Στην ροής του ατέρμονου και άχρονου των αντιθέσεων | Με την ματιά του Ηράκλειτου

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Ζούμε σε έναν κόσμο γεμάτο αντιθέσεις, οι οποίες τι περισσότερες φορές καταλήγουν σε συγκρούσεις. Έντονα υπόγεια ρεύματα της ζωής, συχνά μας παρασέρνουν σε άγνωστα μονοπάτια να διαβούμε. Έτσι, δεν προλαβαίνουμε να ζήσουμε, να αγγίξουμε και να αισθανθούμε το θαύμα της.

Η ταχύτητα της ροής της, μας υποχρεώνει να τροποποιούμε συνεχώς τις εστιάσεις μας. Άλλα παραβλέπουμε και σε πολλά στρέφουνε την προσοχή μας. Τότε μας δημιουργείται η αίσθηση, πως χάνουμε πολλά σημαντικά και ασχολούμαστε με ακόμα περισσότερα ασήμαντα.

Η Ζωή όμως φαίνεται σαν να μην αγωνιά, για τον χρόνο που μας προσπερνά και χάνεται. Λες και όλος ο Χρόνος ακέραιος, είναι δικός της. Για αυτή σαν να μην υπάρχει παρελθόν ούτε όμως και μέλλον. Απορροφάται στο παρόν, ενώ ζητά από εμάς, όπου βρεθούμε και σταθούμε να ζήσουμε μαζί της τα θαύματα που συμβαίνουν. Επιθυμεί την δική μας απαραίτητη συμμετοχή στο «τώρα» που μας προσφέρει, ενώ μας ωθεί να χτίζουμε αυτά που έχουμε ονειρευτεί.

Πως όμως κάτι που έχει παρέλθει και μας έχει προσπεράσει, μπορούμε να το συναντήσουμε και να αλλάξουμε την ματιά μας ως προς αυτό; Να το συναντήσουμε και πάλι και να το ζήσουμε πλέον αληθινά; Αυτό ακριβώς είναι το θαύμα: η φροντίδα της ζωής ώστε να διασφαλιστεί να το βιώσουμε.

Κάθε τι που παραβλέπουμε στη ζωή, μας στερεί την δυνατότητα να βιώσουμε το θαύμα που αυτό κομίζει, έτσι ώστε εμείς να ευτυχούμε. Αυτό δεν είναι άλλο από το θαύμα της Αγάπης το οποίο φανερώνεται, μέσα από τα αγγίγματα και την ενεργή συμμέτοχη μας στην ζωή. Όταν στερηθούμε την αγάπη που προσδοκούσαμε, από την γέννηση μας και ύστερα, αυτή η έλλειψη δεν χάνεται ποτέ. Μένει μια ανοιχτή πληγή που αναζητά την επούλωση της.

Αυτή είναι η βασική αγωνία στις αναζητήσεις μας: Να συμπληρώσουμε τα κενά της Αγάπης που δεν ζήσαμε. Να νοιώσουμε την θαλπωρή της αγκαλιάς της, ως προσφορά στην δική μας ανάγκη να υπάρχουμε.

Η απουσία της Αγάπης στερεί την χαρά της συμμετοχής στο Αληθώς Ζειν. Μας αφαιρεί την αίσθηση της ροής της. Όσο υπάρχουμε, αυτό που μας έχει λείψει, θα συνεχίζουμε να το αναζητάμε και πάλι ώστε να το ζήσουμε. 

Δεν υπάρχει άνθρωπος με τον ερχομό του στην ζωή, που να μην έχει νοιώσει κάποια μορφή στέρησης. Αυτό που καθορίζει τις πορείες μας, είναι οι στερήσεις που είχαμε κάποτε στο παρελθόν.

Οι όποιες εναγώνια αναζητήσεις -σαν οδοδείκτες- ακολουθούν πιστά τις πορείες που δεν διαβήκαμε ή έχουμε λησμονήσει. Ως αναμνήσεις επανέρχονται στο νου μας, για να καλύψουν τα κενά μνήμης αυτών που δεν ζήσαμε την χαρά. 

Πολλές φορές οι διαδρομές της ζωής είναι επίπονες και οδυνηρές. Η οδύνη και ο θρήνος αποκαλύπτουν την απουσία της αγάπης που διέλαθε της προσοχής μας. Είναι ο θρήνος προς αναζήτηση του αληθινού εαυτού, ο οποίος έχει απωλέσει την αυθεντικότητα της προσωπικής του διαδρομής. Εγκατέλειψε τον δικό του δρόμο και ακολούθησε αυτά που με πειστικό τρόπο, οι άλλοι του πρότειναν να διαβεί. Τώρα όμως στα ύστερα της ματιάς, όλα του φαντάζουν ξένοι τόποι.

