Ελευθερία: Απόσπασμα από το βιβλίο Το λεξικό της ζωής σου

Ποιος ο ορισμός της λέξης ελευθερίας;

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

Ελεύθερος: αυτεξούσιος, ανεξάρτητος, αδέσμευτος, μη κατειλημμένος. Ο δυνάμενος να πάει εκεί που επιθυμεί. Ο λειτουργών εκούσια.
Ελευθερία: μη εξάρτηση από την εξουσία, αυτοτέλεια, αυτοδιάθεση. Η δυνατότητα αυτόβουλης δράσης, η απουσία εξαναγκασμού ή καταπίεσης.

Ελευθερία: ανυπαρξία περιορισμού, απαλλαγή από δουλεία, χειραφέτηση, αυτεξουσιότητα, αυτοβουλία, χειραφεσία, ελευθεροστομία.
Ελευθερία: το δικαίωμα του ανθρώπου να διαμορφώνει από μόνος του τη θέλησή του χωρίς να παρεμποδίζεται από εξωτερικούς ή εσωτερικούς παράγοντες.

Η ελευθερία είναι από τις πιο θεμελιώδεις αλλά και φορτισμένες έννοιες. Η ελευθερία αποτελεί ένα από τα υπέρτερα αγαθά. Ο άνθρωπος γεννιέται φύσει ελεύθερος. Συχνά όμως εκχωρεί αυτό το πολύτιμο αγαθό και μάλιστα χωρίς να το συνειδητοποιεί.

Ταξιδεύω αεροπορικώς. Η πτήση είναι 90 λεπτά. Κάθομαι στον διάδρομο. Η κοπέλα είναι κάπου 20 ετών και κάθεται στο παράθυρο. Κρατάει το κινητό της και τα 90 λεπτά της πτήσης. Μία το κοιτάζει, μία πατάει κουμπιά, μία το τακτοποιεί, μία το ξεσκονίζει.

Δεν το έχει αφήσει από την παλάμη της ούτε δευτερόλεπτο. Ακόμη κι όταν κλείνει τα μάτια της, το κρατάει σφιχτά. Η κοπέλα δεν κρατάει το κινητό. Το κινητό την κρατάει. Κάτι σαν χειροπέδη. Αυτό δεν είναι ελευθερία. Αυτό είναι δουλεία. Και μάλιστα επιλεγμένη.

Ελευθερία δεν σημαίνει κάνω ό,τι θέλω, αλλά αυτό που γνωρίζω ότι μου κάνει καλό. Η ελευθερία συχνά συγχέεται με την ανεξέλεγκτη κατανάλωση και τις ακόρεστες επιθυμίες. Όμως η ελευθερία ξεκινά από το να παύω να είμαι δούλος των επιθυμιών μου. Ελευθερία δεν σημαίνει μπορώ να τα έχω όλα. Ελευθερία σημαίνει μπορώ και «χωρίς αυτό», όταν εγώ το επιθυμώ.

Ελευθερία σημαίνει αυτοδιάθεση.

Επιστρέφω από τον ίδιο προορισμό τη μεθεπόμενη. Η πτήση είναι στις πέντε το πρωί και οι περισσότεροι προσπαθούμε να κοιμηθούμε. Κάθεται μία σειρά μπροστά. Έχει τοποθετήσει το κινητό στην ειδική θήκη και βλέπει βίντεο χωρίς ακουστικά και ο ήχος είναι δυνατός. Του δίνω δύο τρία λεπτά μήπως το αντιληφθεί. Στο τέλος τού ζητώ να το χαμηλώσει. Με κοιτάζει λίγο παράξενα. Καθόλου δεν με ενδιαφέρει, γιατί το έχω ζητήσει ευγενικά. (Εκεί είναι το κλειδί.) Με ενοχλεί ιδιαίτερα η τάση κάποιων να μιλούν ή και να ακούν μεγαλοφώνως όταν δίπλα υπάρχουν συνάνθρωποι. Πρόσφατα, φίλοι που επέστρεψαν από Ιαπωνία εκθείασαν τη διακριτικότητα των ανθρώπων εκεί και συγκεκριμένα στα ΜΜΜ όπου είτε απέχουν από ομιλίες στα κινητά είτε μιλούν ιδιαίτερα σιγά για να μην ενοχλούν.

Όσο παράξενο και αν ακούγεται, η ελευθερία δεν είναι για όλους. Δεν την επιθυμούν όλοι. Κάποιοι υποσυνείδητα επιθυμούν να καθοδηγούνται ή να κυριαρχούνται από ανθρώπους ή καταστάσεις. Η ελευθερία προϋποθέτει αυτοκυριαρχία και αυτογνωσία.

Είμαστε με τα παιδιά μας και με φίλους και συζητάμε. Συγκεκριμένα για την Κούβα, όπου υπάρχουν αρκετές ανελευθερίες και περιορισμοί. Το διαδίκτυο είναι περιορισμένο, κάποιοι ιστότοποι μπλοκαρισμένοι και οι ταχύτητες χαμηλές. Ανάμεσα σε άλλα, υπάρχουν πολλά προϊόντα και υπηρεσίες σε έλλειψη. Ένας φίλος μπαμπάς εκμυστηρεύεται ότι θα ήθελε να ζει σε ένα τέτοιο μέρος, όπου εξ ορισμού θα αναγκαζόταν να τιθασεύσει κάποιες καταναλωτικές συνήθειες και επιθυμίες του.

Διαφωνώ:

Ελευθερία δεν είναι να μου το επιβάλουν, αλλά να μπορώ εγώ να το επιλέξω. Δεν θέλω να μου απαγορεύσουν τα πάθη μου. Θέλω εγώ να μπορώ να τα ελέγχω.

Ελευθεριάζω: πράττω και ομιλώ ως ελεύθερος.

Ελευθεριάζεις;

Το απόσπασμα είναι από το βιβλίο Το λεξικό της ζωής σου του Στέφανου Ξενάκη που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα στο dioptra.gr και σε όλα τα συνεργαζόμενα βιβλιοπωλεία.