Η επόμενη μέρα των Πανελληνίων: Πώς να διαχειριστούμε το άγχος των αποτελεσμάτων;

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Οι Πανελλήνιες αποτελούν αδιαμφισβήτητα μια πολύ στρεσογόνα, μακρά περίοδο για τον έφηβο. Εξίσου, όμως, στρεσογόνα είναι και η περίοδος που την διαδέχεται‧ αυτή η μεταβατική περίοδος από το τέλος των εξετάσεων έως και την κοινοποίηση των αποτελεσμάτων.

Κι αυτό γιατί το άγχος δεν αφορά μόνο την αναμονή ενός αποτελέσματος αλλά και πολύ πιο σύνθετα ζητήματα όπως το άγχος του ενδεχόμενου αποχωρισμού, προσδοκιών και ενδεχομένων ματαιώσεων.

Πρόκειται για μια ψυχικά μεταβατική περίοδο τόσο για τον έφηβο όσο και για τους γονείς, καθώς οι Πανελλήνιες σηματοδοτούν ένα συμβολικό πέρασμα από την εξάρτηση, στην αυτονόμηση κι έτσι το τελικό αποτέλεσμα βιώνεται περισσότερο ως επιβεβαίωση ή ματαίωση ασυνείδητων προσδοκιών και επιθυμιών παρά ως το τέλος μιας εκπαιδευτικής διαδρομής.

Όσον αφορά στον έφηβο

Η αναμονή της περιόδου αυτής αποτελεί για εκείνον έναν ψυχικό «ενδιάμεσο χώρο», καθώς δεν είναι πια μαθητής, αλλά δεν ξέρει ακόμα και ποιος θα είναι μετά τα αποτελέσματα. Όπως είναι αναμενόμενο, βιώνεται μεγάλη εσωτερική αστάθεια στο «Ποιος είμαι και πώς μπορώ να υπάρξω», και μπορεί συχνά οι γονείς να παρατηρούν στα παιδιά τους «σημάδια» που μπορεί να προδίδουν αυτήν την ψυχική αναστάτωση. Συχνά, μπορεί να παρατηρείται απομόνωση από τον έφηβο και ανάγκη να περνάει χρόνο κλεισμένος στο δωμάτιο του.

Πρόκειται για μια ψυχική άμυνα που επιτρέπει στον εαυτό να πάρει χρόνο και χώρο έτσι ώστε να επεξεργαστεί ψυχικά ό,τι βιώνει, όπως τους φόβους, τις αμφιβολίες, τα σενάρια για το μέλλον κ.α. καθώς και τα συναισθήματα που αυτά προκαλούν. Η υπερβολική πίεση για συζήτηση από την πλευρά των γονιών ίσως βιώνεται ως εισβολή σε αυτόν τον ψυχικό έλεγχο που προσπαθεί να ανακτηθεί. Από την άλλη μπορεί να παρατηρείται ακριβώς το αντίθετο‧ αδιαφορία.

Ίσως οι έφηβοι βγαίνουν συνεχώς με φίλους, παίζουν παιχνίδια και μοιάζουν σαν να μην τους απασχολεί τίποτα. Ενεργοποιείται δηλαδή, ένας ακόμα αμυντικός μηχανισμός που προστατεύει ψυχικά τον έφηβο από τυχόν δυσάρεστα συναισθήματα και αγωνίες, απομακρύνοντάς τον από αυτά. Πολύ συχνά μπορεί να δούμε και μεγάλη κυκλοθυμία από πλευράς τους, που κυμαίνεται στα άκρα της αισιοδοξίας από την μια και της καταστροφολογίας από τη άλλη. Ο έφηβος ταλαντεύεται ανάμεσα στην εικόνα του «ικανού εαυτού» που θα τα καταφέρει και του «αποτυχημένου εαυτού» που θα απογοητεύσει.

Η περίοδος αυτή, είναι δύσκολη και αγχωτική και τους γονείς

Όχι μόνο γιατί ανησυχούν για το παιδί τους αλλά και γιατί ενεργοποιούνται ασυνείδητα δικές τους συγκρούσεις. Πολλές φορές, οι γονείς βιώνουν το παιδί ως ψυχική προέκταση τους κι έτσι το αποτέλεσμα των Πανελληνίων μπορεί να σηματοδοτεί ασυνείδητα γι’ αυτούς την γονεϊκή τους επάρκεια ή ανεπάρκεια, την δικαίωση ή μη των «θυσιών» που έχουν κάνει και την επιβεβαίωση ή διάψευση των δικών τους προσδοκιών και φαντασιώσεων. Το αποτέλεσμα κρίνει γι’ αυτούς, λανθασμένα, την επιτυχία ή αποτυχία ολόκληρης της οικογένειας.

