τοξικότητα, σχέσεις

Όταν μιλάμε για «νταήδες» και «τραμπούκους» το μυαλό μας πηγαίνει σε σχολικό ή εργασιακό περιβάλλον, όμως μπορεί να υπάρχει εκφοβισμός και ψυχολογική βία και μέσα στις προσωπικές μας σχέσεις. Το αποτέλεσμα μιας τέτοιας συμπεριφοράς είναι να νιώθουμε δυστυχισμένοι, πληγωμένοι, παραμελημένοι, ανικανοποίητοι. Έτσι, δημιουργούμε και συντηρούμε μια τοξική σχέση.

Xαρακτηριστικά του «νταή» συντρόφου:

  • Χαρακτηρισμοί – ταμπέλες: χρησιμοποιεί συνεχώς υβριστικές - χυδαίες λέξεις, ή απλά υποτιμητικές (π.χ. «είσαι τεμπέλης», «είσαι άχρηστη»).
  • Ειρωνεία & προκλητική συμπεριφορά, για να αποθαρρύνει και να υποτάξει (π.χ. «Σιγά μην ασχοληθεί μαζί σου η αστυνομία, θα γελάνε κι αυτοί μαζί σου»).
  •  Αδιάκοπες λεκτικές επιθέσεις, απειλές για σωματική ή σεξουαλική επίθεση.
  • Ελεγκτική συμπεριφορά (π.χ. απαγορεύσεις, προσβολές, επίκριση, υποτίμηση).
  • Προσβολές μπροστά σε τρίτους (μειώνει, ειρωνεύεται, αποκαλύπτει γελοιοποιώντας προσωπικά μυστικά κ.ά.).

Τα χαρακτηριστικά μιας τοξικής σχέσης

  • Επίκριση και Περιφρόνηση: Τα άκομψα «αστεία». Η δημόσια κριτική. Τα «χτυπήματα κάτω από τη ζώνη». Τα συμπλέγματα ανωτερότητας. Οι συνεχείς κατηγορίες και η ατέλειωτη επισήμανση «λαθών», παραλείψεων, «ελαττωμάτων», αδυναμιών
  • Αποφυγή: Το ψυχροπολεμικό κλίμα και οι ατέλειωτες σιωπές. Η συναισθηματική και σεξουαλική στέρηση (ιδίως όταν ακολουθείται από κατηγορίες ότι τάχα ο σύντροφος έχει υπερβολικές ανάγκες). Άρνηση συζήτησης, παραδοχής του προβλήματος, αναζήτησης βοήθειας. Παθητικο-επιθετική συμπεριφορά που χειροτερεύει με τον καιρό.
  • Απελπισία κι Αρνητική Ενέργεια: Πληγωνόμαστε και νιώθουμε συχνά συναισθηματικό πάγωμα. Στο τέλος της μέρας νιώθουμε να έχουμε «στραγγίσει». Νιώθουμε πως οι προσπάθειες, οι στιγμές οικειότητας και θετικής αλληλεπίδρασης πέφτουν στο κενό και βουλιάζουν σ’ έναν ωκεανό αρνητισμού. Οι θετικές αλλαγές κρατούν μόνο για λίγο.

Τι κάνουμε σε τέτοιες περιπτώσεις

Πριν το βάλετε στα πόδια:

  • Αναγνωρίστε τις ενδείξεις της τοξικότητας.
  • Ζητήστε συμβουλευτική από ψυχολόγο.

Όσο παραμένουμε στη σχέση

Ας μην ξεχνάμε να ενδυναμώσουμε τον εαυτό μας και να δημιουργήσουμε ένα δίκτυο στήριξης. Οι τραμπούκοι μπορεί αρχικά να εντείνουν τις προσπάθειες να μας «πατήσουν κάτω», αλλά χρειάζεται σταθερά και δυναμικά να υπερασπιζόμαστε τον εαυτό μας και τα δικαιώματα μας.

Και αν τελικά φύγουμε από τη σχέση

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε το ρόλο μας, ώστε να μην επαναλάβουμε και σε επόμενες σχέσεις το τοξικό μοτίβο. Βελτιώνοντας την αυτοπεποίθηση και τις δεξιότητες επικοινωνίας, οι σχέσεις μας θα γίνονται όλο και καλύτερες. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα κακής επικοινωνίας που οδηγεί σε ψυχολογική κακοποίηση και τοξικές σχέσεις, είναι αυτό που ο συμβουλευτικός ψυχολόγος, Jeffrey Bernstein, ονομάζει «η πιο τοξική λέξη» σε μια σχέση. Όχι, δεν είναι βρισιά, ούτε κάποια προσβολή. Είναι η λέξη «πρέπει»! Η εξάλειψη της λέξης «πρέπει» βελτιώνει πολύ την επικοινωνία και τη σχέση του ζευγαριού. Γιατί η λέξη αυτή δημιουργεί μια αίσθηση αρνητισμού, επίκρισης, ελέγχου και μακροπρόθεσμα γίνεται τοξική για κάθε σχέση.