Όταν χάνονται οι πορείες, είναι γιατί έχουμε χάσει την αυθεντικότητα της δικής μας πυξίδας. Γι’ αυτό αναγκαζόμαστε να ακολουθούμε τις πορείες άλλων που ενδεχομένως πιστέψαμε. Έτσι, παρασύρεται ο άνθρωπος στην δική του έρημο. Εκεί όπου η Αγάπη καθίσταται αθέατη, απομακρύνεται η αίσθηση της αληθινής ζωής. Σε εκείνη όμως την σκληρή έρημο τη αγάπης, γκρεμίζονται οι επίκτητες προκαταλήψεις, ενώ χαράσσονται νέοι δρόμοι, αυθεντικά δικοί μας. Στην μοναχικότητα μιας πορείας επιβίωσης, ξαναβρίσκουμε τα ίχνη των βημάτων που η ζωή προφυλάσσει καθιστώντας τα ορατά σε εμάς να διαβούμε. Εκεί όμως όπου κρύβεται μια πορεία, διανοίγεται η ευκαιρία των αναθεωρήσεων: στα απόκρυφα του αυθεντικού εαυτού μονοπάτια να ιχνεύσουμε.

Περιδιαβαίνοντας τα μονοπάτια της ζωής, αν αναζητήσουμε τις κρυμμένες και χορταριασμένες δικές μας διαδρομές, εκεί ενδέχεται να συναντήσουμε τα γνώριμα δικά μας εσωτερικά αποτυπώματα.

Είναι δύσκολο να οδηγηθούμε στο ξέφωτο, αν δεν χρησιμοποιούμε το εσωτερικό φωτισμό εντός μας.

Το βίωμα της εγκατάλειψης το επανορθώνει η ίδια η ζωή, με το να μας οδηγεί και πάλι και πάλι εμπρός στα δικά μας μονοπάτια που έχουν χορταριάσει. Αν δεν ανοίξουμε τον δικό μας δρόμο προς την αυθεντικότητα του εαυτού, δεν θα νοιώσουμε την χαρά της συμμετοχής στο θαύμα.

Ο άνθρωπος θα πρέπει να κατανοήσει ότι, αν και άπειρες οι διαδρομές, ο προορισμός είναι ο ίδιος. Εντός μας κρύβεται η αυθεντικότητα της δίκης μας πορείας. Ο στόχος  είναι τόσο κοντινός, που δεν χρειάζεται καν να κινηθούμε ώστε να τον φτάσουμε ή να ανοίξουμε τα μάτια να τον βρούμε.

Εν τέλει, όλα στο ένα οδηγούν, αν και πολλά: «Το ένα γεννιέται απ΄ όλα και από το Ένα όλα» (Ηράκλειτος). Το ίδιο ισχύει και για κάθε άνθρωπο: όποιον δρόμο και να ακολουθήσει, θα οδηγηθεί στο βάθος της ύπαρξης του.

Στην ουσία, όλοι τον ίδιο δρόμο της ύπαρξης περιδιαβαίνουμε. Ο καθένας όμως θα πρέπει να αναζητήσει  το δικό του προσωπικά αυθεντικό μονοπάτι.

Είναι εκείνο που θα δείχνει ευκρινώς, την κατεύθυνση της αληθινής του ζωής: Προς την Ανατολή του φωτός αν προσβλέπουμε. Τότε τα σκοτεινά εντός μας μονοπάτια, με αυθεντική βεβαιότητα θα αναμένουν τις ακτίνες και αυτά να φωτιστούν.

«Για αυτό  θα πρέπει να ακολουθήσουμε αυτό που αρμόζει στον καθέναν, γιατί το κοινό είναι συμπαντικό» (Ηράκλειτος). 

Ο άνθρωπο εκείνο που αναζητά θα το βρει, αρκεί να ξεπεράσει τα στενά όρια του «εγώ» του. Ξεπερνώντας τα όρια του «εγώ», επανορθώνει αυτά που στην ζωή παρέλειψε να ζήσει στο έπακρον, ώστε να είναι εύχαρις. Η επανόρθωση θα έχει εκπλήρωση τον σκοπό της: όταν βιωθεί το αιώνιο και άχρονο, στο εφήμερο του παρόντος.  

Τότε θα έχει συναντηθεί :«το βαθιά ατομικό (ως να) είναι το οικουμενικό» Rogers.

