Ακρόαση άρθρου......

google news icon Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Υπάρχουν άνθρωποι που όλοι θεωρούν δεδομένο ότι θα αντέξουν. Είναι εκείνοι που παραμένουν ψύχραιμοι όταν οι άλλοι δυσκολεύονται, που αναλαμβάνουν ευθύνες χωρίς να το σκέφτονται πολύ, που βρίσκουν τρόπο να στηρίξουν τους γύρω τους ακόμη κι όταν μέσα τους νιώθουν εξαντλημένοι.

Συνήθως δεν ζητούν εύκολα βοήθεια και σπάνια δείχνουν πόσο πολύ έχουν κουραστεί πραγματικά. Με τον καιρό, ο ρόλος του «δυνατού» παύει να είναι επιλογή και γίνεται τρόπος ύπαρξης.

Ο άνθρωπος που έχει συνηθίσει να κρατά τα πράγματα όρθια, να φροντίζει και να κρατά τα πράγματα όρθια δυσκολεύεται συχνά να παραδεχτεί ακόμη και στον εαυτό του ότι έχει ανάγκη από ξεκούραση, στήριξη ή φροντίδα. Κι όταν όλοι γύρω του τον βλέπουν ως εκείνον που «τα καταφέρνει», οι δικές του ανάγκες αρχίζουν σιγά σιγά να μένουν αόρατες.

Πίσω από αυτή τη διαρκή αντοχή δεν κρύβεται πάντα δύναμη ή εσωτερική ισορροπία. Πολλές φορές κρύβεται ένας άνθρωπος που έμαθε από νωρίς να παραμερίζει όσα αισθάνεται για να μπορέσει να προσαρμοστεί, να επιβιώσει ή να νιώθει αποδεκτός μέσα στις σχέσεις του.

Όταν μαθαίνεις να μη δυσκολεύεις κανέναν

Πολλοί άνθρωποι που δυσκολεύονται να ζητήσουν βοήθεια έχουν μεγαλώσει με την αίσθηση ότι έπρεπε να είναι ώριμοι ή ψύχραιμοι πολύ πριν έρθει η ώρα τους.

Ίσως ήταν το παιδί που δεν ήθελε να στεναχωρεί τους γονείς του, εκείνο που προσαρμοζόταν εύκολα, που «καταλάβαινε», που κρατούσε μέσα του τον φόβο ή τη στεναχώρια του για να μη δημιουργήσει περισσότερη ένταση γύρω του.

Άλλοι έμαθαν να συνδέουν την αξία τους με τη φροντίδα των άλλων. Να νιώθουν σημαντικοί όταν στηρίζουν, όταν προσφέρουν, όταν είναι διαθέσιμοι για όλους. Κάπως έτσι, η προσωπική ανάγκη αρχίζει σταδιακά να μοιάζει με αδυναμία και η βοήθεια με κάτι που δεν δικαιούνται πραγματικά.

Συχνά, οι άνθρωποι που φαίνονται πιο ανθεκτικοί είναι εκείνοι που έχουν μάθει να επιβιώνουν χωρίς να περιμένουν στήριξη. Έχουν συνηθίσει να βασίζονται μόνο στον εαυτό τους, να συνεχίζουν ακόμη κι όταν μέσα τους αισθάνονται εξαντλημένοι, και όσο περισσότερο αντέχουν τόσο πιο δύσκολο γίνεται να παραδεχτούν ότι κι εκείνοι χρειάζονται κάποιον να τους κρατήσει.

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...

Η εξάντληση που δεν φαίνεται

Η ψυχική εξάντληση δεν εμφανίζεται πάντα με τρόπο θεαματικό. Πολύ συχνά μοιάζει με μια ζωή που συνεχίζεται κανονικά προς τα έξω, ενώ εσωτερικά ο άνθρωπος νιώθει όλο και πιο κουρασμένος, άδειος και απομακρυσμένος από τον εαυτό του.

Μπορεί να συνεχίζει να εργάζεται, να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις του, να φροντίζει τους άλλους και παρ’ όλα αυτά να βρίσκεται σε μια μόνιμη κατάσταση εσωτερικής πίεσης. Υπάρχουν άνθρωποι που χαμογελούν, λειτουργούν κανονικά μέσα στην καθημερινότητά τους και το βράδυ νιώθουν πως δεν έχουν απομείνει καθόλου δυνάμεις μέσα τους.

Άλλοι έχουν συνηθίσει τόσο πολύ να καταπιέζουν όσα αισθάνονται, ώστε δυσκολεύονται ακόμη και να αναγνωρίσουν τη δική τους ψυχική κόπωση. Λειτουργούν μηχανικά, απαντούν σε μηνύματα, ολοκληρώνουν υποχρεώσεις, στηρίζουν τους γύρω τους, αλλά μέσα τους παραμένουν διαρκώς σε επιφυλακή, σαν να μην επιτρέπουν ποτέ στον εαυτό τους να χαλαρώσει πραγματικά.

Κάποιες φορές το σώμα αρχίζει να μιλά εκεί όπου ο άνθρωπος δεν έχει μάθει να εκφράζεται. Η αϋπνία, η ένταση, οι πονοκέφαλοι, το συνεχές άγχος ή ένα μόνιμο αίσθημα πίεσης γίνονται συχνά ο τρόπος με τον οποίο η ψυχική εξάντληση βρίσκει τελικά χώρο να εμφανιστεί.

ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΣΙΑΚΟ ΤΡΑΥΜΑ
Εγκαιρη εγγραφή: έως 30 Ιουλίου 2026 | Διοργάνωση: PSYVERSITY
Τα σεμινάρια απευθύνονται σε Επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας που έχουν ενδιαφέρον να εξειδικευθούν στη θεραπεία του ψυχικού τραύματος υπό το πρίσμα της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης στην Θεραπεία.

Η δυσκολία στο να ζητήσεις βοήθεια

Για πολλούς ανθρώπους, το να ζητήσουν βοήθεια μοιάζει πιο δύσκολο από το να συνεχίσουν να πιέζονται.

Συχνά φοβούνται ότι αν δείξουν πόσο κουρασμένοι είναι, θα απογοητεύσουν τους άλλους ή θα φανούν αδύναμοι. Άλλοι νιώθουν ότι δεν δικαιούνται να λυγίσουν, ότι πρέπει να συνεχίσουν να τα καταφέρνουν μόνοι τους, όπως έμαθαν πάντα να κάνουν.

Έτσι, συνηθίζουν να λένε «είμαι καλά» ακόμη κι όταν μέσα τους αισθάνονται εξαντλημένοι. Μπορεί να είναι εκεί για όλους, αλλά να δυσκολεύονται βαθιά να επιτρέψουν στους άλλους να είναι εκεί για τους ίδιους.

Πίσω από αυτή τη δυσκολία συνήθως δεν υπάρχει αδιαφορία για τον εαυτό τους, αλλά ένας βαθύτερος φόβος: ο φόβος της έκθεσης, της απόρριψης ή της αίσθησης ότι αν σταματήσουν να κρατούν τα πάντα όρθια, ίσως χάσουν τον τρόπο μέσα από τον οποίο έμαθαν να συνδέονται με τους άλλους.

Όταν η δύναμη γίνεται μοναξιά

Οι άνθρωποι που μοιάζουν πιο ανθεκτικοί ακούνε συχνά φράσεις όπως:«Εσύ θα τα καταφέρεις.», «Είσαι δυνατός άνθρωπος.», «Δεν σε φοβάμαι εσένα.»

Παρότι αυτές οι φράσεις λέγονται συνήθως με καλή πρόθεση, πολλές φορές ενισχύουν ένα αόρατο βάρος: την αίσθηση ότι δεν επιτρέπεται να λυγίσουν.

Κάπως έτσι, εκείνος που στηρίζει τους πάντες μπορεί σταδιακά να νιώθει όλο και πιο μόνος μέσα στις δυσκολίες του. Όχι απαραίτητα επειδή δεν υπάρχουν άνθρωποι γύρω του, αλλά επειδή έχει μάθει να μη δείχνει πόσο πολύ χρειάζεται κι ο ίδιος στήριξη.

Όταν κάποιος περνά χρόνια προσπαθώντας να είναι καλά για όλους τους άλλους, συχνά αρχίζει να απομακρύνεται ακόμη και από τα δικά του συναισθήματα. 

Η πραγματική ανθεκτικότητα

Η πραγματική ανθεκτικότητα δεν βρίσκεται μόνο στην ικανότητα να αντέχει κανείς. Βρίσκεται και στην ικανότητα να αναγνωρίζει τα όριά του, να ζητά βοήθεια και να επιτρέπει στον εαυτό του να μην είναι πάντα εκείνος που κρατά τα πάντα όρθια.

Ένας άνθρωπος δεν γίνεται λιγότερο δυνατός όταν κουράζεται, όταν φοβάται ή όταν έχει ανάγκη από στήριξη. Αντίθετα, η αποδοχή της ανθρώπινης ευαλωτότητας είναι συχνά ένα από τα πιο δύσκολα αλλά και πιο ουσιαστικά βήματα ψυχικής ωρίμανσης.

Γιατί πίσω από πολλούς ανθρώπους που όλοι θεωρούν «δυνατούς», υπάρχει συχνά κάποιος που έχει μάθει να επιβιώνει χωρίς να ζητά τίποτα.

Κάποιος που κουράστηκε να είναι πάντα εκεί για όλους, αλλά δεν έμαθε ποτέ πώς να αφήνεται κι ο ίδιος στα χέρια κάποιου άλλου.

 

Βιβλιοφραφία

Beck, A. T. (1979). Cognitive Therapy of Depression. Guilford Press.
Young, J. E., Klosko, J. S., & Weishaar, M. E. (2003). Schema Therapy. Guilford Press.
Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Stress, Appraisal, and Coping. Springer.
Neff, K. D. (2011). Self-Compassion. HarperCollins.
Siegel, D. J. (2012). The Developing Mind. Guilford Press.

 

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Η Άννα Μαρία Βιέρου είναι Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια με περισσότερα από 20 χρόνια κλινικής εμπειρίας στον χώρο της ψυχικής υγείας. Έχει εργαστεί σε δημόσιες δομές πρόληψης και θεραπείας εξαρτήσεων, σε σωφρονιστικά καταστήματα, καθώς και σε ατομικό, οικογενειακό και ομαδικό πλαίσιο, υποστηρίζοντας εφήβους, ενήλικες και οικογένειες. Η θεραπευτική της ταυτότητα είναι συνθετική, με βασικό άξονα τη Γνωσιακή–Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) και ενσωμάτωση ψυχοδυναμικής και συστημικής οπτικής.

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...