Ακρόαση άρθρου......
Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR
«Παίζεις στη δική σου Παιδική Χαρά;» Αυτή είναι μια από τις δυο ερωτήσεις που με προβλημάτισαν ευχάριστα, όταν διάβασα το δεύτερο βιβλίο του Τζων Στρελέτσκι, το «Καφενείο στην Άκρη του Κόσμου: η Επιστροφή».
Η δεύτερη ερώτηση, η οποία υπάρχει και στο πρώτο του βιβλίο, το «Καφενείο στην Άκρη του Κόσμου» είναι: «Γιατί Είσαι Εδώ;»
Σκεφτείτε τις για λίγο, αν και ιδανικά θα σας πρότεινα να διαβάσετε και τα δυο βιβλία. Είναι από τα αγαπημένα μου και τα συγκαταλέγω ανάμεσα σε αυτά, που αν χαθείς μέσα τους, μπορούν να σου αλλάξουν τη ζωή.
Η φιλοσοφία μου είναι να προσφέρω την υποστήριξή μου στους ανθρώπους, για να βρουν τον εαυτό τους και να ανακαλύψουν ξανά το δρόμο που τους οδηγεί στην προσωπική τους χαρά. Χρησιμοποιώ διαφορετικές μεθόδους κι εργαλεία, γνωρίζοντας ότι ο κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός κι έχει διαφορετικές ανάγκες, διαφορετικό τρόπο σκέψης και διαφορετική αντίληψη των καταστάσεων.
Υπάρχει όμως μια απλή ερώτηση, την οποία αγαπάω να κάνω πάντα, σε όλους ανεξαιρέτως, που οδηγεί σε εξαιρετικά αποτελέσματα:
«Τί σου άρεσε να κάνεις όταν ήσουν παιδί;»
Αυτή η φαινομενικά απλοϊκή ερώτηση, κρύβει μέσα της το κλειδί για την ανακάλυψη της αυθεντικής μας φύσης, για εκείνο το κομμάτι του εαυτού μας που δεν έχει ακόμα επηρεαστεί από τις κοινωνικές προσδοκίες, τους φόβους και τα «πρέπει» της ενήλικης ζωής.
Όταν ήμασταν παιδιά, απλώς παίζαμε χωρίς να σχεδιάζουμε και να προγραμματίζουμε πως θα εξελιχθεί το παιχνίδι, χωρίς να μας ενδιαφέρει αν θα κερδίσουμε ή θα χάσουμε, χωρίς να βιαζόμαστε να τελειώσουμε - στραγγίζαμε και το τελευταίο δευτερόλεπτο που είχαμε στη διάθεση μας. Ξεχνούσαμε τα πάντα γύρω μας, ζούσαμε τη στιγμή και αφοσιωνόμαστε στο παιχνίδι με το σώμα, το μυαλό και την καρδιά μας. Οι «μεγάλοι» απορούσαν «Που την βρίσκουμε τόση ενέργεια!». Τα θυμάστε αυτά;
Η σημασία της παιδικής αυθεντικότητας
Ο παιδαγωγός και φιλόσοφος John Dewey, ιδρυτής του Προοδευτικού Σχολικού Κινήματος, ο οποίος αγωνίστηκε για την πολιτική και ακαδημαϊκή ελευθερία, υποστήριξε ότι η εκπαίδευση πρέπει να βασίζεται στην αυθεντική φύση του παιδιού και όχι σε επιβλημένα πρότυπα. Τονίζει ότι το παιδί έχει ενδογενή κίνητρα και ενδιαφέροντα που πρέπει να καλλιεργηθούν αντί να καταπνιγούν.
THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...
Θυμάστε ποιό ήταν το αγαπημένο σας μάθημα; Τί κάνατε χωρίς προσπάθεια, που άλλα παιδιά δυσκολεύονταν; Έχετε σκεφτεί ότι δεν είστε ευχαριστημένες/οι με το επάγγελμά σας γιατί δεν είναι η φυσική σας κλίση;
Αν στα σχολικά σας χρόνια ήσασταν καλές/οί στην γλώσσα και την έκθεση και είχατε αδυναμία στα μαθηματικά, είμαι σχεδόν βέβαιη ότι οι γονείς σας θα σας είχαν δάσκαλο προκειμένου να βελτιωθείτε στα μαθηματικά και όχι στην έκφραση που ήδη είχατε έφεση. Σωστά; Που οδηγεί αυτό; Σε έναν ενήλικα που εκτελεί εργασίες λογιστή ενώ μέσα του καίει η φλόγα του συγγραφέα.
Η σύγχρονη έρευνα επιβεβαιώνει αυτή την άποψη.
Σύμφωνα με τη θεωρία του αυτοπροσδιορισμού (self-determination theory) των Αμερικανών ψυχολόγων, Edward Deci και Richard Ryan το 2000, τα παιδιά γεννιούνται με τρεις βασικές ψυχολογικές ανάγκες:
- Αυτονομία, το αίσθημα ότι κάποιος έχει επιλογή και υποστηρίζει οικειοθελώς τη συμπεριφορά του.
