Τα Πάντα στη Ζωή Είναι Σχέσεις

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις πρώτος όλα τα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Από την εσωτερική αφήγηση στην κοινωνική συνύπαρξη

Η Βάση  των πάντων: Η σχέση με τον εαυτό
Αν παρατηρήσουμε τη ζωή μας με περισσότερη προσοχή, θα δούμε ότι το μεγαλύτερο μέρος της δεν εκτυλίσσεται σε κενό, αλλά μέσα σε ένα διαρκές πλέγμα σχέσεων. Σχέση με τον σύντροφο, με τα παιδιά, με τους γονείς, με τους συνεργάτες. Σχέση με το σώμα μας, με την εργασία μας, με τον χρόνο, με την επιτυχία και την αποτυχία. Και πριν από όλα αυτά, η πιο καθοριστική, η πιο αόρατη και ταυτόχρονα η πιο ηχηρή είναι η σχέση με τον εαυτό μας. Εκεί βρίσκεται η βάση.

Η εσωτερική αφήγηση ως καθρέφτης του κόσμου
Η εικόνα που έχουμε για εμάς διαμορφώνει τον τρόπο που σχετιζόμαστε με τον έξω κόσμο. Η εσωτερική μας αφήγηση, ο τρόπος που μιλάμε στον εαυτό μας όταν κάνουμε λάθος, όταν αποτυγχάνουμε ή όταν διεκδικούμε, γίνεται το υπόβαθρο πάνω στο οποίο χτίζονται όλες οι υπόλοιπες αλληλεπιδράσεις.

Αν μέσα μου πιστεύω ότι δεν είμαι αρκετή, θα μπω σε μια σχέση με την ανάγκη να αποδείξω την αξία μου. Αν φοβάμαι την εγκατάλειψη, μπορεί να προσκολληθώ υπερβολικά ή να αποστασιοποιηθώ προληπτικά για να προστατευτώ.

Στρατηγικές επιβίωσης σχετικά με το μοτίβο της προσκόλλησης
Αυτές οι αντιδράσεις δεν είναι τυχαίες. Συνδέονται με τα μοτίβα προσκόλλησης που διαμορφώνονται νωρίς στη ζωή και επηρεάζουν τον τρόπο που βιώνουμε την οικειότητα. Κάποιοι άνθρωποι λειτουργούν αγχωδώς, αναζητώντας διαρκώς επιβεβαίωση. Άλλοι λειτουργούν αποφευκτικά, διατηρώντας απόσταση για να προστατεύσουν την αυτονομία τους.

Κανένα μοτίβο δεν είναι ταμπέλα ή μόνιμη μοίρα. Είναι ένας τρόπος προσαρμογής που κάποτε μας βοήθησε να επιβιώσουμε. Το ερώτημα είναι αν μας εξυπηρετεί σήμερα ή αν λειτουργεί ως φίλτρο που αλλοιώνει την πραγματικότητα.

Τα φίλτρα ερμηνείας και το άγνωστο
Δεν βλέπουμε τους ανθρώπους μόνο όπως είναι. Τους ερμηνεύουμε μέσα από τα δικά μας φίλτρα, τις μνήμες και τις προηγούμενες εμπειρίες. Έτσι, μια καθυστέρηση μπορεί να μεταφραστεί ως αδιαφορία. Μια σιωπή ως απόρριψη. Μια διαφωνία ως απειλή. Όχι επειδή αυτά ισχύουν αντικειμενικά, αλλά επειδή ενεργοποιούνται παλιά βιώματα που ζητούν επιβεβαίωση.

Σε αυτό το σημείο συναντάμε και τη σχέση μας με το άγνωστο. Το άγχος, στην ουσία του, είναι ο τρόπος που σχετιζόμαστε με την αβεβαιότητα. Όταν δεν αντέχουμε το δεν ξέρω, προσπαθούμε να το καλύψουμε με έλεγχο. Αναλύουμε υπερβολικά, προβλέπουμε αρνητικά σενάρια, φανταζόμαστε το χειρότερο. Μέσα μας υπάρχει η ψευδαίσθηση ότι αν προετοιμαστούμε για όλα, θα είμαστε ασφαλείς.

Η παγίδα ελέγχου στις σχέσεις
Αυτή η δυσανεξία στην αβεβαιότητα μεταφέρεται άμεσα στις σχέσεις. Ένας άνθρωπος που δεν αντέχει το άγνωστο θα πιέσει τον σύντροφό του για απαντήσεις, για βεβαιότητα, για ξεκάθαρες δεσμεύσεις εδώ και τώρα. Θα ερμηνεύσει την ανάγκη του άλλου για χώρο ως ένδειξη απόστασης. Θα μπει σε επιφυλακή, προσπαθώντας να προλάβει μια πιθανή απόρριψη. Έτσι, η σχέση παύει να είναι ένας ζωντανός οργανισμός και γίνεται ένα πεδίο ελέγχου.

Οι εσωτερικοί κανόνες και η απώλεια της αυθεντικότητας
Παράλληλα, η ποιότητα των σχέσεών μας επηρεάζεται από τους εσωτερικούς κανόνες που έχουμε υιοθετήσει. Πολλοί από εμάς έχουμε μάθει να σχετιζόμαστε με όρους. Να πιστεύουμε ότι θα μας αγαπήσουν μόνο αν είμαστε σωστοί, αν δεν κάνουμε λάθη, αν δεν φέρνουμε αντίρρηση. Αυτοί οι κανόνες είναι στην πραγματικότητα στρατηγικές επιβίωσης. Κάποτε λειτούργησαν. Σήμερα όμως μπορεί να μας περιορίζουν.

