Ως τοξική σχέση ορίζεται η σχέση μέσα στην οποία ο ένας εκ των δύο ή και οι δύο, υποφέρουν περισσότερο παρά απολαμβάνουν τη σχέση τους, βιώνουν περισσότερη δυσαρέσκεια παρά χαρά.

Κοινό χαρακτηριστικό σε αυτά τα ζευγάρια, εκτός της δυστυχίας, είναι ένα από τα μέλη να προσπαθεί συνέχεια να διατηρήσει τη σχέση όσο επιβλαβής κι αν είναι.

Πολλοί σκέφτονται πως είναι εύκολο να αναγνωρίσει κανείς αν βρίσκεται σε μία τοξική σχέση, αλλά δεν είναι.

Πώς μπορείτε λοιπόν να αναγνωρίσετε αν βρίσκεστε σε μία τοξική σχέση;

Τοξικοί Γονείς - Τοξικοί Σύντροφοι

Κατά την παιδική ηλικία :

Σου έλεγαν συχνά οι γονείς σου πόσο κακός και ανάξιος είσαι;

Σε έκριναν συνεχώς και σε πρόσβαλλαν;

Μεθούσαν ή έκαναν χρήση ναρκωτικών;

Σας ασκούσαν λεκτική ή σωματική βία;

Ήταν αποστασιωποιημένοι συναισθηματικά ή είχαν ψυχικές διαταραχές;

Φρόντιζες συχνά τους γονείς σου λόγω των προβλημάτων τους;

Φοβόσουν να εκφράσεις τα συναισθήματά σου (όπως θυμό) στους γονείς σου;

Τους φοβόσουν γενικότερα;

Κατά την ενήλικη ζωή:

Βρίσκεσαι σε μία δυσλειτουργική σχέση; σε μία σχέση που σε ταλαιπωρεί;

Πιστεύεις πως εάν έρθεις κοντά συναισθηματικά με κάποιον, θα σε πληγώσει;

Φοβάσαι πως αν οι άνθρωποι ήξεραν τον πραγματικό σου εαυτό, δεν θα σε συμπαθούσαν;

Πιστεύεις τα χειρότερα για τους ανθρώπους και αποστασιοποιείσαι συναισθηματικά από αυτούς;

Είναι δύσκολο για εσένα να χαλαρώσεις και να περάσεις καλά;

Δυσκολεύεσαι να μάθεις ποιος πραγματικά είσαι, πώς αισθάνεσαι και τι πραγματικά θέλεις;

Θυμώνεις ή είσαι στεναχωρημένος χωρίς κάποιο προφανή λόγο;

Είσαι τελειομανής;

Έχεις πιάσει ποτέ τον εαυτό σου να συμπεριφέρεται όπως οι γονείς σου;

Παθιάζεσαι περισσότερο όταν βρίσκεσαι σε σχέσεις θυελλώδεις γεμάτες δράμα;

Πως μπορώ να καταλάβω αν βρίσκομαι σε μια τοξική σχέση; 

Κάνεις οτιδήποτε χρειάζεται για να μη σου θυμώσει;

Προσποιείσαι ότι όλα είναι καλά παρόλο που δεν είναι;

Η επίλυση των δικών του/της προβλημάτων και η ανακούφιση από το πόνο (σωματικό ή ψυχικό) είναι το σημαντικότερο πράγμα στη ζωή σου;

Τα συναισθήματά σου εξαρτώνται από τα συναισθήματα του άλλου;

Δε σε νοιάζει ο εαυτός σου. Ούτε το πώς νιώθεις, ούτε το τι θες. Νοιάζεσαι περισσότερο για τις ανάγκες και τα συναισθήματα του άλλου;

Τον/την προστατεύεις από τις συνέπειες της συμπεριφοράς του. Λες ψέματα για χάρη του, τον καλύπτεις, δεν επιτρέπεις στους άλλους να πουν άσχημη κουβέντα γι' αυτόν;

