Η αγχώδης και η καταθλιπτική οπτική παραμορφώνουν, δεν «κοιτούν»

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Θα υποστηρίξουμε με οικονομία λόγου και παραδείγματα από αληθινές αφηγήσεις, την ανωτέρω άποψη.

1ο Παράδειγμα: Προχωρούσε κατά μήκος ενός υπέροχου πάρκου. Υπέροχη βλάστηση, θαυμάσια μέρα, πουλιά κελαηδούσαν, βρύσες υπήρχαν σε όλη τη διαδρομή. Σκεφτόταν πόσο τυχερός ήταν που μπορούσε να απολαμβάνει κάτι τόσο όμορφο.

Μετά από κάποια ώρα άρχισε να του δημιουργείται η εντύπωση πως απομακρυνόταν από κάθε σημείο από όπου θα μπορούσε να του παρασχεθεί βοήθεια αν του συνέβαινε κάτι. Στην αρχή ένιωσε ένα μικρό σφίξιμο, αλλά συνέχισε να ψάχνει με το μάτι του και να μετρά με το νου του αν και πόσο κινδύνευε. Δεν κατάφερε να μαζέψει την ανησυχία, αντίθετα, σιγά-σιγά έχασε τον έλεγχο, και, λίγο μετά, οδηγήθηκε σε κρίση πανικού. Το υπέροχο πάρκο πλέον είχε μεταμορφωθεί σε κλειστοφοβική παγίδα και η θαυμάσια μέρα έγινε κολασμένη.

2ο Παράδειγμα: Ήταν ένα απόγευμα κατά το οποίο ένιωθε πως δεν ήθελε να κάνει τίποτε, δεν ήθελε να συμμετάσχει πουθενά, έβλεπε τα πάντα χωρίς νόημα, άνοστα, απολύτως αδιάφορα, ακόμα και τρομακτικά. Μετά από πίεση άλλων, σύρθηκε να συμμετάσχει σε μία ομαδική αθλητική δραστηριότητα. Τα χέρια του δεν σηκώνονταν και οι κινήσεις του ήταν τόσο αδέξιες που φαινόταν να κινδυνεύει να πέσει. Υποχρεωνόταν όμως από τις απαιτήσεις του παιχνιδιού και σιγά-σιγά οι κινήσεις του γίνονταν καλύτερες. Μετά από κάποιο χρόνο, άρχισε να νιώθει γεμάτος ενέργεια, δεν τον απασχολούσε καθόλου αν η δραστηριότητα αυτή είχε κάποιο νόημα — απολάμβανε την κίνηση, τη συμμετοχή, άρχισε να χαίρεται...

Τι συνέβη; Ήταν κάποιοι νευροδιαβιβαστές και ορμόνες που μεταβλήθηκαν, ή μήπως και η αλλαγή του επιπέδου διέγερσης; Δεν είχε ιδέα τι του συνέβη. Συνειδητοποίησε μόνο πως εκεί που ένιωθε να πνίγεται στα βρόχια της κατάθλιψης, ανεπίγνωστα ξέφυγε προς το σύμπαν της ευδαιμονίας.

Από αυτές και αμέτρητες άλλες ανάλογες αληθινές ιστορίες που πολλοί άνθρωποι μπορεί να διηγηθούν, δεν θέλω να οδηγηθώ και πάλι σε αποτίμηση της αξίας της πρότασης του Επίκτητου: Ταράσσει τοὺς ἀνθρώπους οὐ τὰ πράγματα ἀλλὰ τὰ περὶ τῶν πραγμάτων δόγματα (δες το σχετικό άρθρο: Υποφέρουμε από την πραγματικότητα ή απ’ όσα διαδραματίζονται στο νου μας;).

Εδώ θα ήθελα να στρέψω την προσοχή μας σε ένα χρήσιμο συμπέρασμα, σε κάτι που είναι καλό να φέρνουμε στο νου μας: Συχνά όταν ο κόσμος μάς φαίνεται τρομακτικός ή αδιάφορος, μπορεί αυτό να είναι θέμα του νευρικού συστήματος, της ψυχολογίας, της κατάστασης της στιγμής και όχι ιδιότητα του κόσμου. Όσο και αν είμαστε σίγουροι ότι αυτό που βιώνουμε εκείνη τη στιγμή απηχεί την μια και απόλυτη ζοφερή πραγματικότητα, αν συνεχίσουμε να δρούμε (keep going) μπορεί να απεμπλέξουμε τον οργανισμό από την πνιγηρά δυσάρεστη κατάσταση και να οδηγηθούμε στη θετική βίωση.

