Μπορεί μια σχέση να επουλωθεί μετά από απιστία;

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Μέχρι το τέλος αυτού του άρθρου θα έχεις μάθει…

να ξεχωρίζεις τη ρήξη εμπιστοσύνης από την «ετικέτα» της απιστίας και να χρησιμοποιείς πιο καθαρή γλώσσα σε αυτό που συνέβη
να αναγνωρίζεις πότε ο πόνος μοιάζει με τραυματική εμπειρία και τι είναι “φυσιολογικό” να συμβαίνει στο σώμα και στις σκέψεις σου
να κινείσαι μέσα από 3 φάσεις αποκατάστασης (με δομή, όχι με πίεση) ώστε να δεις ρεαλιστικά αν υπάρχει δρόμος για επανασύνδεση 

Πρώτα μια διευκρίνηση: η λέξη απιστία δε λέει όλη την αλήθεια

Η λέξη «απιστία» κουβαλά την έννοια της πίστης - και η «πίστη» έχει πολλές διαστάσεις: για κάθε άτομο σημαίνει κάτι άλλο (πχ μονογαμία, ειλικρίνεια, προτεραιότητα, συναισθηματική διαθεσιμότητα, “δεν κρύβω”). Έτσι, συχνά η λέξη «απιστία» θολώνει το βασικό: αυτό που συνέβη είναι μια παραβίαση συμφωνίας ή αλλιώς ρήξη στην εμπιστοσύνη.

Και η ρήξη μπορεί να έχει πολλές μορφές: σεξουαλική, συναισθηματική, ψηφιακή, ακόμη και μια χρόνια “διπλή ζωή” (μυστικά, απόκρυψη, παράλληλες συνδέσεις). Όπως θα δούμε, αυτό που ονομάζουμε απιστία (infidelity) μπορεί να εκφράζει πολύ περισσότερα από «δεν σε αγαπάω» — χωρίς αυτό να μειώνει την ευθύνη της επιλογής.

Στη σύγχρονη βιβλιογραφία χρησιμοποιείται όλο και πιο συχνά ο όρος εξωδυαδική σχέση, γιατί περιγράφει πιο ακριβώς αυτό που συνέβη: μια σχέση/εμπλοκή έξω από τη δυάδα του ζευγαριού, χωρίς να κουβαλά αυτόματα το ηθικό φορτίο της “πίστης”, που για τον κάθε άνθρωπο σημαίνει κάτι διαφορετικό.

Στο άρθρο θα χρησιμοποιήσω και τον όρο απιστία, γιατί εξακολουθεί να είναι η πιο “ισχυρή” λέξη στο κοινωνικό ασυνείδητο και στην καθημερινή κοινωνική αναπαράσταση — δηλαδή ο τρόπος που οι περισσότεροι άνθρωποι το κατονομάζουν όταν πονάνε.

Τι σημαίνει (και τι δεν σημαίνει) το "μπορεί να σωθεί"

Το ότι μια σχέση μπορεί να επουλωθεί δεν σημαίνει:

• «το ξεπερνάμε γρήγορα»
• «το θάβουμε για να μην χαλάσει το κλίμα»
• «γυρνάμε απλά στο πριν»

Σημαίνει κάτι πιο ώριμο και πιο δύσκολο: να υπάρξει έκφραση συναισθημάτων, ασφάλεια, επεξεργασία του τραύματος, και μια νέα συμφωνία σχέσης που να μπορεί να υπάρξει.

Γιατί συμβαίνει συνήθως η απιστία; 

Οι παράλληλες σχέσεις σπάνια “πέφτουν από τον ουρανό”. Συχνά προηγούνται:

• συναισθηματική απόσταση
• χρόνια αποφυγή δύσκολων συζητήσεων
• συσσώρευση απωθημένων/παραπόνων
• διάβρωση της οικειότητας και των μικρών στιγμών σύνδεσης

Όλα αυτά εξηγούν το πλαίσιο μέσα στο οποίο αναδύθηκε η ανάγκη για μια εξωδιαδική σχέση και φυσικά δεν έχουν σκοπό να δικαιολογήσουν, αλλωστε ανάληψη ευθύνης είναι μέρος της διαδικασίας επανασύνδεσης. 

Όταν η προδοσία μοιάζει με τραύμα

Για το πρόσωπο που προδόθηκε, είναι συχνό να εμφανιστούν αντιδράσεις τύπου:

• υπερεπαγρύπνηση (“σκανάρω τα πάντα”)
• νοητικές επαναλήψεις/εικόνες
• διαταραχές ύπνου
• κύματα θυμού–θλίψης–μουδιάσματος

Αν αυτό σου θυμίζει “μετατραυματική” συνθήκη, ναι δεν έχει άδικο. Το σώμα πολλές φορές το βιώνει σαν απειλή του δεσμού: χάνει την ασφάλεια πάνω στην οποία χτίστηκε η σχέση.

Ένας πρακτικός χάρτης αποκατάστασης της σχέσης σε 3 βήματα

Ένα χρήσιμο πλαίσιο (ιδίως σε θεραπεία ζεύγους) είναι το μοντέλο 3 φάσεων: Επανόρθωση – Συντονισμός – Επανασύνδεση.