Αν έχω μάθει ότι για να αγαπηθώ πρέπει να προσπαθώ περισσότερο από όλους, θα εξαντλούμαι προσφέροντας. Αν πιστεύω ότι η σύγκρουση οδηγεί σε απόρριψη, θα αποφεύγω να εκφράσω τη διαφωνία μου. Αν νιώθω ότι η αξία μου εξαρτάται από το πόσο ικανοποιώ τους άλλους, θα λέω ναι ακόμα και όταν μέσα μου υπάρχει ένα καθαρό όχι. Έτσι, η σχέση με τον άλλον γίνεται σταδιακά μια διαπραγμάτευση της αυθεντικότητάς μου.

Η διαδρομή στη συναισθηματική ωριμότητα
Φοβόμαστε ότι αν δείξουμε την ευαλωτότητά μας, αν θέσουμε όρια ή αν εκφράσουμε τις ανάγκες μας, η σχέση θα κινδυνεύσει. Στην πραγματικότητα όμως, μια σχέση που στηρίζεται στην καταπίεση του εαυτού δεν είναι σύνδεση. Είναι προσαρμογή. Και η προσαρμογή αυτή, όσο και αν φαίνεται λειτουργική στην αρχή, οδηγεί με τον χρόνο σε απομάκρυνση.Για να αλλάξουν αυτά τα μοτίβα, χρειάζεται συναισθηματική ωριμότητα. Η ικανότητα να αναγνωρίζουμε τι νιώθουμε, να καταλαβαίνουμε από πού προέρχεται και να επιλέγουμε πώς θα το εκφράσουμε.

Η συναισθηματική ρύθμιση δεν σημαίνει να μην νιώθουμε έντονα. Σημαίνει να μπορούμε να αντέξουμε αυτό που νιώθουμε χωρίς να αντιδρούμε αυτόματα.Στις περισσότερες σχέσεις, οι συγκρούσεις δεν προκύπτουν από κακή πρόθεση. Προκύπτουν από ανάγκες που δεν εκφράστηκαν και από προσδοκίες που θεωρήθηκαν αυτονόητες. Περιμένουμε από τον άλλον να καταλάβει, χωρίς να έχουμε μιλήσει καθαρά. Και όταν αυτό δεν συμβαίνει, ενεργοποιούνται μηχανισμοί άμυνας, θυμός, απόσυρση, κατηγορία, σιωπή.

Απο την ανοχή στην επίγνωση
Η αλλαγή ξεκινά όταν αρχίζουμε να βλέπουμε τη δική μας συμμετοχή στη δυναμική. Όχι με ενοχή, αλλά με επίγνωση. Αναρωτιόμαστε τι περιμένω από εμένα, τι περιμένω από τον άλλον και πόσο καθαρά το έχω επικοινωνήσει. Όταν μετακινούμαστε από το φταίει ο άλλος στο τι συμβαίνει μέσα μου, αλλάζει και ο τρόπος που σχετιζόμαστε.

Η ποιότητα των σχέσεών μας συνδέεται άμεσα με την ποιότητα της ζωής μας. Επηρεάζει την ψυχική ισορροπία, την αυτοεκτίμηση, ακόμα και το σώμα μας. Όταν μαθαίνουμε να σχετιζόμαστε με μεγαλύτερη επίγνωση, μειώνεται το περιττό φορτίο που δημιουργούν οι φόβοι και οι υποθέσεις.Η σχέση δεν είναι απλώς ένας άλλος άνθρωπος. Είναι μια ζωντανή αλληλεπίδραση που μας καθρεφτίζει. Μέσα από αυτήν βλέπουμε τον εαυτό μας πιο καθαρά. Όταν βελτιώνεται η σχέση με τον εαυτό μας, αλλάζει και ο τρόπος που σχετιζόμαστε με τους άλλους. Οι σχέσεις γίνονται πιο απλές, πιο ειλικρινείς, πιο ουσιαστικές.

Πρακτικά βήματα αυτοπαρατήρησης 
Για να περάσουμε από τη θεωρία στην πράξη, μπορούμε να ξεκινήσουμε με απλές ερωτήσεις αυτοπαρατήρησης. Όταν κάνω ένα λάθος, πώς μιλάω στον εαυτό μου. Με στήριξη ή με αυστηρότητα. Όταν χρειάζομαι κάτι, μπορώ να το εκφράσω ή φοβάμαι ότι θα φανώ αδύναμη. Όταν θυμώνω με κάποιον, είναι αυτό που συμβαίνει τώρα ή κάτι παλιό που ενεργοποιείται. Πόσο συχνά λέω ναι ενώ μέσα μου υπάρχει όχι. Και όταν η ένταση ανεβαίνει σε μια συζήτηση, μπορώ να σταματήσω για λίγα δευτερόλεπτα πριν απαντήσω.

Το πώς σχετιζόμαστε δεν είναι θέμα τύχης. Είναι μια δεξιότητα που καλλιεργείται. Είναι η μετάβαση από την αυτόματη αντίδραση στην συνειδητή σύνδεση.

Και αυτή η μετάβαση, όσο απαιτητική και αν είναι, είναι ίσως η πιο ουσιαστική επένδυση που μπορούμε να κάνουμε στη ζωή μας. 

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...