Ακρόαση άρθρου......
Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR
Υπάρχουν εποχές που ο κόσμος φοράει το καλό του χαμόγελο. Στολίζει το σπίτι, ανάβει λαμπάκια, ψήνει κουραμπιέδες, κάνει σχέδια για τραπέζια και ανταμώματα.
Στα χαρτιά, οι γιορτές μοιάζουν με υπόσχεση: όλα να μπουν στη σειρά, όλα να λάμψουν. Μα οι άνθρωποι δεν είναι χαρτιά. Είναι ιστορίες. Είναι ρίζες, είναι μνήμες, είναι ανείπωτα και δεμένα μεταξύ τους με κλωστές αόρατες.
Και έτσι, κάθε Δεκέμβρης δεν φέρνει μόνο λάμψη. Φέρνει και έναν ψίθυρο άγχους που πολλοί δεν ξέρουν ούτε να τον ονομάσουν:
- Πώς θα τα προλάβω όλα;
- Θα ταιριάξουμε στο τραπέζι;
- Τι δώρα να πάρω;
- Θα είμαστε καλά… ή θα ανοίξουν παλιά παράπονα;
Μέσα σε αυτή τη γιορτινή πίεση, το άγχος δεν είναι αδυναμία. Είναι μήνυμα. Είναι ο παλμός ενός συστήματος οικογενειακού, κοινωνικού, προσωπικού, που προσπαθεί να ισορροπήσει μέσα σε συνθήκες που συχνά υπερβαίνουν τις αντοχές του.
Το άγχος ως αφήγηση. Όχι ως πρόβλημα
Στη συστημική ματιά, το άγχος δεν αντιμετωπίζεται ως “εχθρός”. Το βλέπουμε ως δείκτη σχέσεων. Ως φωνή.
Το άγχος των γιορτών δεν λέει «έχω πρόβλημα».
Λέει:
- Οι ρυθμοί μου δεν συμβαδίζουν με τις προσδοκίες γύρω μου.
- Κάποιο κομμάτι μου ζητά χώρο, χρόνο, ανάσα.
- Η ιστορία της οικογένειάς μου με τραβά εκεί που δεν θέλω ή δεν μπορώ να πάω.
- Περιμένουν από εμένα να είμαι διαφορετικός από αυτό που είμαι.
Και έτσι το άγχος γίνεται γέφυρα προς κάτι βαθύτερο: προς τις σχέσεις που μας γέννησαν και μας διαμορφώνουν. Προς τα παλιά τραπέζια όπου κάθισαν οι γονείς μας και οι παππούδες μας, με τους άγραφους κανόνες, τα “πρέπει”, τα “μην το πεις”, τα “έτσι κάνουμε στο σπίτι μας”.
Κάθε φορά που ο ενήλικος άνθρωπος νιώθει πίεση, ένα παιδικό κομμάτι μέσα του ξυπνά και ψάχνει προσανατολισμό. Στις γιορτές αυτό γίνεται ακόμη πιο δυνατό, γιατί οι γιορτές δεν είναι απλώς μέρες. Είναι τελετουργίες. Είναι συμβολισμοί. Ακουμπάνε βαθιά στην ψυχική μας παράδοση.
THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...
Οι προσδοκίες: το αόρατο φορτίο που κληρονομούμε
Από μικροί μάθαμε πως στις γιορτές «πρέπει» να είμαστε χαρούμενοι. Κανείς δεν μας είπε τι κάνουμε όταν η καρδιά δεν συνεργάζεται.
Οι γιορτές ενεργοποιούν πληγές, συγκρίσεις, μνήμες απωλειών, ανάγκες για τελειότητα, αλλά και ένα παράξενο αίσθημα ότι “κάτι πρέπει να φτιάξω… αλλά δεν ξέρω τι”.
Οι συστημικοί θεραπευτές συχνά παρατηρούμε πως οι γιορτινές προσδοκίες δεν δημιουργούνται στο παρόν. Έρχονται από γενιές πριν.
- Η μάνα που μαγείρευε για είκοσι άτομα, ενώ ήταν εξαντλημένη.
- Ο πατέρας που έλεγε «στις γιορτές δεν χαλάμε καρδιές».
- Η γιαγιά που θύμωνε αν δεν “τηρηθούν τα έθιμα”.
Οι άνθρωποι κουβαλούν αυτές τις μνήμες, ακόμη κι αν δεν το συνειδητοποιούν. Όταν φτάνουν οι γιορτές, ενεργοποιούνται σαν παλιά σενάρια που ζητούν να παιχτούν ξανά.
ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΣΙΑΚΟ ΤΡΑΥΜΑ
Εγκαιρη εγγραφή: έως 30 Ιουλίου 2026 | Διοργάνωση: PSYVERSITY
Τα σεμινάρια απευθύνονται σε Επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας που έχουν ενδιαφέρον να εξειδικευθούν στη θεραπεία του ψυχικού τραύματος υπό το πρίσμα της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης στην Θεραπεία.
Και τότε, το άγχος είναι ένας τρόπος του συστήματος να πει:
- Μήπως ζορίζομαι γιατί προσπαθώ να χωρέσω σε ρόλους που δεν είναι πια δικοί μου;
- Μήπως επαναλαμβάνω ένα παλιό οικογενειακό χορό χωρίς να το καταλάβω;
Το άγχος ως προσπάθεια για τάξη
Πολλοί νιώθουν ότι “πρέπει όλα να είναι στην εντέλεια”: το σπίτι, τα δώρα, το φαγητό, η διάθεση, η εικόνα προς τα έξω.
