Υπάρχει μια σιωπηλή τραγωδία που εκτυλίσσεται σήμερα στα σπίτια μας και αφορά τα παιδιά μας. Τα παιδιά μας βρίσκονται σε μια συναισθηματική κατάσταση, καταστροφική. Τα τελευταία 15 χρόνια έχουμε πλήθος στοιχείων για την οξυμένη και επίμονη αύξησης παιδικής ψυχασθένειας που τώρα έχει φτάσει σε αναλογίες επιδημίας!

Διαβάστε το άρθρο του διάσημου ψυχιάτρου, Δρ. Λουίς Ρόχας Μάρκος με 21 πολύτιμες οδηγίες για γονείς. Τι συμβαίνει και τι κάνουμε λάθος στη σχέση μας με τα παιδιά; 

Οι στατιστικές δεν ψεύδονται:

  • 1 κάθε 5 παιδιά έχει προβλήματα ψυχικής υγείας
  • παρατηρήθηκε αύξηση 43% στη Δ.Ε.Π.Υ.( Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας)
  • παρατηρήθηκε αύξηση 37% στην εφηβική κατάθλιψη
  • παρατηρήθηκε αύξηση 200% στον αριθμό των παιδικών (μεταξύ 10 και 14 ετών) αυτοκτονιών

Τα βασικά για μια υγιή παιδική ηλικία

Τι συμβαίνει και τι κάνουμε λάθος;

Τα σημερινά παιδιά βρίσκονται σε υπερδιέγερση και είναι γεμάτα υλικά δώρα, αλλά στερούνται των βασικών για μια υγιή παιδική ηλικία, όπως:

  • διαθέσιμους γονείς συναισθηματικά
  • όρια ξεκάθαρα βαλμένα
  • υπευθυνότητες
  • ισορροπημένη διατροφή και επαρκή ύπνο
  • κίνηση εν γένει, ειδικά όμως, στην ύπαιθρο
  • δημιουργικό παιχνίδι, κοινωνική αλληλεπίδραση, ευκαιρίες για μη-καθοδηγούμενο παιχνίδι και «ευκαιρίες» για να βαριούνται.

Αντιθέτως, τα τελευταία χρόνια τα παιδιά χόρτασαν από:

  • γονείς με την προσοχή τους αποσπασμένη από τα κινητά και τα τάμπλετ
  • γονείς επιεικείς και επιτρεπτικούς που αφήνουν τα παιδιά τους «να κυβερνούν τον κόσμο» και να είναι εκείνα που βάζουν τους κανόνες
  • μια αίσθηση δικαιωμάτων, του να τα αξίζουν όλα, χωρίς να τα κερδίζουν ή να γίνονται υπεύθυνα μόλις τα αποκτούν
  • ακατάλληλο ύπνο (ξενύχτι δηλαδή) και μη ισορροπημένη διατροφή
  • καθιστικό τρόπο ζωής
  • ατελείωτη διέγερση, τεχνολογικές νταντάδες, άμεση επιβράβευση κι απουσία βαρετών στιγμών

Τι να κάνουμε για όλα αυτά όμως;

Πώς να γίνετε καλύτερος γονιός

Αν θέλουμε τα παιδιά μας να γίνουν άτομα ευτυχισμένα και υγιή, πρέπει να ξυπνήσουμε και να επιστρέψουμε στα βασικά. Είναι ακόμη δυνατόν!

  • Βάλτε όρια και να θυμάστε ότι εσείς είστε ο καπετάνιος του καραβιού. Τα παιδιά σας θα αισθανθούν πιο σίγουρα ξέροντας πως εσείς έχετε τον έλεγχο του πηδαλίου.

  • Προσφέρετε στα παιδιά έναν ισορροπημένο τρόπο ζωής, γεμάτο από αυτό που τα παιδιά χρειάζονται, όχι από αυτό που θέλουν.

  • Μη φοβάστε να πείτε «όχι» στα παιδιά σας, αν αυτό που θέλουν δεν είναι αυτό που χρειάζονται. Αρκεί να μπορείτε μετά να τους σταθείτε με αποδοχή και κατανόηση στα συναισθήματα της ματαίωσής τους, ακούγοντας τα ενσυναισθητικά, καθρεφτίζοντας τα με ενεργητική ακρόαση.

  • Δώστε τους θρεπτική τροφή και περιορίστε την τροφή-σκουπίδι (ό,τι έχει ζάχαρη, ζυμάρια και γενικότερα τις επεξεργασμένες τροφές).

  • Να περνάτε τουλάχιστον μια ώρα ημερησίως στον καθαρό αέρα με δραστηριότητες όπως: ποδήλατο, περπάτημα, ψάρεμα, παρατήρηση πουλιών/εντόμων.

  • Απολαύστε καθημερινά ένα οικογενειακό βραδινό φαγητό χωρίς έξυπνα τηλέφωνα ή τεχνολογία που θα τους αποσπά την προσοχή.

  • Παίξτε επιτραπέζια παιχνίδια με όλη την οικογένεια ή, αν τα παιδιά είναι πολύ μικρά για επιτραπέζια, αφεθείτε να παρασυρθείτε από τα ενδιαφέροντά τους κι επιτρέψτε να είναι εκείνα που θα καθοδηγούν το παιχνίδι.

