Ο έρωτας μέσα απο την ψυχανάλυση

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις πρώτος όλα τα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Πόσα είδη έρωτα/συσχέτισης υπάρχουν; Λειτουργώ με τη συνειδητή μου πλευρά ή έχω παρεμβολές από την ασυνείδητη; Υπάρχει άραγε επιθετικότητα μες τις σχέσεις; Ποιες ορμόνες επηρεάζουν τη σεξουαλικότητα;

Η διπλή φύση της ανθρώπινης ύπαρξης

Χωρίς να το γνωρίζουμε ζούμε μια διπλή ζωή ή αλλιώς μια ζωή δύο ειδών: α) τη συνειδητή, τη λογική, την ενήλικη και β) την ασυνείδητη, η οποία έρχεται χωρίς κάποια προειδοποίηση, είναι κάπως μηχανική και δεν συνδέεται άμεσα με τη λογική αλλά με την εμπειρία, τα βιώματα και τη συνήθεια.

Επομένως, όσο πιο ώριμοι είμαστε, τόσο λιγότερη επιρροή έχουμε από την ασυνείδητη πλευρά μας (πόσο ιδανική συνθήκη!). Αντιθέτως, όσο πιο ανώριμοι τόσο οι σχέσεις μας, η επιλογή επαγγέλματος, η επιλογή συντρόφου ακόμα και ο τρόπος που βιώνουμε την καθημερινότητα (ευτυχισμένοι, αγχώδεις, ανίκανοι να χαρούμε πράγματα, μη δημιουργικοί κτλ) καθορίζεται από τα ασυνείδητα αισθήματά μας και πολλές φορές συμμετέχει και το σώμα μας, καθώς αντιδρά (εξάλλου το σώμα μας είναι πολλές φορές ο διαμεσολαβητής της ψυχής μας).

Οι ενδοψυχικές συγκρούσεις και η επανάληψη του παρελθόντος

Αυτή λοιπόν η πάλι του συνειδητού με τον ασυνείδητο μας εαυτό οδηγεί πολλές φορές σε ενδοψυχικές συγκρούσεις. Παλεύουμε να ισορροπήσουμε ανάμεσα στη λογική και το συναίσθημα, ανάμεσα σε αυτό που πιστεύουμε και σε αυτό που νιώθουμε. Ειδικά μες τις σχέσεις μας, έχει παρατηρηθεί πως μπαίνουμε ως ενήλικοι, «φοράμε τα καλά μας» και καταλήγουμε παιδιά, «τσαλακωνόμαστε και παιδιαρίζουμε». Μήπως εν τέλει κάνουμε μια προβολή στον απέναντί μας αισθήματα που είχαμε για τους γονείς μας; Μήπως η σχέση είναι μια επανάληψη της δικής μας σχέσης με την οικογένειά μας;

Θα πει κανείς: «Για όλα οι γονείς φταίνε πια;». Σαφώς και όχι, ωστόσο έχουν παίξει κι αυτοί έναν ρόλο στην ενήλική μας εκδοχή. Εξάλλου η διαμόρφωση της προσωπικότητάς μας είναι τόσο αποτέλεσμα γονιδίων όσο και εμπειριών της παιδικής μας ηλικίας ενώ η σεξουαλικότητά μας επηρεάζεται από κάποιες ορμόνες που παίζουν ρόλο στις αντιδράσεις μας.

Η βιολογική βάση των σχέσεων

Ποιες είναι αυτές οι ορμόνες λοιπόν; Η τεστοστερόνη είναι αυτή που ευθύνεται για την επιθετικότητα και τη σεξουαλική ένταση, κυρίως στους άντρες. Η ωοθυλακίνη συνδέεται άμεσα με την τρυφερότητα και την προετοιμασία της γυναίκας για τον μητρικό της ρόλο. Η ντοπαμίνη έχει αποδειχθεί ότι συνδέεται με την ευχαρίστηση και η ωκυτοκίνη με το αίσθημα της ασφάλειας. Αυτά μας εξηγούν ίσως κάποιες συμπεριφορές που εντοπίζουμε μέσα στις σχέσεις (δεν είναι δηλαδή μόνο θέμα εμπειρίας, αλλά και ορμονικό).

