Στην καθημερινή ζωή, ερχόμαστε συνεχώς αντιμέτωποι με εσωτερικές συγκρούσεις και επώδυνες εμπειρίες. Σύμφωνα με την ψυχαναλυτική θεώρηση, όλοι οι άνθρωποι αναπτύσσουμε μηχανισμούς ή τεχνικές, σε συνειδητό ή ασυνείδητο επίπεδο, προκειμένου να προστατευτούμε από συναισθήματα άγχους ή ενοχής που εμφανίζονται όταν αισθανόμαστε απειλή ή όταν οι επιθυμίες μας δε μπορούν να ικανοποιηθούν λόγω εσωτερικευμένων απαγορεύσεων. Ο ρόλος αυτών των μηχανισμών είναι άλλοτε προσαρμοστικός και άλλοτε δυσπροσαρμοστικός για το άτομο.

Η άρνηση είναι ο μηχανισμός άμυνας του εγώ που συντελείται ασυνείδητα, όταν το άτομο διατηρεί εκτός της επίγνωσής του σκέψεις, συναισθήματα, ανάγκες, επιθυμίες ή γεγονότα που δε θα ήταν ικανό να διαχειρισθεί. Για παράδειγμα, ένας άνθρωπος στον οποίο ανακοινώνεται ότι βρίσκεται στο τελικό στάδιο μίας ασθένειας μπορεί να εισέλθει σε μία κατάσταση άρνησης της πραγματικότητας καθώς το γεγονός ότι πρόκειται να πεθάνει είναι πολύ επίπονο. Ακόμα, είναι αξιοσημείωτο πως η άρνηση αποτελεί το πρώτο στάδιο κατά τη διαδικασία πένθους.

Ωστόσο, η άρνηση της πραγματικότητας παρουσιάζει πολύ συχνά αρνητικές συνέπειες αποτελώντας δυσπροσαρμοστικό μηχανισμό. Για παράδειγμα, ένας καπνιστής είναι δυνατόν να βρίσκεται σε άρνηση σχετικά με τις επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία του. Ακόμα, κάποιος που παρουσιάζει σοβαρά συμπτώματα μιας ασθένειας και βρίσκεται σε κατάσταση άρνησης, μπορεί να χάνει πολύτιμο χρόνο μην αναζητώντας ιατρική συμβουλή και θεραπεία και θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή του. 

Παρόλο που η άρνηση είναι μία ενστικτώδης και ασυνείδητη αντίδραση, είναι σκόπιμο να αναφερθεί πως όταν παρεμποδίζει σημαντικά τη λειτουργικότητα και προκαλεί ψυχοσυναισθηματικά ή και σωματικά συμπτώματα, θα ήταν χρήσιμο να αναζητήσουμε βοήθεια καθώς η επίγνωση της πραγματικότητας είναι θεμελιώδης για την ψυχική και σωματική μας υγεία.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Άννα Αλβανού - Ψυχολόγος

Άννα Αλβανού: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος- ψυχοθεραπεύτρια, ατομική- ομαδική ψυχοθεραπεία. Δίπλωμα στην Κλινική Ύπνωση με εξειδίκευση στη Βιοθυμική Ψυχοθεραπεία. Ψυχοεκπαιδευτικές Παρεμβάσεις - Συμπεριφορική Θεραπεία Οικογένειας στην Ψύχωση.