  • Εμπλέξτε τα παιδιά σας σε κάποια από τις δραστηριότητες ή τα καθήκοντα του σπιτιού σύμφωνα με την ηλικία τους, όπως να κόβουν κάποια λαχανικά για το μαγείρεμα (αν ακόμα μαγειρεύουν οι γονείς κι όχι οι γιαγιάδες), να διπλώνουν τα ρούχα, να τακτοποιούν τα παιχνίδια τους, να απλώνουν τα ρούχα, να ξεπακετάρουν τα φαγητά, να στρώνουν το τραπέζι, να ταΐζουν τον σκύλο κ.λπ.

  • Καθιερώστε μια συνεπή ρουτίνα ως προς την ώρα ύπνου, για να βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας κοιμάται όσο χρειάζεται, και κυρίως από νωρίς. Όσο και αν δε μας βολεύει αυτό. Τα ωράρια θα είναι ακόμη πιο σημαντικά για παιδιά σε σχολική ηλικία.

  • Διδάξτε υπευθυνότητα κι ανεξαρτησία. Μην τα προστατεύετε υπερβολικά έναντι κάθε απογοήτευσης ή κάθε λάθους. Το να κάνουν λάθη θα τα βοηθήσει να αναπτύξουν ανθεκτικότητα και να μάθουν να υπερνικούν τις προκλήσεις της ζωής.

  • Μη φτιάχνετε την τσάντα του παιδιού σας, μην τους την κουβαλάτε, μην τους πηγαίνετε την εργασία που ξέχασαν, μην τους ξεφλουδίζετε την μπανάνα ή το πορτοκάλι, αν μπορούν να το κάνουν μόνα τους (4-5 ετών). Αντί να τους δίνετε το ψάρι, μάθετέ τους να ψαρεύουν.

  • Μάθετέ τους σε μικρές «δόσεις» να περιμένουν και να αναβάλουν την ικανοποίηση.

  • Δώστε ευκαιρίες για «πλήξη», μια και η πλήξη είναι η στιγμή που ξυπνά η δημιουργικότητα.

  • Μην αισθάνεστε υπεύθυνος να διασκεδάζουν τα παιδιά όλη την ώρα.

  • Μη χρησιμοποιείτε την τεχνολογία ως θεραπεία για τη βαρεμάρα, μήτε να τους την προσφέρετε στην πρώτη ευκαιρία απραξίας.

  • Αποφύγετε τη χρήση της τεχνολογίας στο τραπέζι, στο αυτοκίνητο, στα εστιατόρια, στα εμπορικά κέντρα. Χρησιμοποιείστε αυτές τις στιγμές ως ευκαιρίες κοινωνικοποίησης, εκπαιδεύοντας έτσι τον εγκέφαλό τους ώστε να ξέρει να λειτουργεί όταν βρίσκονται σε κατάσταση: «πλήξης»

  • Βοηθήστε τους να φτιάξουν ένα «βαζάκι πλήξης» με ιδέες για δραστηριότητες για όταν θα βαριούνται.

  • Να είστε συναισθηματικά διαθέσιμος για να «συνδέεστε» με το παιδί σας και να το ακούτε ενεργητικά, έτσι ώστε να του διδάσκετε αυτορρύθμιση και κοινωνικές δεξιότητες.

  • Τα βράδια απενεργοποιείστε τα τηλέφωνα, όταν τα παιδιά πρέπει να πάνε για ύπνο, ούτως ώστε να αποφύγετε την ψηφιακή απόσπαση προσοχής.

  • Γίνετε ένας συναισθηματικός ρυθμιστής ή προπονητής των παιδιών σας. Δείξτε τους και διδάξετε τους με τη συμπεριφορά σας πώς να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται την απογοήτευση ή την οργή τους.

  • Μην ντρέπεστε να γίνετε παιδί, ώστε να χαμογελάσετε, αγκαλιάσετε, φιλήσετε, γαργαλήσετε, διαβάσετε, χορέψετε, παίξετε ή μπουσουλήσετε μαζί τους.

Άρθρο του Δρ. Λουίς Ρόχας Μάρκος, Ψυχιάτρου

O Λουίς Ρόχας Μάρκος (Luis Rojas Marcos) γεννήθηκε στη Σεβίλλη το 1943. Εδώ και σαράντα περίπου χρόνια ζει στη Νέα Υόρκη, όπου ασχολείται με την ιατρική, την ψυχιατρική και τη δημόσια υγεία.

Το 1992 διορίστηκε επικεφαλής των υπηρεσιών για την ψυχική υγεία, τον αλκοολισμό και τα ναρκωτικά στο δήμο της Νέας Υόρκης. Διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και είναι μέλος της νεοϋορκέζικης Ιατρικής Ακαδημίας.

Έχει γράψει αρκετά βιβλία για κοινωνικά θέματα, που κυκλοφόρησαν με μεγάλη επιτυχία σε πολλές χώρες.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Νίκος Μεταξάς

e psy logo twitter2Συντάκτης στην Πύλη Ψυχολογίας - Psychology.gr
Μετάφραση, απόδοση ξενόγλωσσων άρθρων.
Επικοινωνία: editorial @psychology.gr