Μια μικρή και μαγική λέξη είναι το «Eυχαριστώ»  που μέσα της περικλείει μια μεγάλη δόση του αισθήματος της Ευγνωμοσύνης ή αλλιώς της εκτίμησης, της αναγνώρισης, της ανταποδοτικότητας. Ευγνωμοσύνη δεν είναι απλά μια δράση, μια πεποίθηση ή μια αξία αλλά ένα ισχυρό θετικό συναίσθημα, μια βαθιά αίσθηση εκτίμησης που μπορεί να αλλάξει την ζωή και τον τρόπο που βιώνει κανείς την καθημερινή του ζωή.

Τι είναι ευγνωμοσύνη;

Όπως οι Fox et al., 2015 επισημαίνουν «Ευγνωμοσύνη είναι ένα συναίσθημα που σηματοδοτεί την αναγνώρισή μας για τα πράγματα τα οποία οι άλλοι κάνουν για εμάς». Η ευγνωμοσύνη λοιπόν με άλλα λόγια είναι μια συναισθηματική ανταπόκριση σε ένα «δώρο» που μας δίνεται, είναι η βαθιά μας εκτίμηση και αναγνώριση για μια ευεργεσία που δεχόμαστε..

Να νιώθεις ευγνώμων είναι μια στάση ζωής που είναι ικανή για να σε γεμίσει όμορφα συναισθήματα, να αδειάσει το μυαλό σου από τοξικές επιδράσεις και να ομορφύνει τις κοντινές σου σχέσεις, καθώς και τον τρόπο που συνδέεσαι με τον εσώτερο εαυτό σου.

Αποκτήστε το βιβλίο Ευγνωμοσύνη από το εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο ψυχολογίας του Psychology.gr
Η ευγνωμοσύνη είναι ένα πρίσμα θετικής στάσης, μια επιλογή. Όχι μόνο στις καλές στιγμές, αλλά ακόμα και σε περιόδους κρίσης. Τότε είναι που μπορεί να φανεί πιο χρήσιμη από ποτέ. Η ευγνωμοσύνη είναι τρόπος ζωής! Η έκφραση της ευγνωμοσύνης είναι ένας απλός και επιστημονικά αποδεδειγμένος τρόπος για να νιώσουμε μεγαλύτερη ευτυχία, αισιοδοξία, αγάπη, και να αντλήσουμε ικανοποίηση από τη ζωή μας.

Παρατήρησε πόσο ευγνώμων είσαι

Προσπάθησε να παρατηρήσεις για λίγο τον εαυτό σου. Συνηθίζεις μήπως συχνά να παραπονιέσαι και να μην είσαι ευχαριστημένος με όσα έχεις ή κάνεις; Πόσο συχνά άραγε λες ευχαριστώ ή εκφράζεις την εκτίμησή σου για κάτι που σου συμβαίνει; πόσο ευγνώμων νιώθεις για όσα έχεις ή σου δίνονται; Κάποιες φορές εμείς οι άνθρωποι φαίνεται να δυσκολευόμαστε να νιώσουμε ευγνωμοσύνη για δύο κυρίως λόγους: διότι εστιάζουμε σε όλα εκείνα που μας λείπουν. Αισθανόμαστε ότι δεν έχουμε αρκετά από όσα θα επιθυμούσαμε και εκλαμβάνουμε ως αυτονόητα αυτά τα οποία έχουμε. Έπειτα τις ευεργεσίες που εισπράττουμε από τους γύρω μας τείνουμε να τις θεωρούμε δεδομένες και αυτονόητες για αυτό και δεν δίνουμε αξία και εκτίμηση στις πράξεις τους.

Όμως χρειάζεται να κάνουμε μια μικρή παύση από αυτήν την τάση μας να μην ικανοποιούμαστε, να ζητάμε όλο και περισσότερα, να μην αναγνωρίζουμε και συνεπώς να μην εκτιμάμε... Χρειάζεται λίγο να δούμε με άλλα μάτια, με άλλη οπτική την ζωή μας, να καταγράψουμε να μετρήσουμε γύρω μας πόσες ευεργεσίες μας δίνονται καθημερινά και να μετρήσουμε πόσους λόγους θα μπορούσαμε να έχουμε για να νιώθουμε ευγνώμων προς τον εαυτό μας και τους άλλους.

Όπως ο Ralph Waldo Emerson λέει η ευγνωμοσύνη είναι μια συνήθεια που καλλιεργείται για αυτό προτείνει να λέμε ευχαριστώ αδιάκοπα.

Επισημαίνει επίσης πως ευγνώμων χρειάζεται να είμαστε όχι μόνο για όσα μας δίνονται αλλά για όσα δεν έχουμε μιας και καθετί οδηγεί στην εσωτερική μας ανάπτυξη με κάποιο τρόπο και όλα τελικά για το καλό μας συμβαίνουν.

Έρευνες για τα οφέλη της ευγνωμοσύνης στην ψυχική υγεία

Πώς μπορεί η ευγνωμοσύνη να συμβάλλει στην καλύτερη ψυχική κατάσταση ενός ατόμου;

Έρευνες στην ψυχολογία και ειδικά στην θετική ψυχολογία που είναι ο κλάδος που την μελετά έχουν αποδείξει πως ο βαθμός ευγνωμοσύνης που βιώνει κάποιος σχετίζεται με την καλή ψυχική υγεία. Το να εκφράζει κανείς ευγνωμοσύνη ελαττώνει το άγχος, αυξάνει την αισιοδοξία και αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι λειτουργίες του εγκεφάλου του.