Σκεφτείτε κάποιον που νιώθει ανασφάλεια και δεν ικανοποιεί την ανάγκη του για επικοινωνία. Τι θα κάνει; Θα αποκτήσει μια πιο επιθετική συμπεριφορά, όπως για παράδειγμα: «Τι κάνει πια; Γιατί αργεί και δεν με πήρε τηλέφωνο; Έχει περάσει πόση ώρα». Αυτή η ανικανοποίηση ενεργοποιεί την επιθετική συμπεριφορά μες τις σχέσεις. Ίσως το άτομο αυτό να βίωσε απόρριψη ή να πέρασε από ανασφαλή δεσμό με τη μητέρα του και να νιώθει πάντα πως «κάτι δεν πάει καλά». Ίσως να μεγάλωσε σε υπερπροστατευτική οικογένεια και να νιώθει πως η σχέση του, «του ξεφεύγει» από την προσοχή του. Να λοιπόν πως λειτουργεί το ασυνείδητο.. Να λοιπόν η μια πλευρά της διπλής μας ζωής.

Η θεωρία της ψυχοσεξουαλικής ανάπτυξης του Freud

Γνωρίζουμε μέσα από την ψυχανάλυση με βασικό εκπρόσωπο τον Sigmund Freud πως αναπτύχθηκε η θεωρία της ψυχοσεξουαλικής ανάπτυξης, σύμφωνα με την οποία η προσωπικότητα διαμορφώνεται μέσα από πέντε στάδια στην παιδική ηλικία, όπου τα πέντε αυτά στάδια σχετίζονται με την ερωτογενή ζώνη του σώματος: α) στοματικό στάδιο, β) πρωκτικό στάδιο, γ) φαλλικό στάδιο, δ) λανθάνουσα περίοδος και ε) γενετήσιο στάδιο.

Στο στοματικό στάδιο (0-1 έτους) γίνεται εστίαση στο στόμα μέσω του πιπιλίσματος και του θηλασμού, όπου το βρέφος αντλεί ευχαρίστηση από το φαγητό. Σε μεταγενέστερα χρόνια αν γίνει καθήλωση σε αυτό το στάδιο φαίνεται μέσω της υπερφαγίας και του καπνίσματος.

Στο πρωκτικό στάδιο (1-3 ετών) υπάρχει εστίαση στον έλεγχο των σφικτήρων και στην εκπαίδευση της τουαλέτας ενώ η καθήλωση σε αυτό το σημείο εντοπίζεται μέσα από την υπερβολική τάξη και την τελειομανία ή το αντίθετο.

Στο φαλλικό στάδιο (3-6 ετών) τα παιδιά αρχίζουν να ταυτίζονται με τον γονέα του ίδιο φύλου και εμφανίζονται και τα γνωστά σύνδρομα: Οιδιπόδειο για τα αγόρια και Ηλέκτρας για τα κορίτσια.

Στη λανθάνουσα περίοδο (6 εως εφηβεία) παρατηρείται ηρεμία στη σεξουαλική ενέργεια και το παιδί εστιάζει σε φίλους, σχολική επίδοση και δεξιότητες ενώ στο γενετήσιο στάδιο έχουμε επανενεργοποίση της σεξουαλικότητας και ανάπτυξη ώριμων σχέσεων και συναισθηματικών δεσμών.

Είδη έρωτα και συσχέτισης ανα στάδιο ανάπτυξης

Ας δούμε λοιπόν αναλυτικά το κάθε στάδιο μέσα από τις σχέσεις σε πραγματικό επίπεδο.

Εξαρτητικός έρωτας
Στο στοματικό στάδιο παρατηρούνται άτομα με εξαρτητικούς έρωτες. Είναι τα άτομα που αναζητούν τη μητέρα τους μέσα από τη σχέση και δεν υπάρχει άμεση ανάγκη για σεξουαλική ικανοποίηση, αλλά περισσότερο για επικοινωνία, τρυφερότητα, χάδια και φιλιά. Θέλουν να λαμβάνουν φροντίδα (όπως το μωρό από τη μητέρα) χωρίς να υπάρχει σεξουαλική επιθυμία. Η καθήλωση εδώ απαντάει σε όσους και όσες έχουν βρεθεί με συντρόφους που περισσότερο είχαν ανάγκη την αγνή επαφή και την ηρεμία, την ασφάλεια και την αγάπη (την αγκαλιά της μαμάς..).

Εξουσιαστικός έρωτας
Στο πρωκτικό στάδιο υπάρχουν οι γνωστοί εξουσιαστικοί έρωτες. Σε αυτές τις σχέσεις ορίζεται το ποιος θα είναι ο ανώτερος και ποιος ο υποτακτικός. Αν θεωρήσουμε ότι οι άντρες λόγω μυϊκής δύναμης υπερτερούν ως προς αυτή τη μορφή εξουσίας, στις γυναίκες συνήθως παρατηρείται μέσω του ελέγχου του σεξ.

