Ακρόαση άρθρου......
Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις πρώτος όλα τα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR
Η πιο αόρατη εξάντληση είναι συχνά εκείνη που κρύβεται πίσω από τη λειτουργικότητα.«Κουράστηκα να είμαι η δυνατή». Η συνεδρία είχε ξεκινήσει όπως σχεδόν όλες οι προηγούμενες. Μπήκε ήρεμη. Συγκροτημένη. Από εκείνους τους ανθρώπους που στην πρώτη ματιά μοιάζουν να τα διαχειρίζονται όλα καλά.
Κι όμως, όσο την άκουγα, υπήρχε εκείνη η γνώριμη αίσθηση που αφήνουν συχνά οι άνθρωποι της μεγάλης αντοχής: σαν κάτι μέσα τους να εξαντλείται αθόρυβα εδώ και πολύ καιρό, χωρίς να φαίνεται εύκολα προς τα έξω.
Η Φυλακή της «Δύναμης» και το Βάρος των Προσδοκιών
Μιλούσε για τη δουλειά, τις υποχρεώσεις, τους ανθρώπους που φρόντιζε συνεχώς γύρω της. Και όσο συνέχιζε, γινόταν όλο και πιο αισθητό πως είχε μάθει να κρατά τόσο σταθερά τον εαυτό της, ώστε κάποια στιγμή να μη χωρά εύκολα ούτε η ίδια της η ανάγκη. Κάποια στιγμή σταμάτησε. Για πρώτη φορά το βλέμμα της έσπασε λίγο. Και τότε ψιθύρισε: «Κουράστηκα να είμαι η δυνατή…». Το είπε χαμηλόφωνα και μετά χαμογέλασε αμήχανα. Σαν να τρόμαξε με αυτό που μόλις άφησε να φανεί. «Όλοι περιμένουν ότι θα τα καταφέρω. Αλλά εγώ… έχω κουραστεί να πρέπει συνέχεια να είμαι καλά.»
Ο Βαθύς Θυμός της Δεδομένης Αντοχής
Για λίγα δευτερόλεπτα έμεινε σιωπηλή. Και εκείνη η σιωπή έμοιαζε πιο αληθινή από οτιδήποτε είχε ειπωθεί μέχρι τότε. «Ξέρεις τι με θυμώνει περισσότερο;» είπε μετά από λίγο. «Ότι όλοι θεωρούν δεδομένο πως θα αντέξω. Σαν να έχουν ανάγκη τη δύναμή μου περισσότερο απ’ όσο βλέπουν εμένα.» Η φωνή της είχε θυμό. Όχι μόνο θλίψη. Έναν θυμό βαθύ. Παλιό. Τον θυμό κάποιου που έμαθε πολύ νωρίς πως η κατάρρευση δεν είχε χώρο μέσα στις σχέσεις.
Η Ιστορία ενός Μηχανισμού Επιβίωσης
Κι έτσι, σιγά σιγά, έγινε πιο ασφαλές να κρατιέται παρά να εμπιστευτεί ότι κάποιος θα άντεχε να τη δει ευάλωτη. Και όταν αυτό επαναλαμβάνεται για χρόνια, η αντοχή δεν μένει απλώς μια στάση απέναντι στη ζωή. Αρχίζει να οργανώνει ολόκληρο τον τρόπο ύπαρξης. Να συνεχίζεις. Να φροντίζεις. Να συγκρατείς τον πόνο σου πριν προλάβει να φανεί. Και ίσως κάποτε αυτό να ήταν πραγματικά απαραίτητο. Να βοήθησε τον άνθρωπο να σταθεί, να συνεχίσει, να μη διαλυθεί.
Η Μισή Αλήθεια και το Παιδί που Μεγάλωσε Γρήγορα
Μόνο που πολλές φορές πίσω από αυτή τη στάση δεν υπάρχει μόνο ωριμότητα. Γιατί τελικά η αντοχή είναι συχνά η μισή αλήθεια. Η άλλη μισή βρίσκεται σε όλα εκείνα που κάποτε δεν χώρεσαν μέσα σε μια σχέση: στην ανάγκη που κρύφτηκε, στον πόνο που έμεινε αμίλητος, στο παιδί που έμαθε να μεγαλώνει γρήγορα για να μη διαλύεται. Και τότε αυτό που προς τα έξω μοιάζει με δύναμη αρχίζει στην πραγματικότητα να λειτουργεί σαν τρόπος επιβίωσης.
Η Ενοχή της Ανάγκης και ο Φόβος της Έκθεσης
Κάποια στιγμή όμως ακόμη και το να κρατιέσαι ασταμάτητα κουράζει. Όχι επειδή ο άνθρωπος γίνεται πιο αδύναμος. Αλλά επειδή μέσα του υπάρχει ακόμη εκείνο το κομμάτι που κάποτε χρειάστηκε να μεγαλώσει πιο γρήγορα απ’ όσο μπορούσε. «Δεν έμαθα ποτέ να χρειάζομαι» Υπήρχαν στιγμές που ακόμη και η ανάγκη της έβγαινε με ενοχή. Το να ζητήσει βοήθεια έμοιαζε να την εκθέτει περισσότερο απ’ όσο την ανακούφιζε. «Ακόμη και τώρα δυσκολεύομαι να ζητήσω βοήθεια…» Το είπε σαν εξομολόγηση. «Νιώθω άβολα όταν έχω ανάγκη. Σαν να πρέπει πρώτα να φτάσω στα όριά μου για να δικαιολογείται το ότι κουράστηκα.»
