Τρεις μεταφορές που θα σας βοήθησουν να θυμάστε τα χαρακτηριστικά των ναρκισσιστών.
Γιατί συνεχίζεις να φροντίζεις ένα σκύλο που σε έχει δαγκώσει; Γιατί οι γάτες παίζουν αιμοβόρα παιχνίδια με μικρότερα ζώα;

Οι μεταφορές θα σε βοηθήσουν να σκεφτείς τη ζωή σου με ένα τρόπο διαφορετικό από εκείνο που σου προσφέρει η ανάγνωση μιας θεωρίας.

Οι ναρκισσιστές λειτουργούν από την οπτική γωνία ότι η ζωή περιστρέφεται γύρω από αυτούς. Σύμφωνα με τους ίδιους, οι δράσεις καθώς και οι αλληλεπιδράσεις τους με τους άλλους ανθρώπους, στοχεύουν σε ένα μοναδικό αποτέλεσμα, τη νίκη. Δε νοιάζονται για τους γύρω τους και τους χειραγωγούν, ώστε να λάβουν αυτό που χρειάζονται: προσοχή, θαυμασμό και επιβεβαίωση. Aυτά τα τρία στοιχεία ονομάζονται «ναρκισσιστικά εφόδια».

Μερικές φορές, είναι δύσκολο να θυμόμαστε ότι οι ναρκισσιστές διαφέρουν πολύ από τους μη ναρκισσιστές. Κάποιοι από εμάς, ίσως να μην κατανοήσουμε ποτέ τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν αυτοί οι άνθρωποι.

Οι παρακάτω μεταφορές αποτελούν μια υπενθύμιση, χρήσιμη στο να μας βοηθήσει να αναγνωρίσουμε έναν ναρκισσιστή.

Σκύλος
Περπατάτε σ΄ένα πάρκο με χαλαρό ρυθμό. Τα πουλιά τραγουδούν, ο ήλιος εκπέμπει αυτή την ωραία ζεστασιά και αισθάνεστε καλά.
Ένας σκύλος έρχεται προς το μέρος σας, κουνώντας την ουρά του και κοιτάζοντάς σας με τα γλυκά καστανά του μάτια, ικετεύει για ένα χάδι. Γέρνετε προς αυτόν και αρχίζετε να τον χαϊδεύετε γύρω από τα αυτιά του. Φαίνεται να του αρέσει. Αλλά τότε, εντελώς απροσδόκητα, ανοίγει το στόμα του, δείχνει τα δόντια του και σας δαγκώνει το χέρι.

Ωχ, αυτό πόνεσε.

Καθώς αιμορραγείτε, πηγαίνετε στο σπίτι να καθαρίσετε την πληγή. Έτσι, διαπιστώνετε πως το ευχάριστο συναίσθημα που σας έδωσε στην αρχή αυτή εμπειρία, έχει πια εξαφανιστεί.

Την επόμενη μέρα, περπατάτε στο ίδιο πάρκο και προσπαθείτε να ξεχάσετε το χθεσινό περιστατικό. Αισθάνεστε την ανάγκη να χαλαρώσετε. Το ίδιο σκυλί έρχεται για δεύτερη φορά προς το μέρος σας, κουνώντας την ουρά του, σα να θέλει να ζητήσει συγγνώμη γι’αυτό που σας έκανε. Σας παρακαλεί να το χαϊδέψετε.

Aν και απρόθυμα, υποχωρείτε. Άλλωστε, φαίνεται τόσο χαριτωμένο και ίσως εχθές να ήταν απλά μια κακή μέρα. Στη συνέχεια, το ίδιο κακό περιστατικό επαναλαμβάνεται. Ξαφνικά, σας δαγκώνει ξανά και πριν το καταλάβετε, έχει ήδη εξαφανιστεί. Πιστεύατε ότι η χθεσινή πληγή ήταν πιο επώδυνη, αλλά αυτή τη φορά σας πονάει πραγματικά.

Επιστρέφετε στο σπίτι για να χαλαρώσετε, ενώ ζητάτε από ένα φίλο σας να σας πάει στο γιατρό για να καθαρίσει την πληγή σας και να τη βοηθήσει να επουλωθεί. Μια βδομάδα αργότερα, περπατάτε στο πάρκο και σας πλησιάζει εκ νέου ο γνωστός σκύλος.

Τι θα έκανε στην περίπτωση αυτή κάθε λογικός άνθρωπος; Θα παρέμενε μακριά από το συγκεκριμένο το σκύλο, γνωρίζοντας ότι δεν μπορεί πια να τον εμπιστευτεί.