Φάση 1: Επανόρθωση (atonement) - Το τέλος των μυστικών
Αν έχει υπάρξει παράλληλη εμπλοκή, η βάση είναι μία: σταματά η αιμορραγία.

Τι χρειάζεται συνήθως:
διακοπή επαφής με το τρίτο πρόσωπο (καθαρά, όχι “λίγο-λίγο”)
διαφάνεια σε ό,τι είναι αναγκαίο για να αποκατασταθεί ασφάλεια (όχι “ανακριτικό κλίμα”, αλλά ούτε “πίστεψέ με και τέλος”)
σταθερή συνέπεια: μικρές πράξεις που αποδεικνύουν αξιοπιστία
συμφωνημένο πλαίσιο για συζήτηση (π.χ. “μιλάμε γι’ αυτό όταν έχουμε χώρο/ηρεμία ή μέσα στη θεραπεία”, όχι ως όπλο σε κάθε άσχετο καβγά)

Για το πρόσωπο που πονά:
επιτρέπεται να υπάρξουν κύματα συναισθήματος
χρειάζεται ένας μικρός άξονας: «Τι χρειάζομαι τώρα για να νιώσω ασφαλές/ασφαλή;»

Φάση 2: Συντονισμός (attunement) - Αλλάζουμε τον τρόπο που μιλάμε
Εδώ γίνεται η πιο δύσκολη εργασία: όχι μόνο “γιατί έγινε”, αλλά πώς σχετιζόμασταν πριν, και πώς θα σχετιζόμαστε από εδώ και πέρα.

Κρίσιμες κινήσεις:
ήπια έναρξη συζήτησης (“Νιώθω φόβο όταν… και χρειάζομαι…” αντί για επίθεση)
λιγότερη άμυνα, περισσότερη ανάληψη ευθύνης για το κομμάτι που αναλογεί στον καθένα

Φάση 3: Επανασύνδεση (attachment) - Ξανά χτίζουμε οικειότητα με ρυθμό
Όταν αρχίσει να επιστρέφει λίγη ασφάλεια, το ερώτημα γίνεται:

«Πώς ξαναγινόμαστε ομάδα;»  «Πώς ξαναγίνεται το σώμα ασφαλές μέσα στη σχέση;»

Πρακτικά:
μικρά τελετουργικά σύνδεσης (10’ check-in χωρίς οθόνες, ένα περίπατο, μια σταθερή στιγμή επαφής)
σαφή όρια στην οικειότητα (κανένα “πρέπει”)
χώρο για triggers: “Τώρα ενεργοποιήθηκα/ενεργοποιήθηκες — παύση, αναπνοή, μιλάμε”

Τα βήματα αυτά δεν είναι γραμμικά αλλά το ζευγάρι περνάει από όλα και όσο συνεχίζει η θεραπεία τόσο περισσότερο βρίσκεται στο τρίτο και λιγότερο στο πρώτο. Αυτό δεν σημαίνει αποτυχία· σημαίνει ότι το σύστημα προσπαθεί να ξαναβρεί σταθερότητα.

Πότε “δεν είναι ασφαλές” να συνεχιστεί η προσπάθεια της επανασύνδεσης μετά από απιστία

Αν υπάρχουν απειλές, βία, εξαναγκασμός, ή αν συνεχίζεται η εξαπάτηση/διπλή ζωή, τότε το ζητούμενο γίνεται πρώτα ασφάλεια, όχι “επανένωση”. 

Τι να κρατήσεις:

• Η «απιστία» είναι συχνά παραβίαση συμφωνίας και ρήξη εμπιστοσύνης, όχι απλώς “έλλειψη πίστης”.
• Η αποκατάσταση θέλει δομή: πρώτα Επανόρθωση, μετά Συντονισμός, μετά Επανασύνδεση.

Η ερώτηση δεν είναι “να μείνουμε ή να φύγουμε;” από την πρώτη εβδομάδα. Η ερώτηση είναι: “Μπορεί να υπάρξει ξανά ασφάλεια εδώ;”

Βιβλιογραφία 

Gottman Institute. (n.d.). Trust Revival Method (Atonement–Attunement–Attachment).

Gordon, K. C., Baucom, D. H., & Snyder, D. K. (2004). An integrative intervention for promoting recovery from extramarital affairs. Journal of Marital and Family Therapy, 30(2), 213–231. 

Johnson, S. M., Makinen, J. A., & Millikin, J. W. (2001). Attachment injuries in couple relationships: A new perspective on impasses in couples therapy. Journal of Marital and Family Therapy, 27(2), 145–155. 

Makinen, J. A., & Johnson, S. M. (2006). Resolving attachment injuries in couples using emotionally focused therapy: A three-year follow-up. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 74(6), 1055–1065. 

Lonergan, M., Brunet, A., Rivest-Beauregard, M., & Groleau, D. (2021). Is romantic partner betrayal a form of traumatic experience? A qualitative study. Stress and Health, 37(1), 19–31. 

 Gottman Institute. (2024). The Four Horsemen: The Antidotes.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Φίλιππος Γκέκης - Ψυχολόγος

Φίλιππος Γκέκης: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

• Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
• Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
• Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής - Εμπνευστής της ReConnecΤ Clinic

6936897306

Δείτε όλα τα άρθρα Σελίδα ειδικού

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...