Ο καθένας θεωρεί κάτι ελκυστικό με βάση την υποκειμενική του αντίληψη. Για παράδειγμα, ένα αντικείμενο, ένας άνθρωπος ή μια φωτογραφία μπορεί να εμπνέει διαφορετικά κάποιον και διαφορετικά κάποιον άλλον. 

Έτσι, ενώ κατά βάση υπάρχει μια υποκειμενική αντίληψη στο τι θεωρεί ο καθένας ελκυστικό, υπάρχουν συγκεκριμένοι παράγοντες που καθορίζουν το κατά πόσο είναι κάτι ελκυστικό για το ανθρώπινο μάτι. Αυτοί οι παράγοντες μπορεί να είναι: η συμμετρία, το χρώμα και το σχήμα.

Συμμετρία και ελκυστικότητα

Από την αρχαιότητα, υπάρχουν διατυπωμένες αντιλήψεις όσον αφορά τη συμμετρία και τον ρόλο της ως προς την ελκυστικότητα. Ο Πλάτωνας, έγραψε στη θεωρία του για "Χρυσές αναλογίες" για τη συμμετρία ενός προσώπου. Το ιδανικό, σύμφωνα με εκείνον, πλάτος ενός προσώπου θα πρέπει να είναι τα 2/3 του μήκους του. Ταυτόχρονα, θεωρούσε ότι η μύτη δεν θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από την απόσταση μεταξύ των ματιών.

Αυτό ορίζεται ως μια ομοιότητα της δεξιάς με την αριστερή πλευρά του προσώπου, όπως η θεωρία των αναλογιών του Πλάτωνα. Έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι η συμμετρία είναι εκ φύσεως ελκυστική από τους ανθρώπους. Μελέτες έχουν παρατηρήσει ότι τα βρέφη προτιμούν τις φωτογραφίες που περιέχουν συμμετρικά πρόσωπα, από εκείνες που περιέχουν ασύμμετρα πρόσωπα.

Η συμμετρία εντοπίζεται σε όλα τα έμβια όντα

Ωστόσο, η συμμετρία δεν είναι ένα χαρακτηριστικό που απευθύνεται αποκλειστικά σε ανθρώπους. Τα ζώα έχουν και αυτά προτίμηση ως προς τη συμμετρικότητα. Τα θηλυκά χελιδόνια δείχνουν προτίμηση προς τα αρσενικά που έχουν πιο μακριές συμμετρικές ουρές. Άλλα ζώα, όπως οι πίθηκοι του είδους μακάκου ή οι ζέβρες, ζευγαρώνουν με το είδος τους όταν οι σύντροφοί τους έχουν μεγαλύτερη συμμετρία.

Οι μελέτες καταλήγουν στο ότι η συμμετρία αντανακλά ένα δυνατό ανοσοποιητικό σύστημα, συνεπώς η ομορφιά και η συμμετρία υποδεικνύουν δυνατά γονίδια. Η γονιμοποίηση θεωρείται στόχος των έμβιων πλασμάτων στην γη, άρα τα συμμετρικά χαρακτηριστικά καταλήγουν σε έναν σύντροφο που μπορεί να αναπαραχθεί ευκολότερα.

Ο ερευνητής Johnston από το Πανεπιστήμιο στο Νέο Μεξικό, χρησιμοποίησε ένα πρόγραμμα για να υπολογίσει την προτίμηση των ανθρώπων ανάμεσα σε διάφορα πρόσωπα. Το πρόγραμμα Face Prints, εμφάνιζε ποικιλόμορφα πρόσωπα, όπου οι συμμετέχοντες καλούνταν να βαθμολογήσουν ως προς την ομορφιά με κλίμακα από το 1-9. Καθώς διεξάγεται το τεστ, οι εικόνες που ο εκάστοτε συμμετέχοντας έχει βαθμολογήσει με τη χαμηλότερη βαθμολογία αφαιρούνται και το τέλος ορίζεται όταν απομένει μια δεκάδα τέλειων φωτογραφιών. Οι 10 τέλειες φωτογραφίες είναι πάντα εξαιρετικά συμμετρικές.