Ένας ναρκισσιστής μπορεί να παρομοιαστεί με ένα τέτοιο το σκύλο, που συμπεριφέρεται φιλικά, φαίνεται προσιτός και ζητάει προσοχή. Τη στιγμή που δεν το περιμένετε, σας πληγώνει, ενώ είστε διατεθειμένοι να τον συγχωρέσετε και να του δώσετε άλλη μια ευκαιρία.

Γάτα
Οι γάτες λατρεύουν να παίζουν με οτιδήποτε κινείται και δημιουργεί τον παραμικρό θόρυβο. Για τον ίδιο λόγο λατρεύουν να κυνηγούν τα ποντίκια. Μόλις καταφέρουν να πιάσουν ένα ποντίκι, το φέρνουν στο σπίτι. Στη συνέχεια, αφήνουν το ποντίκι να χαλαρώσει, γνωρίζοντας καλά ότι δεν μπορεί να ξεφύγει. Περιμένουν υπομονετικά έως ότου το ποντίκι να πιστέψει ότι είναι ασφαλές. Μόλις εκείνο κάνει μια απόπειρα να «το σκάσει», η γάτα φυσικά δε θα του το επιτρέψει.

Η προσπάθεια αυτή της απόδρασης πρόκειται να είναι βραχύβια, καθώς η γάτα θα χτυπήσει το ποντίκι, απολαμβάνοντας τις τσιρίδες του και περιμένοντας απλώς για την επόμενή του κίνηση.

Η γάτα δεν πρόκειται να σκοτώσει το ποντίκι, διότι η κίνηση αυτή θα σημάνει ταυτόχρονα το τέλος της διασκέδασής της. Θα κρατήσει το ποντίκι ζωντανό και θα το κακομεταχειρίζεται όσο το δυνατόν περισσότερο. Το ποντίκι βρίσκεται εντελώς στο έλεος της γάτας.

Με τον ίδιο τρόπο, ένας ναρκισσιστής θα δημιουργήσει καταστάσεις, μέσα στις οποίες εσείς θα ουρλιάζετε από απόγνωση, ρωτώντας τον εαυτό σας πώς αυτοί θα μπορούσαν να πουν ή να σας κάνουν ορισμένα πράγματα, να αναρωτιέστε «τι συμβαίνει μέσα στο κεφάλι τους» και την ίδια στιγμή να αισθάνεστε ανίσχυροι και αβοήθητοι.

Ένας ναρκισσιστής έχει τον έλεγχο και θα συνεχίσει το «σκληρό» παιχνίδι του, όσο εσείς θα του προσφέρετε την ικανοποίηση που λαχταρά, ενώ αισθάνεστε απογοητευμένοι, θυμωμένοι και ανήμποροι.

Χταπόδι
Ένα χταπόδι διαθέτει οχτώ πλοκάμια με βεντούζες, τα οποία χρησιμοποιεί ώστε να πιάσει το θήραμά του και να κινηθεί.
Φανταστείτε έναν ναρκισσιστή, όπως ακριβώς ένα χταπόδι. Ενώ αισθάνεστε αγάπη και ασφάλεια, «ανοίγεστε» σε αυτόν, κι εκείνος με τη σειρά του αποκτά έλεγχο πάνω στα συναισθήματά σας. Αφού καταβάλει τον απαραίτητο χώρο στην καρδιά σας, αρχίζει να κινείται προς τον εγκέφαλό σας.

Εκεί απορροφά τα πάντα από εσάς: σας «στραγγίζει» από λογική, αυτοπεποίθηση και πολλά άλλα. Στη συνέχεια, αντικαθιστά ότι έχει πάρει, με τα στοιχεία που αυτός επιλέγει: τη σκέψη του, τη λογική του και την τοξικότητά του. Έχετε γίνει πλέον αγνώριστοι στον εαυτό σας και στους γύρω σας. Έχετε χάσει την ταυτότητά σας και μετατρέπεστε τελικά στη σκιά του πρώην εαυτού σας.

Συχνά, είναι πιο εύκολο, να έχουμε στο νου μας μια μεταφορά, παρά μια θεωρία, ώστε να προφυλάσσουμε τον εαυτό και τα συναισθήματά μας από κάποιον που επιζητά να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο της ζωής μας.

Πηγή: Ανδειοδοτημένη αναδημοσίευση από: Psychology Today, Mariette Jansen, Ph.D.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Αλίκη Σάββα

aliki savvaΦοιτήτρια του τμήματος Δημοσιογραφίας και Μ.Μ.Ε του Α.Π.Θ. - Τμήμα Σύνταξης Psychology.gr
Στον ελεύθερό χρόνο της αρέσει να μελετά το αντικείμενο της ψυχολογίας και αγαπά να αρθρογραφεί.