Η Ευαλωτότητα ως Απειλή και η Παλιά Συμφωνία με τον Φόβο
Το βλέμμα της απομακρύνθηκε για λίγο, σαν να παρατηρούσε εκείνη τη σκέψη από απόσταση. Ύστερα πήρε μια μικρή ανάσα και είπε: «Και ακόμη κι όταν κάποιος θέλει να με βοηθήσει… δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι θα μείνει πραγματικά εκεί όταν με δει αδύναμη.» Εκεί φαινόταν κάτι βαθύτερο από μια απλή δυσκολία να στηριχτεί στους άλλους. Για κάποιους ανθρώπους η ευαλωτότητα δεν βιώνεται μόνο σαν έκθεση. Βιώνεται σαν κίνδυνος.
Σαν κάθε άνοιγμα προς τον άλλον να κουβαλά τον φόβο ότι, αν φανεί ολόκληρος ο πόνος, εκείνος ίσως απομακρυνθεί. Κι έτσι αρχίζει κανείς σιγά σιγά να μικραίνει μόνος του όσα χρειάζεται. Να μη ζητά πολλά. Να αντέχει περισσότερο απ’ όσο αντέχεται. Συχνά αυτή η στάση μοιάζει με δύναμη. Στην πραγματικότητα όμως πολλές φορές είναι μια παλιά συμφωνία της ψυχής με τον φόβο: «Αν δεν χρειαστώ κανέναν, ίσως δεν κινδυνεύσω να με αφήσαν.»
Εκμάθηση Ψυχοθεραπευτικών Τεχνικών και Εργαλείων: Συνθετική Προσέγγιση
Εντατικό πρόγραμμα εκμάθησης Ψυχοθεραπευτικών Τεχνικών από: ‘’Γνωσιακή Συμπεριφορική, Ψυχαναλυτική, Gestalt και Συστημική Ατόμων/Ζεύγους και Οικογένειας/Γενεόγραμμα/Ομαδική
Η Μοναξιά που Βαφτίστηκε Δύναμη
Μόνο που αυτή η συνεχής αυτοσυγκράτηση εξαντλεί αργά τον άνθρωπο. Όχι μόνο γιατί κουράζεται. Αλλά γιατί βαθιά μέσα του συνεχίζει να ζει η βεβαιότητα πως, αν λυγίσει, δεν θα υπάρξει κανείς εκεί. Και αυτό δεν είναι απλή κούραση. Είναι μοναξιά που έμαθε να λέγεται δύναμη. «Δεν χρειαζόταν άλλη δύναμη. Χρειαζόταν χώρο.» Για λίγη ώρα έμεινε σιωπηλή. Σαν να είχε κουραστεί να εξηγεί τον εαυτό της με τρόπο που να παραμένει πάντα συγκροτημένος.
Ο Αυτόματος Μηχανισμός της Διαχείρισης
«Ξέρεις τι παρατηρώ;» της είπα κάποια στιγμή. «Ότι κάθε φορά που πλησιάζεις κάτι δύσκολο μέσα σου… αμέσως προσπαθείς να το διαχειριστείς.»
Με κοίταξε χωρίς να μιλήσει.«Ναι…» είπε χαμηλόφωνα. «Δεν αντέχω να μένω πολύ μέσα σε αυτό που νιώθω.» «Σαν να πρέπει να το μαζέψεις γρήγορα;»
Έγνεψε αργά. «Σαν να φοβάμαι ότι, αν αφεθώ πολύ σε αυτό που νιώθω, δεν θα μπορέσω να ξαναβρώ τον εαυτό μου.»
Και μόλις το είπε, χαμήλωσε αμέσως το βλέμμα της. Τα χέρια της έσφιξαν ασυναίσθητα το ένα το άλλο, σαν κάτι μέσα της να προσπαθούσε ήδη να κλειστεί ξανά. Υπήρχε μέσα της μια βαθιά συνήθεια: να απομακρύνεται γρήγορα από το συναίσθημα πριν αυτό γίνει υπερβολικά μεγάλο. Όχι επειδή ήταν αδύναμη. Αλλά επειδή κάποτε έμαθε πως, αν αφεθώς πολύ σε αυτό που νιώθει, ίσως δεν υπάρξει κανείς να μείνει εκεί μαζί της.
Η Πιο Βαθιά Εξάντληση: Να Μένεις Μόνος με το Συναίσθημά σου
«Ίσως κάπου μέσα σου υπάρχει ο φόβος πως, αν μείνεις πολύ μέσα στη λύπη, θα μείνεις και μόνη εκεί», της είπα ήρεμα.