Μάλιστα, καλό θα ήταν να προσπαθήσουμε, όχι μόνο να βγάλουμε το «πρέπει» από το λεξιλόγιο μας, αλλά και από τις σκέψεις μας. Γιατί ακόμα κι αν η λεκτική επικοινωνία δεν περιέχει «πρέπει», αν οι σκέψεις μας είναι γεμάτες από αυτό, δηλητηριάζουμε τον εαυτό μας και χάνουμε το σεβασμό για το σύντροφο μας. Έτσι, κάποια στιγμή ή θα εκραγούμε, ή οι πραγματικές σκέψεις θα φανούν στη μη λεκτική επικοινωνία και τη συμπεριφορά μας.

Αντικαταστήστε, λοιπόν, αυτή τη λέξη με φράσεις όπως «θα ήθελα», «θα μου άρεσε» και πάρτε χρόνο να χαλαρώσετε και να επεξεργαστείτε τις σκέψεις σας, γιατί πολλές φορές δεν έχουμε καν επίγνωση πόσες τοξικές σκέψεις περνούν συνεχώς από το μυαλό μας.

Έτσι και εμείς θα είμαστε καλά και η σχέση μας θα είναι πολύ καλύτερη!

Πηγές

1. Riggio, R.E. (2015). 5 Signs Your Spouse is a Bully. Psychology Today. Retrieved on August 14, 2018, from 5-signs-your-spouse-is-bully

2. Bernstein, J. (2014). Three Signs that You Are in a Toxic Relationship. Psychology Today. Retrieved on August 14, 2018 from three-signs-you-are-in-toxic-relationship

3. Bernstein, J. (2015). The Most Toxic (Non-Four-Letter) Word in Any Relationship. Psychology Today. Retrieved on August 14, 2018 from psychologytoday.com 

 

Συγγραφή Άρθρου

Τζίνα Χονδρού - Ψυχολόγος

Τζίνα Χονδρού: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος - Msc στην Ψυχολογία Υγείας.
Άτομο, Ζευγάρι, Οικογένεια, Ομάδα. Συμβουλευτική - Ψυχοθεραπεία, Ψυχοεκπαίδευση.
Γνωσιακή & Συνθετική Θεραπεία.

Τα περιεχόμενα του E-Psychology προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο κατόπιν γραπτής άδειας από το τμήμα Σύνταξης και μόνο εφόσον ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία αναδημοσίευσης. Συγκεκριμένα, πρέπει να υπάρχει σαφής αναφορά στο τέλος του άρθρου, για την πηγή 1ης δημοσίευσης καθώς επίσης πρέπει να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί απευθείας στο άρθρο. DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα
The smartphone generation

Ένα είναι σίγουρο: Τα παιδιά και οι έφηβοι των ημερών μας είναι πιο...

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Εμπόδια στην Επικοινωνία
Εμπόδια, Επικοινωνία

Οι απαντήσεις μας στους άλλους κατά τη διάρκεια της μεταξύ μας επικοινωνίας, δημιουργούν μερικές φορές εμπόδια ή φραγμούς στην επικοινωνία, αντί να τη διευκολύνουν.Έτσι ο συνομιλητής αισθάνεται μπλοκαρισμένος σαν να συναντά ένα εμπόδιο στο δρόμο του και να μην υπάρχει άλλη διέξοδος.

Να χωρίσουμε ή να προσπαθήσουμε;
χωρισμός

Συνηθίζουμε να λέμε ότι στις σχέσεις πάντα φταίνε και οι δύο. Το ποσοστό όμως δεν είναι πάντα 50-50. Αν νιώθουμε ότι εμείς έχουμε μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης, χρειαζόμαστε δουλειά με τον εαυτό μας.

Γνωσιακή θεραπεία στην κατάθλιψη
γνωσιακή θεραπεία, κατάθλιψη

Η γνωσιακή θεραπεία, βασίζεται στη σημασία της ερμηνείας, καθώς ο καθένας μας αντιλαμβάνεται και κατανοεί με διαφορετικό τρόπο. Ο στόχος είναι η αλλαγή του τρόπου σκέψης (γνωστική αλλαγή), των δυσλειτουργικών πεποιθήσεων και των αυτόματων σκέψεων, με τελικό αποτέλεσμα τη συναισθηματική και συμπεριφορική αλλαγή. 

Κατανοήστε και αντιμετωπίστε τους φόβους σας!
αντιμετώπιση φόβων

«Οι δειλοί πεθαίνουν πολλές φορές», είχε πει ο Σέξπιρ. Εννοώντας πως κάθε φορά που δειλιάζουμε, δεν αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις, αποφεύγουμε το άγνωστο, το ρίσκο, τις δυσκολίες, δεν αγωνιζόμαστε για τα πιστεύω και τις επιθυμίες μας, δεν εκφράζουμε τη γνώμη μας, είναι ένας μικρός θάνατος.

Εγγραφείτε στο Newsletter μας!

* απαιτούμενα πεδία
Ενδιαφέροντα * :