Χρειάζεται γνώση (από την εμπειρία και την επιστημονική πληροφόρηση) και κάποια εγκαρτέρηση, για να ξαναφέρουμε στην επιφάνεια του νου μας την άλλη, τη θετική και δυναμική δοξοθυμία για τη ζωή και τον κόσμο, εκείνη που είναι προς όφελός μας.

Ας δούμε όμως κάτι διαφορετικό, το οποίο ωστόσο ενισχύει το παραπάνω πόρισμα. Ποιος δεν έχει παρατηρήσει πως το ίδιο μουσικό κομμάτι που κάποια στιγμή ακούει με ικανοποίηση μπορεί να τον ενοχλεί κάποια άλλη; 

Το γιατί συμβαίνει αυτό είναι δύσκολο να προσεγγιστεί σε κάθε του λεπτομέρεια, εφόσον οι παράγοντες που μπορεί να συνεισφέρουν μπορεί να είναι πάρα πολλοί και με διαφορετικό ειδικό βάρος κάθε φορά. Αυτό προφανώς δεν συμβαίνει μόνο για τη μουσική.

Η δοξοθυμία (άποψη και συναίσθημα αλληλένδετα) για τον σύντροφο, τον συνάδελφο, τον φίλο, για καταστάσεις και πράγματα, τον ίδιο τον εαυτό, μπορεί να μεταβάλλεται ανάλογα με τις περιστάσεις, ειδικά ερεθίσματα και αφορμές. Αυτό που θέλουμε να σημειώσουμε είναι πως ανάλογα την κατάσταση του οργανισμού και το πλαίσιο, τα ίδια πράγματα μπορεί να μας οδηγούν από δυσφορία έως αγαλλίαση, δηλαδή σε ένα ευρύ φάσμα βιωματικών εμπειριών. Το παραπάνω συμπέρασμα μπορεί να ενισχύσει το προηγούμενο:

Όταν βιώνουμε κάτι αρνητικό και απεχθές, να μην αντέχουμε κάποιον, κάτι, τον εαυτό μας, την ίδια τη ζωή, θα ήταν καλό να φέρνουμε στο νου πως αυτό δεν αποτελεί τη μια, μόνη και μόνιμη κατάσταση, όσο κι αν έτσι νιώθουμε στη συγκεκριμένη στιγμή.

Αν και η ρήση «και αυτό θα περάσει» δεν είναι πάντα σωστή (τα νεκροταφεία είναι γεμάτα από πρώην ασθενείς των οποίων η αρρώστια δεν πέρασε), στην περίπτωση των δοξοθυμιών είναι ακριβώς έτσι.

Αν κρατηθείς, δεν απελπιστείς, διατηρήσεις την ψυχραιμία σου, δεν πνιγείς από τον αρνητισμό, δεν σε τσακίσει στα βράχια ο φόβος και η δυσφορία, σε λίγο μια άλλη "πραγματικότητα" μπορεί να αναδυθεί.

Σε λίγο μπορεί να βιώνεις το αντίθετο: τη χαρά που ζεις, την ομορφιά των χρωμάτων, των σχέσεων, της δημιουργίας, της αταραξίας και γαλήνης. Και προφανώς αυτή είναι η βιωματική εκδοχή που μας συμφέρει να πριμοδοτούμε…

(Φτιάξτε έναν κύβο με απλές γραμμές. Προσηλώστε τα μάτια σας σε μια κορυφή που φαίνεται «προς τα έξω». Μετά από κάποια ώρα θα σας φανεί πως είναι «προς τα μέσα». Το φαινόμενο ονομάζεται κύβος του Necker. Πρόκειται για ένα παράδειγμα αβίαστης αλλαγής οπτικής από τη φυσιολογία).

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...