Θετική Ψυχολογία

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Με την έναρξη της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα, η Ψυχολογία, ως Επιστήμη μελέτης της ανθρώπινης συμπεριφοράς και της νόησης, καλείται να αναλάβει νέο ρόλο, υπό το πρίσμα των κοινωνικών και των οικονομικών εξελίξεων.

Σε αντιδιαστολή με τη μονοδιάστατη επικέντρωση στην ψυχική νόσο και τους τρόπους αντιμετώπισης και θεραπείας της, κατά το παρελθόν, η Ψυχολογία βρίσκεται, πλέον, αντιμέτωπη με ερωτήματα που αφορούν στην ανάπτυξη των ανθρώπων, την εύρεση νοήματος στη ζωή, την καλλιέργεια ικανοτήτων και την επιδίωξη της ψυχικής ευημερίας. Την απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα έρχεται να δώσει ένας νέος Κλάδος της Ψυχολογίας, η Θετική Ψυχολογία.

Καταρχάς, έρευνες στο συγκεκριμένο πεδίο έχουν δείξει την ευεργετική επίδραση «θετικών μεταβλητών», όπως είναι η ελπίδα, η αισιοδοξία, η πίστη, η ψυχική ανθεκτικότητα, η σοφία, η χαρά, η αγάπη, το ενδιαφέρον και η ευτυχία, σε ανθρώπους διαφόρων ηλικιών και εθνικοτήτων. Η Θετική Ψυχολογία επικεντρώνεται στη βίωση της εκάστοτε υποκειμενικής εμπειρίας, καθώς και στις προσωπικές ερμηνείες που δίνει ο κάθε άνθρωπος σε σχέση με τα βιώματα και τα συναισθήματά του.

Ως επίσημη χρονολογία έναρξης του Κλάδου της Θετικής Ψυχολογίας θεωρείται, το έτος 1998, όταν ο τότε Πρόεδρος της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας (“American Psychological Association” / “A.P.A.”) Martin Seligman απευθύνει έκκληση στους Ψυχολόγους, να ξαναθυμηθούν τον «χαμένο» στόχο της Ψυχολογίας, δηλαδή, την ανάπτυξη των δυνατοτήτων και την αξιοποίηση της ευφυίας και των ταλέντων του ανθρώπου.

Αξίζει να σημειωθεί, εδώ, ότι η Ψυχολογία, ως Επιστήμη, πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (δηλαδή, πριν από το έτος 1939), έχει, κυρίως, δύο στόχους:
(α) τη θεραπεία της ψυχικής νόσου
(β) την παροχή βοήθειας στον άνθρωπο, προκειμένου να είναι πιο παραγωγικός, αποτελεσματικός και ευτυχισμένος στην καθημερινότητά του, σε όλους τους τομείς δράσης, καθώς και την αναγνώριση και την ανάπτυξη ταλέντων.

Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (δηλαδή, μετά το έτος 1944), η Ψυχολογία αλλάζει προσανατολισμό και από τότε, έως και το έτος 1998, επικεντρώνεται, αποκλειστικά, στη θεραπεία της ψυχικής νόσου.

Όταν, κατά το έτος 1998, ο Martin Seligman απευθύνει, ξανά, έκκληση στους Ψυχολόγους, να θυμηθούν τον «χαμένο» αυτό στόχο της Ψυχολογίας, η προτροπή αυτή παρακινεί αρκετούς Ψυχολόγους να ερευνήσουν τις μεταβλητές που συνεισφέρουν στην ευτυχία και την ψυχική ευημερία. Η νέα αυτή εστίαση των Ψυχολόγων ονομάστηκε από τον ίδιο τον M. Seligman «Θετική Ψυχολογία» (“Positive Psychology”), ιδρυμένου, με αυτόν τον τρόπο, ενός νέου Κλάδου, αυτού της Θετικής Ψυχολογίας, από το 1998, έως σήμερα.

Στην Ελλάδα, οι εξελίξεις ως προς την ανάπτυξη της Θετικής Ψυχολογίας σε θεωρητικό και σε ερευνητικό-πρακτικό επίπεδο, ακολουθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα την τάση από το εξωτερικό (Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, έτος 1998), με κυριότερο εκφραστή τον Ψυχολόγο Αναστάσιο Σταλίκα και την ερευνητική του ομάδα στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών (στο Τμήμα Ψυχολογίας), η οποία δραστηριοποιείται στον χώρο της Θετικής Ψυχολογίας από το έτος 2001.

Η μετεξέλιξη αυτής της Ερευνητικής Ομάδας και των Διδακτόρων (PhD) που την απαρτίζουν, αποτελεί την ιδρυτική βάση της Ελληνικής Εταιρείας Θετικής Ψυχολογίας (Ε.Ε.ΘΕ.ΨΥ.), η οποία υφίσταται, μέχρι και σήμερα.

Όσον αφορά, τώρα, στον ορισμό του νέου αυτού Κλάδου της Ψυχολογίας, παρατίθεται αυτούσιο το απόσπασμα των Αμερικανών Ψυχολόγων K. M. Sheldon και L. King από το άρθρο τους “Positive Psychology”, το οποίο εκδόθηκε, το έτος 2001, στο περιοδικό “American Psychologist”.

«Τι είναι η Θετική Ψυχολογία;
Δεν είναι τίποτα, παραπάνω, από την επιστημονική διερεύνηση ανθρώπινων ικανοτήτων και αρετών. Η Θετική Ψυχολογία επαναφέρει στο επίκεντρο τον “κανονικό – μέσο” άνθρωπο, με απώτερο στόχο, να κατανοήσει τι φέρνει αποτέλεσμα γι’ αυτόν, πώς αναπτύσσεται και πώς μπορεί να βελτιωθεί. Προσπαθεί να εξετάσει τη φύση της προσαρμοστικότητας και των εκμαθημένων ικανοτήτων. Διερωτάται, σχετικά με το πώς η πλειοψηφία των ανθρώπων, παρά τις αντιξοότητες και τις δυσκολίες, καταφέρνει να επιβιώνει, με αξιοπρέπεια, διατηρώντας μία αίσθηση σκοπού. Κατά συνέπεια, η Θετική Ψυχολογία ενσαρκώνει μία τάση των Ψυχολόγων να προσεγγίσουν και να κατανοήσουν τις ανθρώπινες δυνατότητες, τα κίνητρα και τα συναισθήματα.» (η μετάφραση του αποσπάσματος έγινε από τους Ψυχολόγους Μιχαήλ Γαλανάκη, Αντιγόνη Μερτίκα και Χριστίνα Σεργιάννη).

Με γενικούς όρους, η Θετική Ψυχολογία είναι ο Κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος χρησιμοποιεί τη μεθοδολογία, τη θεωρία και την έρευνα, προκειμένου να προσεγγίσει και να κατανοήσει τις προσαρμοστικές, τις δημιουργικές και τις συναισθηματικές πλευρές της ανθρώπινης συμπεριφοράς.

Η Θετική Ψυχολογία, ουσιαστικά, μελετά τους τομείς, στους οποίους οι άνθρωποι είναι ικανοί και αποτελεσματικοί και καταγράφει το πώς το καταφέρνουν. Αντιπροσωπεύει την προσπάθεια επιστημονικής μελέτης των παραγόντων, που ωθούν τους ανθρώπους και τις κοινωνίες να προοδεύσουν και να ακμάσουν.

Η Θετική Ψυχολογία, επίσης, εκτείνεται σε τρεις άξονες και σε δύο επίπεδα.

Οι τρεις άξονες είναι οι εξής:

• η ψυχική ευημερία και η ικανοποίηση από τη ζωή (παρελθόν)
• το ενδιαφέρον και η ευτυχία (παρόν)
• η αισιοδοξία και η ελπίδα (μέλλον).

Τα δύο επίπεδα είναι τα εξής:

• το ατομικό επίπεδο, στο οποίο περιλαμβάνονται μεταβλητές όπως είναι οι διαπροσωπικές ικανότητες, τα θετικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, η ικανότητα τού να αγαπάς και να προσφέρεις, η ικανότητα τού να συγχωρείς, οι κλίσεις και τα ταλέντα, η επιμονή, το θάρρος και η σοφία
• το συλλογικό επίπεδο, στο οποίο περιλαμβάνονται μεταβλητές, όπως είναι η κοινωνική ευθύνη, ο αλτρουισμός, η υπευθυνότητα, η μετριοπάθεια, η ανοχή και η εργασιακή ηθική.

Η Θετική Ψυχολογία, ακόμη, ασχολείται με τις θετικές διαστάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης, όπως είναι οι δυνατότητες, το νόημα ζωής, η ποιότητα ζωής, η ψυχική ανθεκτικότητα, η ευημερία, η αισιοδοξία, τα θετικά συναισθήματα (π.χ., χαρά), η ανάπτυξη ταλέντων και κλίσεων και η ισορροπία, μεταξύ προσωπικής και επαγγελματικής ζωής.

Όσον αφορά, τώρα, στη βασική έννοια της Θετικής Ψυχολογίας, αυτή είναι η «με νόημα και σκοπό ζωή». Αυτό το είδος ζωής αντιπροσωπεύει μία ιδανική κατάσταση, στην οποία ο άνθρωπος βιώνει πολλά και διαφορετικά θετικά συναισθήματα, αξιοποιεί τις ικανότητές του και χρησιμοποιεί τα δυνατά του σημεία, προκειμένου να επιτύχει αγαθούς σκοπούς και σε εξυπηρέτηση άλλων συνανθρώπων του.

Η με νόημα και σκοπό ζωή, μάλιστα, επιτυγχάνεται, υπό τρεις βασικές προϋποθέσεις, (α) την ύπαρξη θετικών ουσιαστικών σχέσεων με τους άλλους, (β) την ύπαρξη θετικών χαρακτηριστικών προσωπικότητας και τη βίωση θετικών συναισθημάτων και (γ) την αποφυγή της υπερβολής.

Καταληκτικά, η Θετική Ψυχολογία αποτελεί σπουδαίο Κλάδο της Επιστήμης της Ψυχολογίας. Κι αυτό, διότι στηρίζει, επίσης, την ανάπτυξή της στην πεποίθηση ότι οι άνθρωποι είναι, κατά βάση, καλοί – καλοπροαίρετοι, και ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά δεν έχει, πάντα, ιδιοτελή προσανατολισμό, αλλά μπορεί να διαμορφώνεται, με βάση το γενικό καλό, την επιδίωξη της αρετής και την αυτοπραγμάτωση.

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...