H σχέση με τους γονείς είναι δομική και θεμελιώδης για την προσωπικότητα που θα οικοδομήσει o κάθε άνθρωπος στην μετέπειτα ζωή του καθώς επίσης και για το είδος των σχέσεων κοινωνικών, επαγγελματικών, συντροφικών τις οποίες θα αναπτύξει στο μέλλον.

Όπως αναφέρουν και οι ψυχολόγοι είναι πολύ σημαντικός ο δεσμός που αναπτύσσεται με τους γονείς κατά τα πρώιμα στάδια της ανάπτυξης του ανθρώπου και ιδιαιτέρως ο δεσμός του βρέφους με την μητέρα.

Είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι τόσο από βιολογικής πλευράς όσο και από συναισθηματικής πλευράς η σύνδεση της μητέρας με το βρέφος, με το παιδί που έρχεται στον κόσμο είναι το πρότυπο και ο θεμέλιος λίθος επάνω στον οποίο διαπλάθεται η προσωπικότητα του παιδιού.

Χρειάζεται, λοιπόν, το παιδί να νιώσει την αγάπη, τη στοργή, την τρυφερότητα αλλά και τη συναισθηματική διαθεσιμότητα της μητέρας του που το φροντίζει και καλύπτει τις ανάγκες του.

Θεωρία της προσκόλλησης

Σύμφωνα με τον John Bowlby, ο οποίος μιλά για την θεωρία της προσκόλλησης (attachment theory) η φύση και η μορφή της πρώτης σχέσης της μητέρας με το βρέφος είναι το μοντέλο για τις μετέπειτα σχέσεις που θα διαμορφώσει αργότερα το παιδί. Η κάθε μάνα ανάλογα με τη συμπεριφορά της τοποθετεί προσδοκίες στο βρέφος για το αν είναι άξιο αγάπης και κατά πόσο μπορεί να βασιστεί στους άλλους.

Ο Bowlby μάλιστα εξέτασε σε ποιο βαθμό ο αποχωρισμός μικρών παιδιών από τις μητέρες τους, στα πρώτα στάδια της ηλικίας τους, επιδρά με αρνητικό τρόπο στην ανάπτυξή τους και παρατήρησε ότι τα παιδιά αυτά όταν οι γονείς απομακρύνονται ή όταν ξένα πρόσωπα βρίσκονται στον περίγυρό τους διαμαρτύρονται. Τα βρέφη εμφανίζουν μία έμφυτη ανάγκη για δεσμό με ένα άτομο το οποίο θα τους παρέχει ασφάλεια. Ο απώτερος σκοπός αυτής της προσκόλλησης είναι η εξελικτική ικανότητα να προσαρμοστεί το βρέφος στο περιβάλλον.

Η θεωρία της προσκόλλησης από τη μία μεριά προσφέρει το αναγκαίο αίσθημα προστασίας και ασφάλειας στο βρέφος και από την άλλη επιτρέπει την κοινωνικοποίηση με την μετάθεση της δηλαδή από την μητέρα στους ανθρώπους του ευρύτερου οικογενειακού περιβάλλοντος και αργότερα στο περιβάλλον εν γένει.

Το παιδί χρειάζεται να κατανοεί ότι το περιβάλλον και ο κόσμος είναι ασφαλής και μπορεί να τον εξερευνήσει και οποιαδήποτε στιγμή μπορεί να επιστρέψει στη μητέρα για να λάβει την ασφάλεια που χρειάζεται. Η μητέρα, δηλαδή, είναι πάντα εκεί για το παιδί της να του προσφέρει αγάπη, στήριξη και άνευ όρων αποδοχή.

Αποκτήστε το βιβλίο Καταπληκτική μαμά: Πρακτικές συμβουλές για μαμάδες με παιδιά 0-12 μηνών, από το εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο ψυχολογίας του Psychology.gr

Μητρικός ρόλος

Στη σύγχρονη εποχή που οι μητέρες είναι επιφορτισμένες με πάρα πολλούς ρόλους και ευθύνες χρειάζεται να ρίξουμε φως στον μητρικό ρόλο. Όλες οι μητέρες είναι άξιες θαυμασμού και επαίνου που αγωνίζονται να ανταποκριθούν στο σπουδαίο ρόλο τους. Η μητέρα μοιάζει με τον γλύπτη που μπορεί με πολύ όμορφο τρόπο να διαμορφώσει, να πλάσει την ψυχή του παιδιού ούτως ώστε να μπορέσει στο μέλλον να αναπτυχθεί υγιώς σε έναν άνθρωπο που θα αγάπα τον εαυτό του, θα σέβεται τον εαυτό του αλλά θα αγαπά και τους ανθρώπους γύρω του.

Είναι πολύ σημαντικό να μπορεί το παιδί να εμπιστεύεται τους ανθρώπους και όχι να είναι ερμητικά κλεισμένο στον εαυτό του.

Δεν χρειάζεται ούτε υπερπροστασία αλλά ούτε και αδιαφορία, αλλά υγιή αγάπη και όρια στην διαπαιδαγώγηση με ενσυναίσθηση και σεβασμό. Η γυναίκα πριν μπει στη διαδικασία να γίνει μητέρα χρειάζεται να έχει η ίδια δουλέψει με τον εαυτό της, να έχει εντρυφήσει στον τομέα της αυτογνωσίας, να γνωρίζει τον ρόλο που αναλαμβάνει και τις ευθύνες που επιφέρει αυτός ο ρόλος και να μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες του μητρικού της ρόλου.

Επιλόχειος κατάθλιψη

Ακόμη είναι πάρα πολύ καλό, επειδή αρκετές γυναίκες μετά τη γέννα αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχολογικής φύσεως, όπως η επιλόχειος κατάθλιψη, να μην αποτελεί ταμπού το γεγονός ότι μία γυναίκα μπορεί μετά τον τοκετό να εμφανίσει κάποια θέματα ψυχικής υγείας και να μπορεί με πολλή ευκολία και ευελιξία να πάει σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας να τον συμβουλευτεί και να βοηθηθεί.

Να απενοχοποιηθεί, δηλαδή, η γυναίκα από το γεγονός ότι εκείνη βαρύνεται με την ευθύνη της θλίψης που μπορεί να αισθανθεί μετά τον τοκετό και κυρίως να μάθει η μητέρα πώς θα φροντίσει η ίδια τον εαυτό της. Δεν είναι λειτουργικό να δίνει όλο της το βάρος μόνο στην ανατροφή του παιδιού και να παραμελεί τον εαυτό της γιατί αυτό την οδηγεί σε μία σωματική και συναισθηματική εξουθένωση (burn out).

To αποτέλεσμα είναι να μην έχει δυνάμεις να ανταποκριθεί μετέπειτα ούτε στο μητρικό ούτε και στον συντροφικό ή συζυγικό της ρόλο. Ευτυχισμένα παιδιά σημαίνει ευτυχισμένοι γονείς. Τα παιδιά χαίρονται να βλέπουν τους γονείς τους χαρούμενους και με αισιόδοξο βλέμμα στη ζωή. Τους θεωρούν όμορφο και αξιοθαύμαστο πρότυπο όταν οι ίδιοι φροντίζουν την σωματική και ψυχική τους υγεία.

Ενσυναισθητική μητέρα

Η αγάπη της μητέρας μοιάζει με απάνεμο λιμάνι που ό,τι κι αν συμβεί κατά τη διάρκεια της ζωής, όσες φουρτούνες και τρικυμίες και αν συναντήσει το παιδί είναι πολύ όμορφο να γνωρίζει ότι η μητέρα του είναι λιμάνι στο οποίο μπορεί να οδηγηθεί, να ακουμπήσει και υπάρχει μία καρδιά, ένας ώμος κι ένα αυτί για να το ακούσει. Υπάρχει μια συμπονετική ψυχή γεμάτη αγάπη και ενσυναίσθηση που θα το αγκαλιάσει και θα το αποδεχτεί άνευ όρων.

Τα παιδιά, επίσης, δεν χρειάζεται να εκπληρώνουν τα προσωπικά όνειρα και τις προσδοκίες των γονιών τους αλλά χρειάζεται σαν τα ελεύθερα πουλιά να πετούν στο δικό τους δρόμο και να πραγματοποιούν τα όνειρα που τα ίδια επιθυμούν και τα κάνουν να αισθάνονται πληρότητα και συναισθηματική ευεξία.

Η αγάπη της μάνας είναι θυσιαστική. Μια μάνα κάνει τα πάντα για το παιδί της, μπορεί να φτάσει σε ανώτατα ύψη αγάπης και θυσίας χωρίς να περιμένει κανένα απολύτως αντάλλαγμα. Κάθε μάνα αλλά και οι μητέρες οι οποίες έχασαν τους συζύγους και τους συντρόφους τους ή άλλες που είναι μονογονεϊκές οικογένειες μας αποδεικνύουν περίτρανα καθημερινά τον θυσιαστικό και τον ηρωικό τους ρόλο καθώς στέκονται στα πόδια τους και ανατρέφουν τα παιδιά τους με σεβασμό, με αγάπη και με εκτίμηση στον εαυτό τους και στους ανθρώπους γύρω τους.

Μάνα σημαίνει θυσία, μάνα σημαίνει αγάπη, μάνα σημαίνει άνευ όρων αποδοχή. Στην αγκαλιά της μάνας μας έχει πάντα καλοκαίρι!

 

Βιβλιογραφική αναφορά

Perry Philippa, The book you wish your parents had read, εκδόσεις Διόπτρα, Αθήνα 2020
Παπαβέντσης  Στέλιος Χ., Προικισμένα μωρά, εμπνευσμένοι γονείς, εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2010

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Ολυμπία Μαρία Ποντίκη

olympia pontikiΝομικός, Σύμβουλος Γάμου και Οικογένειας, Life and Business Coaching, Mcs Ποιμαντική Ψυχολογία.