Η ικανοποίηση εδώ είναι καθαρά η ανάγκη για εξουσία. Για αυτό και βλέπουμε σε πολλές σχέσεις να υπάρχουν «ευνοούμενοι» και «ευνούχοι». Για τους ψυχαναλυτές όταν ένα παιδί καταφέρνει και κάνει την ανάγκη του, μεταφράζεται ως ικανοποίηση για τη μαμά («κάνεις καλά τη δουλειά σου, πάρε ένα δωράκι από εμένα…»). Σε αντίθετη περίπτωση, είναι μια μορφή τιμωρίας, ότι «δεν κάνεις καλά τη δουλειά σου, δεν έχει δωράκι». Έτσι και στις ενήλικες σχέσεις, ο ένας ελέγχει το πότε και το πώς θα ικανοποιήσει τον άλλον.

Ενοχικός, τριγωνικός και ρομαντικός έρωτας
Στο φαλλικό στάδιο υπάρχει η ανάγκη μόνο για σεξουαλική ικανοποίηση. Σε αυτήν τη συνθήκη δύσκολα θα βρούμε άντρα να δείξει την πιο τρυφερή του και ευαίσθητη πλευρά, αντιθέτως θα δείξει την πιο σκληρή και μόνο αυτή της ικανοποίησης της ανάγκης του. Δύσκολα δεσμεύονται, μόνο ικανοποιούν και ικανοποιούνται.

Εδώ που βρίσκουμε και το οιδιποδειακό στάδιο και το στάδιο της Ηλέκτρας, παρατηρούνται συχνά σε άντρες προβλήματα στύσης ή πρόωρης εκσπερμάτωσης και στις γυναίκες προβλήματα οργασμού. Έτσι, δημιουργείται ένας ενοχικός έρωτας που επικρατεί ο φόβος της μη ικανοποίησης και έτσι έχουμε αποφυγή της σεξουαλικής πράξης. Παράλληλα εντοπίζεται και ο τριγωνικός έρωτας, το γνωστό τρίτο πρόσωπο σε μια σχέση όπου παίρνει το ρόλο του σεξουαλικού συντρόφου αλλά και ο ρομαντικός έρωτας, όπου υπάρχει μια εξιδανίκευση για το άλλο άτομο, για αυτό και το κρατάει σε απόσταση (πλατωνικοί έρωτες). Όλα αυτά, από φόβο μη ικανοποίησης και ψυχαναλυτικά: Δεν ικανοποιώ το μπαμπά ή τη μαμά, θα βρω άλλο αγόρι ή κορίτσι.

Ώριμος έρωτας
Τέλος, στο γενετήσιο στάδιο παρατηρούνται οι πιο ώριμες και λογικές σχέσεις. Αφενός υπάρχει η επιλογή συντρόφου που αλληλοσυμπληρώνει ο ένας τον άλλον αλλά και ο ομοιωματικός έρωτας, όπου εκεί αφενός έχουμε καλή εικόνα για τον εαυτό μας, γνωρίζουμε τις δυνάμεις και τις αδυναμίες μας και αφετέρου ερωτευόμαστε κάποιον με τα ίδια ακριβώς στοιχεία με εμάς, η γνωστή «αδερφή ψυχή».

Συμπέρασμα
Από τα παραπάνω λοιπόν συμπεραίνουμε πως όσο πιο ώριμοι είμαστε τόσο καλύτερες επιλογές κάνουμε, όσο καλύτερα περνάμε τα στάδιο τόσο πιο πολύ συνδεόμαστε με το συνειδητό μας κομμάτι και εν τέλει όσο πιο ώριμος είναι ο έρωτας τόσο περισσότερο συνδέεται με την αληθινή αγάπη και όχι με ασυνείδητα κενά και ελλείψεις των παιδικών μας χρόνων.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Αικατερίνη Μούτουπα - Ψυχολόγος

Αικατερίνη Μούτουπα: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

• Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
• Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
• Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος, απόφοιτη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών. Εκπαιδευόμενη συστημική ψυχοθεραπεύτρια στο Εργαστήριο Διερεύνησης Ανθρωπίνων Σχέσεων.
Ειδίκευση στην οικογενειακή θεραπεία, συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία. Θεραπεία ενηλίκων και εφήβων.

6981312740

Δείτε όλα τα άρθρα Σελίδα ειδικού

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...