Τα 3 λάθη των σχεσιακών μοτίβων

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Με τι κριτήρια επιλέγουμε σχέσεις; Γιατί πολλές φορές η καινούργια σχέση μοιάζει με την προηγούμενη; Γιατί ενώ γνωρίζουμε ότι κάτι δεν μας αρέσει μπαίνουμε πάλι σε παρόμοιο, αν όχι ίδιο μοτίβο; Η αυτογνωσία μας είναι αρκετή;

Πολλές φορές στην καθημερινότητά μας ακούμε ανθρώπους να μιλούν για τις σχέσεις τους με φίλους, με γνωστούς κτλ και αναρωτιούνται: «Γιατί σε εμένα πάλι αυτό;» ή «Αφού εγώ ήμουν σωστός/ή γιατί να γίνουν έτσι;» ή «Εγώ μια χαρά ήμουν, αυτός/ή είχε το πρόβλημα».

Θα προσπαθήσουμε να δούμε κάποιες συνθήκες που πολλές φορές μας διαφεύγουν, καθώς μας είναι δύσκολο να δούμε και τη δική μας ευθύνη σε όλο αυτό. Σε καμία περίπτωση δεν αθωώνεται η άλλη πλευρά, ωστόσο ας μείνουμε λίγο στο «εγώ», ας δούμε λίγο πως κινούμαστε εμείς οι ίδιοι σε μια σχέση.

Για αρχή ας δούμε λίγο τα κριτήρια εισαγωγής σε μια σχέση, τα οποία προφανώς κι αλλάζουν όσο ωριμάζουμε, αλλάζουμε ανάγκες και αποκτάμε εμπειρίες. Δεν υπάρχει «σωστός» τρόπος, αλλά υπάρχουν κάποιες τάσεις που βλέπουμε συχνά στην καθημερινότητά μας, τα οποία θα τα εξετάσουμε σε δύο επίπεδα:
α) βασικά κριτήρια που ισχύουν γενικά και
β) πως αυτά μετατοπίζονται ανά δεκαετία.

Τα βασικά κριτήρια εισαγωγής σε μια σχέση και επιλογής συντρόφου ανεξαρτήτου ηλικίας (διαχρονικά) είναι: η συναισθηματική ασφάλεια, η επικοινωνία, ο σεβασμός, οι κοινές αξίες, η συναισθηματική διαθεσιμότητα αλλά και η χημεία/έλξη (συμπεριλαμβανομένης και της εμφάνισης).

Ανά δεκαετία λοιπόν, από τη στιγμή που αποφασίζουμε να δοκιμαστούμε στην αρένα των σχέσεων τα πράγματα αποκτούν ενδιαφέρον κι αλλάζουν.
Η δεκαετία των 20-30 ετών είναι η φάση της ανακάλυψης, όπου σε αυτή τη φάση ψάχνουμε ταυτότητα, δοκιμάζουμε εμπειρίες και δεν είμαστε και τόσο σίγουροι για το τι θέλουμε.

Τα κριτήρια που κυριαρχούν είναι η έντονη έλξη, τα κοινά ενδιαφέροντα, η περιπέτεια αλλά και η επιβεβαίωση.

Στη δεκαετία των 30-40 ετών, στη φάση της επιλογής, επικρατεί περισσότερη αυτογνωσία, εμπειρία από προηγούμενες σχέσεις και πιο ξεκάθαρες ανάγκες. Εδώ τα κριτήρια αλλάζουν καθώς παίζουν ρόλο: η σταθερότητα, η αξιοπιστία, η συμβατότητα ζωής, η συναισθηματική ωριμότητα και οι επικοινωνιακές δεξιότητες.

Από τη δεκαετία των 40 και μετά, που είναι η φάση της ουσίας, τα άτομα γνωρίζουν καλύτερα το ποιοι είναι και δεν έχουν διάθεση για παιχνίδια, αναζητούν ψυχική ηρεμία, συντροφικότητα, αμοιβαίο σεβασμό, ειλικρίνεια και συναισθηματική ωριμότητα. Φυσικά υπάρχουν και εξαιρέσεις στα παραπάνω, καθώς το κάθε άτομο με βάση τα βιώματά του, τον τρόπο που μεγάλωσε και στο πως έχει καταχωρημένη τη σχέση και την αγάπη στα φίλτρα του, διαφέρει.

Η ηλικία είναι απλά ένας παράγοντας, ωστόσο δεν πρέπει να ξεχνούμε τις προσωπικές εμπειρίες, τα τραύματα και το τι ζουν οι άνθρωποι μέσα στις σχέσεις τους. Η αυτογνωσία επίσης παίζει μεγάλο ρόλο.

Μιας κι αναφερθήκαμε παραπάνω στο πως έχει κάθε άτομο καταχωρημένη την έννοια της αγάπης και της σχέσης μέσα στα φίλτρα του, είναι ουσιαστικά το πρώτο καμπανάκι για τα σχεσιακά λάθη που αγνοούμε. Πιο αναλυτικά δυσκολευόμαστε να αναγνωρίσουμε τα κωδικοποιημένα μοτίβα μας γύρω από αυτό το θέμα.