Σε μια έρευνα από τον McCraty (1998) ο οποίος δίδαξε ανθρώπους πως να καλλιεργήσουν την ευγνωμοσύνη τους, έδειξε πως υπήρχε μια σημαντική μείωση του στρες και της ορμόνης της κορτιζόλης μετά την περίοδο παρέμβασης. Κατά την διάρκεια των τεχνικών, 80% των συμμετεχόντων παρουσίασαν μια αυξημένη συνοχή των καρδιακών παλμών που έδειχνε την μείωση του στρες. Η έρευνα αυτή έδειξε πως οι άνθρωποι με «στάση ευγνωμοσύνης προς την ζωή» βιώνουν χαμηλότερα επίπεδα άγχους και δεν βιώνουν κατάθλιψη. Πολλές αναφορές στην ψυχολογία της ευγνωμοσύνης δείχνουν πως όσο κανείς είναι ευγνώμων τόσο μεγαλύτερα επίπεδα ψυχικής ευεξίας και ισορροπίας βιώνει (Emmons & Crumpler, 2000). 

Ασκήσεις για να αυξήσεις την ευγνωμοσύνη σου

Για να αυξήσεις το επίπεδο του συναισθήματος της ευγνωμοσύνης προτείνεται η παρακάτω άσκηση. Γράψε και παρέδωσε ένα γράμμα ευγνωμοσύνης σε ένα πρόσωπο που νιώθεις ευγνώμον αλλά που ποτέ δεν σου δόθηκε η δυνατότητα να ευχαριστήσεις.

Η ευχαριστήρια επιστολή να περιλαμβάνει τα εξής πεδία όσο είναι δυνατόν:

  1. σκέψου κάποιον/α που έκανε κάτι σημαντικό και υπέροχο για σένα, και αισθάνεσαι πως ποτέ δεν τον έχεις ευχαριστήσει
  2. επικεντρώσου στα οφέλη που αποκόμισες από αυτό το πρόσωπο και γράψε ένα γράμμα εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη σου
  3. κανόνισε να παραδώσεις το γράμμα στον ίδιο και ξόδεψε κάποιο χρόνο με αυτό το πρόσωπο να μιλήσετε για αυτό

Η ευγνωμοσύνη φέρνει ευτυχία

Οι Seligman, Steen, and Peterson (2005) που εφάρμοσαν την συγκεκριμένη άσκηση σε έρευνα που διεξήγαν βρήκαν πως οι συμμετέχοντες ανέφεραν αυξημένο αίσθημα ευτυχίας μέσα σε ένα μήνα από την ομάδα ελέγχου. Επίσης εκφράζοντας ευγνωμοσύνη δεν βοήθησε μόνο τους ίδιους του συμμετέχοντες να νιώσουν εκτίμηση για τι ευεργεσίες που τους δόθηκαν, αλλά επίσης τους βοήθησε να νιώσουν ότι έδωσαν κάτι πίσω σε αυτούς που τους βοήθησαν. Με αυτό τον τρόπο άντλησαν διπλά ικανοποίηση, λειτούργησαν με  αμοιβαιότητα, ανταποκρίθηκαν συναισθηματικά, κάτι που τους έδωσε διπλή ολοκλήρωση. Ένιωσαν δηλαδή ότι τους δόθηκε ένα πολύτιμο «δώρο» και το αναγνώρισαν, το εκτίμησαν και το εξέφρασαν μέσα από το αίσθημα της ευγνωμοσύνης τους.

Έτσι λοιπόν η ευγνωμοσύνη είναι ένα δώρο υψηλής αξίας που μπορείς να κάνεις τόσο στον εαυτό σου όσο και στους γύρω σου. Είναι ευλογία να μπορεί κανείς να την ζει, να την βιώνει και να την χαρίζει απλόχερα στους γύρω του. Βάλε ευγνωμοσύνη στην ζωή σου λοιπόν και θα δεις την ζωή σου να μεταμορφώνεται, να αλλάζει και να αποκτάει βαθύτερο νόημα.

Βιβλιογραφία:

Emmons, R.A., Crumpler, C.A. (2000). Gratitude as a human strength: Appraising the evidence. Journal of Social and Clinical Psychology 19(1), 56-69. doi:10.1521/jscp.2000.19.1.56

Fox, G.R., Kaplan, J., Damasio, H., Damasio, A. (2015). Neural correlates of gratitude. Frontiers in Psychology 6(1), 1491. doi:10.3389/fpsyg.2015.01491

McCraty, R., Barrios-Choplin, B., Rozman, D. , Atkinson, M. & Watkins, A. (1998). The impact of a new emotional self-management program on stress, emotions, heart rate variability, DHEA and cortisol. Integrative Physiological & Behavioral Science, 32, 151-70.

Seligman, M. E. P., Steen, T. T., Park, N., & Peterson, C. (2005). Positive psychology progress: Empirical validation of interventions. American Psychologist, 60, 410-421.

Συγγραφή Άρθρου

Μαίρη Δέδε - Ψυχολόγος

Μαίρη Δέδε: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Κλινική Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια, BSc, Master of Ars (MA) στο Middlessex του Λονδίνου. Ειδίκευση στην Προσωποκεντρική Συμβουλευτική και Ψυχοθεραπεία, στις θεραπευτικές παρεμβάσεις μέσω Eκφραστικών Tεχνών και στην Συστημική θεραπεία. Συμβουλευτική/Ψυχοθεραπεία, για το άτομο, τον γονέα, την οικογένεια σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο.