζυγος, τα παιδιά) και ιδεοψυχαναγκαστικές στάσεις, είναι υποψήφια για την εκδήλωση των ψυχιατρικών συμπτωμάτων και τη διαταραχή.

Oπωσδήποτε σε αυτή την ομάδα συμπεριλαμβάνονται τα άτομα με ψυχιατρικό ιστορικό. Επομένως, η εμμηνόπαυση είναι σίγουρα μια κρίσιμη καμπή με ψυχιατρικές εκδηλώσεις σχετιζόμενες με την προνοσηρή προσωπικότητα και τις δυνατότητες διαφυγής με ευχέρεια στην προσαρμογή και εναλλακτικές λύσεις.

Έτσι, μια εξαιρετικά ανώριμη και υπερβολικά ματαιόδοξη ναρκισσιστική προσωπικότητα θα επιβαρυνθεί από την αλλαγή της εμφάνισής της. Περισσότερες ρυτίδες, χαλάρωση του δέρματος, αύξηση του σωματικού βάρους, ειναι μερικές απο τις αλλαγές στην εξωτερική εμφάνιση λόγω εμμηνόπαυσης.

Από κάτω κρύβεται η αδυναμία αντίδρασης στις ματαιώσεις. Aυτό έχει και τη λογική του άποψη.

H έναρξη της πνευματικής και σωματικής εξασθένησης, η απώλεια συντρόφου ή παιδιών και ο σύντομος πια χρόνος για καριέρα (ιδιαίτερα στα φιλόδοξα τελειοθηρικά άτομα) βαραίνουν το άτομο με την αίσθηση ότι ο χρόνος τελειώνει, οι πιθανότητες ελαχιστοποιούνται και οι πιθανότητες αναστροφής των προσωπικών οικογενειακών και επαγγελματικών ματαιώσεων είναι μηδαμινές.

Γι' αυτό, χρειάζεται να ενισχύσουμε στη γυναίκα τη διαβεβαίωση ότι η εμμηνόπαυση είναι ένα φυσιολογικό γεγονός και να την ενθαρρύνουμε στην επαναδιαπραγμάτευση και επανατοποθέτηση νέων στόχων ζωής, σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, με αγάπη για τον εαυτό της και την ηλικία της και δικαίωμα σε νέα ενδιαφέροντα και ικανοποιήσεις.

Πηγή:

Εμμηνόπαυση, Συσχετισμοί και αντιμετώπιση νευρολογικών και ψυχικών διαταραχών, Φωτιάδου Α., Πρίφτης Φ., Ψυχιατρικό Τμήμα Γ.Ν. "Γ. Χατζηκώστα" Ιωάννινα

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Ζωή Σκόρδα
Σύμβουλος Ψ. Υγείας, Εκπαιδευμένη στην Βραχεία Εντατική Δυναμική Ψυχοθεραπεία.
Email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.