Η αρχική σχέση με τους γονείς ή τους βασικούς τροφούς μας, μεταφράζεται από το παιδί ως σχέση αγάπης που μπορεί να περιλαμβάνει έννοιες από σεβασμό έως κακοποίηση.

Για παράδειγμα, ένα παιδί που έχει μεγαλώσει σε ένα περιβάλλον που ενισχύεται ο διάλογος και ο σεβασμός το κωδικοποιεί ως «αγάπη» και στις ενήλικές του σχέσεις, θα αναζητήσει τα ίδια μοτίβα. Αντίστοιχα, ένα άτομο που μεγαλώνει σε ένα πιο έντονο περιβάλλον, η ένταση αργότερα ίσως αποτελεί κριτήριο για την παραμονή του σε μια σχέση (η ένταση, ο καβγάς, οι φωνές, μεταφράζονται ως αγάπη). Από εδώ λοιπόν προκύπτει ότι εθιζόμαστε σε έναν τρόπο συσχέτισης και όχι σε τύπο ατόμου. Εμείς όμως στην πραγματικότητα, πιστεύουμε ότι εστιάζουμε στο άτομο και όχι στις συνθήκες. Μας ελκύει το οικείο και όχι απαραίτητα το ευχάριστο. Δεν ερωτευόμαστε τον «Γιάννη» ή τη «Μαρία» (δανείζομαι τυχαία ονόματα) αλλά αυτό που μου προσφέρουν, αυτό που μου είναι εμένα οικείο είτε λέγεται σεβασμός είτε απόρριψη είτε αμφιθυμία, διότι αυτό ξέρω, αυτό εμπιστεύομαι. Κι ακόμα κι αν ξέρω ότι δεν μου αρέσει, δεν μου ταιριάζει πάλι με έναν μαγικό τρόπο κι η επόμενη επιλογή μου έχει τα ίδια μοτίβα.

Ένα ακόμα σημαντικό λάθος που παρατηρούμε στα σχεσιακά μοτίβα είναι πως δεν υπάρχει μια κοινή αντιστοιχία στο συναίσθημα, καθώς δεν μας προκαλούν όλες οι σχέσεις το ίδιο.

Πολλές φορές κάνουμε σχέση είτε από ανασφάλεια είτε από μοναξιά αλλά και από έρωτα (ναι γίνεται κι αυτό!). Μας επηρεάζει η δική μας συνθήκη για την επιλογή συντρόφου, επομένως πάλι δεν έχει να κάνει με το άλλο άτομο, αλλά με τη δική μας ψυχολογική και συναισθηματική φάση. Πολλοί άνθρωποι από φόβο μοναξιάς προτιμούν να είναι σε μια όχι και τόσο υγιή σχέση, καθώς το κόστος της μοναξιάς είναι πιο επώδυνο από μια μη λειτουργική σχέση. Άρα δεν φταίει ο «Γιάννης» και η «Μαρία» (δανείζομαι ξανά) αλλά ο ίδιος μας ο εαυτός σε μεγάλο βαθμό καθώς ίσως βρισκόταν σε ένα συναισθηματικό αδιέξοδο, σε μια σύγχυση οπότε δεν είναι καθαρό και ευκολονόητο να γίνει αντιληπτό.

Τέλος, άλλο ένα σημαντικό κομμάτι είναι πως ωραία τα λέμε, ωραία καταλαβαίνουμε πως αυτό που κάνουμε ή διαλέγουμε αποτελεί δική μας ανάγκη και επιλογή, άρα βλέπουμε την αλήθεια, είναι κατά πόσο θέλουμε να το αλλάξουμε αυτό το μοτίβο (πχ να σταματήσω να βγαίνω με απορριπτικούς, γιατί κι οι γονείς μου είχαν στοιχεία παρόμοια) για να βελτιωθούμε, να ανακουφιστούμε και να θρέψουμε τις πληγές μας ή αν όλο αυτό το θεωρούμε προκλητικό επειδή ίσως μας ξεβολέψει από αυτό που ξέρουμε και ποιος είναι αρκετά ανθεκτικός για να προσαρμοστεί σε κάτι νέο;

Συμπερασματικά, οφείλουμε να καταλάβουμε πως μας τραβούν οι συνθήκες και όχι τα άτομα, πως παίζει ρόλο και η δική μας συνθήκη και πως αν δεν αποφασίσουμε εμείς οι ίδιοι να δούμε την αλήθεια και να βγούμε από το φαύλο κύκλο των προβληματικών σχέσεων, θα φταίει πάντα ένας «Γιάννης» και μια «Μαρία».

Η γνώση είναι δύναμη και η αυτογνωσία ο μοχλός που θα βοηθήσει να πάμε παρακάτω.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Αικατερίνη Μούτουπα - Ψυχολόγος

Αικατερίνη Μούτουπα: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

• Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
• Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
• Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος, απόφοιτη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών. Εκπαιδευόμενη συστημική ψυχοθεραπεύτρια στο Εργαστήριο Διερεύνησης Ανθρωπίνων Σχέσεων.
Ειδίκευση στην οικογενειακή θεραπεία, συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία. Θεραπεία ενηλίκων και εφήβων.

6981312740

Δείτε όλα τα άρθρα Σελίδα ειδικού

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...