Αγωνίζεσαι συνεχώς προσπαθώντας να τον κάνεις να σε αγαπήσει;

Χρησιμοποιεί τα χρήματα ως πρόσχημα με σκοπό να σε χειραγωγήσει;

Είναι υπερβολικά ζηλιάρης-α;

Επικρίνει το σώμα σου ή το συγκρίνει με άλλα σώματα κάνοντάς σε να νιώθεις κατώτερος -η;

Αμφισβητεί οτιδήποτε λες;

Υποτιμά τα κατορθώματά σου;

Κατηγορεί άλλους για ό,τι συμβαίνει σε αυτόν-η και ειδικά εσένα;

Χρησιμοποιεί απειλητικές λέξεις στις διαμάχες σας;

Υπαινίσσεται ή σε απειλεί με αυτοκτονία;

Κατακρίνει όλες τις δράσεις και τις αποφάσεις σου;

Ελέγχει την δραστηριότητά σου στα social media ή το κινητό σου;

Απαιτεί να θυσιάσεις τους φίλους σου και να απομακρυνθείς από αυτούς;

Σε αποθαρρύνει να εξελιχτείς;

Νιώθεις ότι θα σε εγκαταλείψει επειδή δεν είσαι αρκετά καλός/η για αυτόν/η;

Ελέγχει όλες σου τις δραστηριότητες;

Παραμερίζει τα σχέδιά σου και βάζει πάντα πιο πάνω τα δικά του-ης;

Νιώθεις πως έχεις εγκλωβιστεί σε αυτή τη σχέση;

Αισθάνεσαι πως έχει επηρεαστεί η αυτοεκτίμηση και η αυτοπεποίθησή σου;

Πιστεύεις πως ο/η σύντροφός σου θα είναι απροστάτευτος ή δυστυχισμένος χωρίς εσένα;

Τσακώνεστε συχνά και σταματάτε να μιλάτε ο ένας στον άλλο;

Υπόσχεται πράγματα και δεν τα κάνει ποτέ;

Του/της αρέσει να εξευτελίζει άλλους;

Προτιμάς να παραμένεις σιωπηλός – η σε ορισμένες καταστάσεις που σε ενοχλούν, επειδή φοβάσαι μη κάνεις τον σύντροφό σου να χάσει τον έλεγχό του ή θυμώσει/στεναχωρηθεί;

Η συσχέτιση της τωρινής σχέσης με αυτήν που είχατε με τους γονείς σας

Τώρα, κάντε τη συσχέτιση με τη σχέση που είχατε με τους γονείς σας. Βλέπετε ομοιότητες; Μήπως παρατηρείτε την ιστορία να επαναλαμβάνεται;

Μία εκ των θεωριών της επιλογής ακατάλληλων συντρόφων είναι και αυτή της αναπαράστασης της οικογένειάς μας.

Τα παιδιά των τοξικών γονέων, έτσι εκλαμβάνουν την αγάπη και έπειτα τέτοια χαρακτηριστικά αναζητούν στους ερωτικούς τους συντρόφους. Τους είναι οικεία, και θέλει δύναμη για να ξεφύγει κανείς από κάτι γνώριμο, βλαβερό μεν και να πάει σε κάτι άγνωστο, υγιές δε.

Είναι σίγουρα τρομακτικό να κολυμπήσει κάποιος σε ανεξερεύνητα για αυτόν νερά, παρόλο που μπορεί να λειτουργήσουν ιαματικά.

Παιδιά τοξικών γονέων φαίνεται στην ενήλικη ζωή τους να ενστερνίζονται μια σαδομαζοχιστική συμπεριφορά επιλογής ακατάλληλων συντρόφων.