Εδώ είναι σημαντικό να αναφερθεί και η δυσκολία, κάποιες φορές, των γονέων να ξεχωρίσουν τις δικές τους επιθυμίες από αυτές των παιδιών τους. Ίσως η πολλή μεγάλη επένδυση του γονέα στο αποτέλεσμα των εξετάσεων να δυσκολεύει την διάκριση του «Εύχομαι το παιδί μου να πετύχει αυτό που επιθυμεί» από το «Χρειάζομαι να πετύχει αυτό που θεωρώ σωστό ή σημαντικό για εκείνο».

Οι Πανελλήνιες επιπλέον, πέρα από τον τερματισμό της εκπαιδευτικής πορείας στο σχολείο, σηματοδοτούν και την ενηλικίωση του παιδιού, κι αυτή με την σειρά της σηματοδοτεί αντίστοιχα την ανάγκη για αυτονόμηση και ανεξαρτησία, την απομάκρυνση από το οικογενειακό πλαίσιο, και την δυνατότητα να σπουδάσει σε άλλη πόλη ή χώρα και να μπορεί να επιβιώνει μόνος του.

Είναι σαφές ότι όλα τα παραπάνω κινητοποιούν δυσάρεστα συναισθήματα αποχωρισμού του γονέα από το παιδί, τα οποία συχνά μπορεί να μεταμφιέζονται σε άγχος αλλά ίσως πραγματικά να αφορούν μια πολύ μεγάλη συναισθηματική δυσκολία στο ενδεχόμενο του να διαταραχτεί η οικογενειακή ισορροπία με τον ενδεχόμενο αποχωρισμό.

Από όλα τα παραπάνω

Γίνεται κατανοητό ότι ο έφηβος δεν χρειάζεται συνεχείς ερωτήσεις, συζητήσεις, αναλύσεις και προβλέψεις. Αυτό που πραγματικά χρειάζεται είναι έναν γονέα να «χωρέσει» την αβεβαιότητα της περιόδου αυτής. Ο πιο ήρεμος γονέας δεν είναι αυτός που αγχώνεται λιγότερο αλλά αυτός που μπορεί να αναγνωρίσει και να διαχωρίσει τα δικά του συναισθήματα από αυτά του παιδιού του.

Όταν καταφέρει να διαχωρίσει τις δικές του επιθυμίες, προσδοκίες. ελπίδες και ματαιώσεις, μπορεί σίγουρα να σταθεί πιο σταθερός δίπλα στο παιδί του, με λιγότερη πίεση και περισσότερο ψυχικό χώρο να «αντέξει» το συναίσθημά του εφήβου.

Είναι σημαντικό να πάρει το παιδί το μήνυμα ότι «Μπορούμε να το αντέξουμε μαζί» και όχι να νιώθει ότι ένα ενδεχόμενο μη επιθυμητό αποτέλεσμα θα προκαλέσει μεγάλη κατάρρευση και απογοήτευση ή ότι θα αξίζει να επιβραβευτεί ή να αγαπηθεί μόνο εάν «φέρει» ένα επιθυμητό και αποδεκτό αποτέλεσμα.

Η περίοδος αυτή είναι μια δοκιμασία ανοχής στην αβεβαιότητα, όχι μόνο για τον έφηβο αλλά και για όλη την οικογένεια αλλά και αγωνίας για το ποια εικόνα εαυτού θα υπερισχύσει‧ αυτή του ικανού εαυτού ή αυτή του αποτυχημένου; Ταυτόχρονα καλούνται όλοι να αποχωριστούν το παιδί που ήταν ο έφηβος μέχρι εχθές και να υποδεχτούν τον νεαρό ενήλικα που αναδύεται σιγά σιγά.

Ίσως λοιπόν μεγαλύτερη σημασία να μην έχει το ποιο θα είναι το αποτέλεσμα και η διαβεβαίωση ότι «όλα θα πάνε καλά», αλλά η αμοιβαία εμπειρία ότι η σχέση αυτή μπορεί να αντέξει και να επιβιώσει ανεξάρτητα από οποιοδήποτε αποτέλεσμα.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Μάγειρα Ειρήνη - Ψυχολόγος

Μάγειρα Ειρήνη: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

• Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
• Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
• Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος/ Εκπαιδευόμενη Ψυχοδυναμική-Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια. 
Συνεργάζεται με το κέντρο ψυχικής υγείας Arkesis παρέχει ψυχοθεραπευτικές συνεδρίες Ψυχοδυναμικής Προσέγγισης σε εφήβους και ενήλικες

217 000 5353

Δείτε όλα τα άρθρα Σελίδα ειδικού

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...