Τα μάτια της υγράνθηκαν σχεδόν αθόρυβα. Σαν να είχε ακουμπήσει κάτι που το σώμα της ήξερε χρόνια, αλλά δεν είχε ειπωθεί ποτέ με λέξεις. Και πολλές φορές ούτε οι άλλοι καταλαβαίνουν πόσο μόνη μένει μέσα της. Προς τα έξω εξακολουθεί να φαίνεται καλά. Όμως η πιο βαθιά εξάντληση δεν έρχεται μόνο από αυτά που κουβαλά κανείς. Έρχεται από το ότι έμαθε να μένει μόνος ακόμη και απέναντι στα ίδια του τα συναισθήματα. Και τότε αυτό που κάποτε έμοιαζε δύναμη αρχίζει να λειτουργεί περισσότερο σαν επιβίωση παρά σαν ελευθερία.
Η Ασφάλεια της Σιωπής και το Μαλάκωμα της Άμυνας
«Και ίσως εκεί να αρχίζει πραγματικά η ξεκούραση»
Για λίγη ώρα δεν είπε τίποτα. Ούτε κι εγώ. Και παράξενα, εκείνη η σιωπή δεν έμοιαζε δύσκολη. Δεν είχε την πίεση να συγκρατηθεί γρήγορα. Να συνέλθει. Να επιστρέψει πάλι στον γνώριμο ρόλο της. Ήταν σαν να μπορούσε για πρώτη φορά να μείνει λίγο μέσα σε αυτό που ένιωθε χωρίς να φοβάται τόσο. Το πρόσωπό της είχε μαλακώσει ελάχιστα. «Δεν το έχω συνηθίσει αυτό…» είπε χαμηλόφωνα. «Το να μπορώ να μην είμαι καλά χωρίς να πρέπει αμέσως να το κρύψω.»
ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΣΙΑΚΟ ΤΡΑΥΜΑ
Εγκαιρη εγγραφή: έως 30 Ιουνίου 2026 | Διοργάνωση: PSYVERSITY
Τα σεμινάρια απευθύνονται σε Επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας που έχουν ενδιαφέρον να εξειδικευθούν στη θεραπεία του ψυχικού τραύματος υπό το πρίσμα της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης στην Θεραπεία.
Η Απελευθέρωση από την Εσωτερική Επιτήρηση
Η φράση έμεινε για λίγο ανάμεσά μας. Και ίσως εκεί να φαινόταν καθαρά πόσο την είχε κουράσει αυτή η διαρκής εσωτερική επιτήρηση. Όχι μόνο σε αυτά που κουβαλούσε τόσα χρόνια. Αλλά στο ότι έμαθε να τα κουβαλά χωρίς να φαίνονται. Να συγκρατεί τα δάκρυά της. Να επιστρέφει γρήγορα στη λειτουργικότητα πριν προλάβει κάποιος να δει πόσο πονά. Κι όμως, εκείνη τη στιγμή δεν χρειαζόταν να κρύψει τίποτα. Δεν χρειαζόταν να αποδείξει ότι αντέχει. Ούτε να γίνει πάλι «η δυνατή» για να αισθάνεται ασφαλής μέσα στη σχέση.
Ο Πραγματικός Ψυχικός Χώρος: Το Δικαίωμα να Λυγίζεις μαζί με τον Άλλον
Και ίσως κάπως έτσι να αρχίζει ο πραγματικός ψυχικός χώρος. Όχι όταν ο πόνος εξαφανίζεται. Αλλά όταν δεν χρειάζεται πια να τον κρύβεις για να αισθάνεσαι ασφαλής μέσα σε μια σχέση. Όταν μπορείς να λυγίζεις λίγο χωρίς να φοβάσαι ότι θα αλλάξει το βλέμμα του άλλου. Όταν μπορείς να δείχνεις τη θλίψη σου χωρίς να νιώθεις πως πρέπει αμέσως να τη μαζέψεις. Γιατί τότε αρχίζει σιγά σιγά να ξεκουράζεται κάτι πολύ βαθύτερο μέσα σου. Όχι επειδή ο πόνος έφυγε. Αλλά επειδή, για πρώτη φορά, δεν χρειάστηκε να τον αντέξεις εντελώς μόνη.
Το κείμενο αποτελεί συνθετική ψυχοδυναμική αποτύπωση και δεν αναφέρεται σε συγκεκριμένο πρόσωπο ή πραγματική συνεδρία. Βασίζεται σε σύγχρονες ψυχοδυναμικές και αναπτυξιακές προσεγγίσεις γύρω από τον δεσμό, τη συναισθηματική ανάπτυξη και τον ψυχικό χώρο.
Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου
Όλγα Μάντζιου - Σύμβουλος Ψ.Υγείας
Όλγα Μάντζιου: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology
Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:
- Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
- Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
- Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας με εκπαίδευση στη συμβουλευτική ψυχολογία και στην ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία.
Δημιουργεί έναν ασφαλή χώρο όπου το άτομο μπορεί να εκφραστεί, να κατανοήσει βαθύτερα τον εαυτό του και να επεξεργαστεί τις εμπειρίες του, αναπτύσσοντας πιο ουσιαστικές σχέσεις με τον εαυτό του και τους άλλους.