Η ομορφιά και η έλξη συνδέονται με τη συμμετρία

Η ομορφιά, λοιπόν, όπως κατ’ επέκταση και η έλξη σχετίζεται με τη συμμετρία. Παρόλα αυτά, δεν είναι το μοναδικό χαρακτηριστικό που αφορά στην έλξη. Τα χρώματα είναι ένα βασικό αντικείμενο έλξης που οι άνθρωποι αντιδρούν έντονα. Το κόκκινο, είναι ένα χρώμα που έχει σχετιστεί με το πάθος, τον φόβο και τον θυμό. Ακόμη και οι διαβαθμίσεις του κόκκινου μπορούν να επηρεάσουν ιδιαίτερα τη διάθεση, αν δηλαδή γίνει πιο φωτεινό ή πιο σκούρο. Το χρώμα αυτό προκαλεί την προσοχή ενός ανθρώπου, γι’ αυτό και οι πινακίδες ύψιστης προσοχής έχουν κόκκινο φόντο, όπως για παράδειγμα το στοπ, τα φανάρια και άλλα.

Το κάθε χρώμα μπορεί να έχει μια δική του ερμηνεία, όπως έχουμε δει και σε προηγούμενα άρθρα, για το παρόν θα μας απασχολήσει η κατανόηση του πως μπορεί ένα χρώμα να επηρεάσει ακόμη και την έλξη. Κλείνοντας λοιπόν με το ζήτημα των χρωμάτων, θα αναφερθούμε στα σχήματα. Αν το σκεφτεί κανείς, θα φτάσει ίσως εύκολα στο συμπέρασμα ότι τα σχήματα μπορούν να συμβάλλουν στη συμμετρία, όπως επίσης και στο ότι έχουν δική τους νοηματοδότηση, όπως τα χρώματα.

Σχήματα όπως το τετράγωνο μπορεί να προκαλέσει την εντύπωση της λογικής, της σειράς, της περίεξης -συγκράτησης και της ασφάλειας. Εξ ‘ου και φράσεις όπως "τα βάζει όλα σε τετραγωνάκια". Ο κύκλος ίσως δημιουργήσει την αίσθηση θηλυκότητας, ζεστασιάς, άνεσης, φιληδονίας και της αγάπης. Η προστασία, η ολότητα, η κίνηση, η σύνδεση και η οικογένεια είναι έννοιες που μπορεί να προσδίδονται επίσης στον κύκλο. Τέλος, το τρίγωνο, έχει συνδεθεί με την ενέργεια, την ισορροπία, την επιστήμη και τη θρησκεία (βλέπε τριαδικότητα στον Χριστιανισμό). Ταυτόχρονα, είναι ενδεικτικό της δύναμης, της αρρενωπότητας και της επιθετικότητας.

Με αυτά τα χαρακτηριστικά να βοηθούν στην έλξη, τι γίνεται όταν κάτι είναι ασύμμετρο

Η έλλειψη ισορροπίας τείνει να είναι οπτικά μη ελκυστική ή ελλιπής. Την ίδια στιγμή, η ασυμμετρία μπορεί να επηρεάσει συμπεριφορές και αντιδράσεις. Παραδείγματος χάρη, κάποιος που αλλάζει λωρίδες στην κυκλοφοριακή κίνηση, είναι ένα παράδειγμα ασυμμετρίας που μπορεί να προκαλέσει γρήγορα επιθετικές αντιδράσεις.

Ένας μηχανισμός άμυνας που έχει αναπτυχθεί από τους ανθρώπους όσον αφορά την ασυμμετρία είναι η αποστροφή. Με την κατανόηση στο ότι υπάρχει μια δυνητικά θανατηφόρα ουσία, το συναίσθημα που είναι πιο σύνηθες να εμφανιστεί είναι η αηδία. Όταν, δηλαδή, κάτι είναι σάπιο ή γλοιώδες, υπάρχει μια καθολική αντίσταση ως προς αυτό το αντικείμενο (πχ ένα σαπισμένο φρούτο, δεν αποτελεί τροφή που κάποιος θα έτρωγε υπό φυσιολογικές συνθήκες). Συνεπώς, ο εγκέφαλος μεταφράζει τα περισσότερα πράγματα που θεωρούνται εξαιρετικά μη-ελκυστικά ως κάτι που μπορεί να προκαλέσει βλάβη σε περίπτωση επαφής ή κατάποσης.

Συγγραφή Άρθρου

Χρυσανθακοπουλου Μαρία

xrysanthakopoulou mariaΕφαρμοσμένη Ψυχολογία, Bsc (hons) Applied Psychology.
Ειδίκευση στη Συνθετική Ψυχοθεραπεία και Συμβουλευτική ενηλίκων.

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.