Συνήθως οι σχέσεις που δημιουργούν είναι σχέσεις εξάρτησης ή υποταγής. Για άλλη μια φορά λοιπόν επαναλαμβάνουν, ξαναζούν τη σχέση που είχαν με τους γονείς τους. Κι ενώ είναι δυσαρεστημένοι με τις σχέσεις τους, λαμβάνουν ευχαρίστηση από το ρόλο του θύματος, γιατί τους είναι οικείος.

Τα άτομα αυτά, μέσα από τα δυσάρεστα συναισθήματα που αρκετές φορές τα προκαλούν και μόνοι τους, βιώνουν πληρότητα. Έτσι έχουν μάθει να ορίζουν την έννοια της αγάπης. Μέσα από την απόρριψη, τη ματαίωση, τον πόνο και γενικότερα τα δυσάρεστα συναισθήματα.

Μια υγιής σχέση δεν απαιτεί θυσίες

Τί μπορείτε να κάνετε όμως για να αλλάξει όλο αυτό; είναι σημαντικό να συζητήσετε με τον σύντροφό σας τα συναισθήματά σας, την απογοήτευση, τη δυσφορία και όποιο άλλο συναίσθημα βιώνετε. Εάν δείτε ότι δεν κάνει τίποτα για να βελτιώσει τη κατάσταση, εάν βλέπετε ότι δεν έχει θέληση να αλλάξει, θα πρέπει να ρωτήσετε τον εαυτό σας γιατί συνεχίζετε να είστε σε μια τέτοια σχέση.

Μη διστάσετε να ζητήσετε τη βοήθεια ενός ειδικού ψυχικής υγείας ώστε να σας καθοδηγήσει να προσπαθήσετε να βελτιώσετε την σχέση σας και την ψυχική και συναισθηματική σας υγεία.

Το σημαντικότερο είναι να γνωρίζετε ότι είμαστε ελεύθεροι να επιλέγουμε τον τύπο του συντρόφου που μας αρέσει. Εάν δεν είστε ευτυχισμένοι σε αυτή τη σχέση, μπορείτε να φύγετε και να κάνετε μια νέα αρχή.

Η ψυχική ακεραιότητα, η γαλήνη της ψυχής και του μυαλού και η ψυχική και σωματική σας υγεία θα πρέπει να είναι η προτεραιότητά σας. Μη νιώθετε ενοχές κάνοντας το καλύτερο για εσάς.

Μία υγιής σχέση ποτέ δε θα απαιτούσε να θυσιάσετε τους φίλους σας, τα όνειρά σας ή την αξιοπρέπειά σας. Μια σχέση που δε θέλει το καλύτερο για εσάς, δεν είναι η καλύτερη για εσάς.

Ξεκινήστε λοιπόν να δουλεύετε με τον εαυτό σας, γνωρίστε τον καλύτερα, φέρτε στην επιφάνεια τα ασυνείδητα κομμάτια που σας έκαναν να επιλέγετε λάθος συντρόφους, συνειδητοποιήστε με ποιον τρόπο επιλέγατε συντρόφους, με ποια κριτήρια και σιγά σιγά αφού τα γνωρίσετε και τα αποδεχτείτε θα μπορείτε να κάνετε πιο συνειδητές και υγιείς επιλογές. Πολλές φορές πρέπει να πολεμήσει κανείς τον εαυτό του για να τον διορθώσει και να τον εξελίξει.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Τσομπάνη Θεοδώρα - Σύμβουλος Ψ.Υγείας

Τσομπάνη Θεοδώρα: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Η Θεοδώρα Τσομπάνη είναι απόφοιτη του προγράμματος Εφαρμοσμένης Ψυχολογίας (Diploma of higher Education in Psychology). Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για γνώση, έχει παρακολουθήσει πληθώρα σεμιναρίων και επιμορφωτικών προγραμμάτων που αφορούν το παιδικό ιχνογράφημα, το θεατρικό παιχνίδι ως μέσο ψυχοθεραπείας, το bullying, τη βία, τον αυτισμό και άλλα.