Αυτό δεν είναι ματαιοδοξία. Είναι ανάγκη για τάξη, για έλεγχο, για μια στιγμή που να μοιάζει με ανάπαυλα μέσα στο χάος της χρονιάς.
Το πρόβλημα δεν είναι η επιθυμία για ομορφιά.
Το πρόβλημα είναι όταν η τάξη που προσπαθούμε να φτιάξουμε έξω, έρχεται να κρύψει την αταξία που υπάρχει μέσα.
Και η ψυχή δεν ξεγελιέται.
Γι’ αυτό αγχώνεται.
Όπως θα έλεγες συχνά σε μια συνεδρία: Το άγχος δεν θέλει να διορθώσεις τη ζωή σου· θέλει να την ακούσεις.
Οι γιορτές ως συστημικός καθρέφτης
Οι γιορτές φανερώνουν δυναμικές που όλο τον χρόνο κουκουλώνονται:
- ποιος παίρνει πρωτοβουλίες,
- ποιος υποχωρεί,
- ποιος φορτώνεται τα πάντα,
- ποιος αποσύρεται,
- ποιος φοβάται τη σύγκρουση,
- ποιος κρατάει ζωντανές παραδόσεις,
- ποιος προσπαθεί να απομακρυνθεί από αυτές.
Το άγχος, λοιπόν, δεν είναι ατομικό σύμπτωμα. Είναι συστημικό συμβάν. Μια ένταση που γεννιέται από τη σχέση ανάμεσα στο άτομο και το περιβάλλον του.
Θα έλεγε κανείς πως το άγχος των γιορτών είναι η στιγμή που η οικογένεια “μαζεύει τα κομμάτια της” γύρω από το τραπέζι και κάθε κομμάτι έχει κάτι να πει ακόμη και αν δεν μιλά.
Πώς μπορεί κάποιος να κινηθεί μέσα σε αυτό το άγχος;
Δεν υπάρχουν συνταγές. Υπάρχουν προσανατολισμοί:
1. Αποδέξου ότι οι γιορτές δεν θεραπεύουν από μόνες τους
Δεν είναι μαγικό φίλτρο. Είναι καθρέφτης. Αν τον κοιτάξεις, θα δεις.
2. Μείωσε τις προσδοκίες που χτίζονται από άλλους
Το δικό σου σπίτι, η δική σου οικογένεια, η δική σου ιστορία έχουν δικαίωμα να βρουν τον τρόπο τους.
3. Άφησε χώρο στο συναίσθημα
Δεν χρειάζεται όλα να είναι χαρούμενα. Οι γιορτές αντέχουν τη μελαγχολία, τη νοσταλγία, την απώλεια. Αντέχουν την αλήθεια.
4. Στήριξε τα όριά σου με ευγένεια
Θα χαρώ να έρθω, αλλά όχι εκείνη την ώρα.
Φέτος θα το κάνουμε πιο απλά.
Δεν μπορώ να αναλάβω το τραπέζι.
Τα όρια δεν χαλάνε γιορτές. Προστατεύουν σχέσεις.
5. Δημιούργησε το δικό σου μικρό τελετουργικό
Ένα περίπατο, ένα κερί, μια σιωπή.
Οι γιορτές δεν είναι τα μεγάλα· είναι τα μικρά που αντέχουν. Και τελικά… τι είναι το άγχος των γιορτών;
Είναι η συνάντηση δύο κόσμων: του κόσμου που είμαστε σήμερα και του κόσμου που μας έμαθαν να είμαστε.
Ανάμεσά τους δημιουργείται μια ένταση. Όμως αυτή η ένταση — όπως κάθε ένταση στη συστημική — μπορεί να γίνει δρόμος.
Να μας δείξει προς τα πού θέλουμε να κινηθούμε.
Να μας βοηθήσει να ξαναδούμε τις σχέσεις μας με καθαρή ματιά.
Να μας αφήσει να σταθούμε όχι με την υποχρέωση της γιορτής, αλλά με την αλήθεια της ψυχής.
Βιβλιογραφία:
Bowen, M. (1978). Family Therapy in Clinical Practice. Jason Aronson.
Minuchin, S. (1974). Families and Family Therapy. Harvard University Press.
Walsh, F. (2006). Strengthening Family Resilience. Guilford Press.
Kerr, M., & Bowen, M. (1988). Family Evaluation. Norton.
McGoldrick, M., Gerson, R., & Petry, S. (2008). Genograms: Assessment and Intervention. Norton.
Boss, P. (2006). Loss, Trauma, and Resilience. Norton.
Becvar, D., & Becvar, R. (2018). Family Therapy: A Systemic Integration. Pearson.
Van der Kolk, B. (2014). The Body Keeps the Score. Viking.
Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου
Χρήστος Καρράς - Ψυχολόγος
Χρήστος Καρράς: έχει επιβεβαιωθεί από το Therapy
Το προφίλ έχει επαληθευτεί μέσω της πλατφόρμας Therapy Psychology. Τα στοιχεία που εμφανίζονται έχουν επιβεβαιωθεί από το σύστημα.
- Επιβεβαιωμένο επαγγελματικό προφίλ
- Ελεγμένα στοιχεία ταυτότητας
- Επικυρωμένη ειδίκευση
THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...