Αγαπάμε αληθινά, μόνο όταν τιμούμε όλα όσα είμαστε. Όσα δηλ. συναντάμε, αλλά και όλα όσα χάνουμε. Με αυτό τον τρόπο θα είμαστε πλέον βέβαιοι ότι, τίποτα δεν χάνεται οριστικά: Θα το συναντήσουμε και πάλι στην ροή της ζωής, αν έχει κρυφτεί σε αφανή της σημεία. Όπως ο Ηράκλειτος διατυπώνει. «Η ζωή δεν λέει ούτε κρύβει άλλα μονάχα σημαίνει»(απ.93).

Έτσι πολλές φορές: «Η αφανής αρμονία είναι υπέρτερη από την φανερή»(απ.54).

Γι’ αυτό «Ο δρόμος που ανεβαίνει κι ο δρόμος που κατεβαίνει είναι ένας και ο αυτός»(απ.60).

Όπως και «ο δρόμος ο ευθύς και ο δρόμος ο λοξός είναι ένας και ο αυτός»(απ.59).

Μήπως γιατί : «Συναρμογές είναι όλα άλλα και όχι, ομόνοια, διχόνοια, συμφωνία, ασυμφωνία(διότι): το Ένα γεννιέται απ’ όλα και από το Ένα όλα»(απ.10).

Αν εννοήσουμε το σημαντικό της Αγάπης, τότε θα μας έχει αποκαλυφθεί το λάθος (εκ του λανθάνω), πως ήταν εκείνο που είχε διαφύγει της προσοχής μας και τίποτε άλλο. Η ζωή με την φροντίδα της ευτυχώς, γνωρίζει να επανορθώνει την όποια αβλεψία μας. Με τις διορθωτικές τις ενέργειες, επιχειρεί να μας επιστίσει την προσοχή, αποκαλύπτοντας μας, αυτό που είχαμε κάποτε παραβλέψει. Τότε θα εν-νοήσουμε(=θα νοήσουμε δυο διαφορετικές σκέψεις, αντιλήψεις δρόμους, καταστάσεις να ταυτίζονται με το Ένα), ως αποκάλυψη. Τότε : «Το καλό και κακό είναι εν και το αυτό... ενώ η θεραπεία έχει τις ίδιες (εξ ίσου αποκαλυπτικές) επιπτώσεις που έχουν και οι αρρώστιες»(απ.58).

«Ο κόσμος μας δεν υπάρχει ανεξάρτητα από τις ιδέες που έχουμε γι’ αυτόν. Εμείς και ο κόσμος από τον ίδιο Νου γεννηθήκαμε. Όταν αλλάξουμε τον τρόπο που εν-νοούμε (= νοούμε ως ἓν), θα εν-νω-ποιηθεί και θα αλλάξει και ο κόσμος μας. Ό,τι σκεφτόμαστε για εμάς, αντανακλάται στον κόσμο που βλέπουμε και αντίστροφα. Τίποτα δεν είναι ανεξάρτητο και μόνο του. Όλα είναι αλληλένδετα και σχετιζόμενα.» [1]

Η κατανόηση του νοήματος της ζωής, γίνει ορατή: όταν βιώνεται η χαρά και όταν αυτή με την σειρά της δείχνει την κατανόηση προς όλους και όλα. Τότε η ευγνωμοσύνη θα μπορεί δικαιωματικά να εκφράζεται και να γίνεται πειστικά κατανοητή: όταν ελευθέρα προς πάσα κατεύθυνση, διατυπώνει αυθεντικά την  ζωή εν γένει με ευχαριστίες, για όλα της τα δώρα.

ΥΓ: Η συνδρομή ειδικού συμβούλου μπορεί να φανεί απόλυτα χρήσιμη, ώστε να παρέχει ασφάλεια και να διευκολύνει την όποια μεμονωμένη προσπάθεια αυτοβοήθειας.

Βιβλιογραφία

Carl Rogres “Ένας τρόπος να υπάρχουμε”, Εκδόσεις Ερευνητές, Αθήνα 2006.

Diels & Kranz “Οι προσωκρατικοί” Εκδ Β’. Παπαδήμας, Αθήαν 2007.

Jean Brun “Ηράκλειτος”, Εκδ. Πλέθρον, Μτφ. Σαμφώ Διαμαντή, Πολυτίμη Γκέκα, Αθήνα, 2010.

Παράρτημα

[1] Κωνσταντίνος Βαλιώζης, “ Δοκίμια φιλοσοφικού στοχασμού - Λόγος περί του Είναι”, Εκδ. Διανόηση, Αθήνα 2025, (σ.43).

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...