- Ικανότητα, εμπειρία της κυριαρχίας και της αποτελεσματικότητας στη δραστηριότητά του.
- Σχέση, η ανάγκη να αισθάνεται κάποιος συνδεδεμένος και να έχει την αίσθηση ότι ανήκει κάπου.
Όταν αυτές οι ανάγκες ικανοποιούνται, τα παιδιά εκδηλώνουν την αυθεντική τους φύση μέσα από παιχνίδια, δραστηριότητες και ενδιαφέροντα, που τα ενθουσιάζουν πραγματικά.
Κοινωνικοποίηση - Η απώλεια της αυθεντικότητας
ΠΡΟΣΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΣΙΑΚΟ ΤΡΑΥΜΑ
Εγκαιρη εγγραφή: έως 30 Ιουλίου 2026 | Διοργάνωση: PSYVERSITY
Τα σεμινάρια απευθύνονται σε Επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας που έχουν ενδιαφέρον να εξειδικευθούν στη θεραπεία του ψυχικού τραύματος υπό το πρίσμα της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης στην Θεραπεία.
Κάποτε όμως τα παιδιά μεγαλώνουν. Κι αρχίζουν να παίζουν «άλλα παιχνίδια», που δεν είναι δημιούργημα της φαντασίας τους, δεν είναι η απελευθέρωση του χαρίσματός τους, δεν τους γεμίζουν ξεγνοιασιά. Παιχνίδια που υπακούουν σε κανόνες που βάζουν οι άλλοι, σε οδηγίες πως ακριβώς πρέπει να παίζουν, ακόμα κι αν αυτό δεν τους αρέσει. Και δυστυχώς αυτοί οι κανόνες γίνονται όλο και πιο αυστηροί και καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν οι κανόνες αυξάνονται διαρκώς.
Ξεκινούν από την οικογένεια και συνεχίζονται στο σχολείο, στην εργασία, στις κοινωνικές συναναστροφές. Και κάπως έτσι, οι ενήλικες ξεχνούν τελείως τη δική τους παιδική χαρά και συχνά παραιτούνται από αυτό που τους άρεσε πραγματικά, για να προσαρμοστούν στις κοινωνικές προσδοκίες.
Ο ψυχοθεραπευτής Carl Jung περιέγραψε αυτή τη διαδικασία ως τη δημιουργία της «περσόνας» - μιας μάσκας που φοράμε για να είμαστε αποδεκτοί από τους άλλους. Παρ' ότι η περσόνα είναι απαραίτητη για την κοινωνική επιβίωση, όταν ταυτιζόμαστε πλήρως με αυτήν, χάνουμε την επαφή με την αυθεντική μας φύση.
Αυτό που για τα παιδιά θεωρείται αυθόρμητο και φυσιολογικό, για εμάς τους ενήλικες είναι πιο περίπλοκο, γιατί στην πορεία για την ενηλικίωση, έχουμε μάθει να τα βλέπουμε όλα μέσα από τα φίλτρα που επιβάλλουν τα κοινωνικά πρότυπα. Κι αυτό δημιουργεί αναπόφευκτα αναστολές, που εκφράζονται με αμφιβολίες και φόβους, όπως:
1. Ο Φόβος της Κρίσης: Πολλοί ενήλικες φοβούνται ότι αν επιστρέψουν στις «παιδικές τους χαρές», θα θεωρηθούν ανώριμοι. Ωστόσο, η έρευνα δείχνει ότι οι πιο δημιουργικοί και ευτυχισμένοι ενήλικες είναι αυτοί που διατηρούν στοιχεία «παιδικότητας» στην προσωπικότητά τους.
2. Η Πίεση των Κοινωνικών Ρόλων: Οι ρόλοι που έχουμε αναλάβει - γονιός, εργαζόμενος, σύντροφος - μας δημιουργούν μια αίσθηση υπερβάλουσας υπευθυνότητας, με αποτέλεσμα να νιώθουμε ότι δεν έχουμε δικαίωμα στην ξεγνοιασιά και το παιχνίδι.
3. Η Αναβλητικότητα: «Δεν είναι πρακτικό», «Δεν θα μου αποφέρει χρήματα», «Δεν είναι για την ηλικία μου», «Έχω πιό σοβαρές ανάγκες», «Δεν έχω χρόνο» είναι κοινές δικαιολογίες που δίνουμε στον εαυτό μας για να αποδείξουμε ότι δεν είναι εφικτό, καλύπτοντας στην πραγματικότητα την αναβλητικότητά μας που στην ουσία μας κρατάει μακριά από αυτό που μας εμπνέει.
Η σημασία του παιχνιδιού
Ο ψυχίατρος Stuart Brown, ο οποίος αφιέρωσε μεγάλο μέρος της καριέρας του στην έρευνα για τη σημασία του παιχνιδιού, τονίζει ότι το παιχνίδι δεν είναι απλώς ψυχαγωγία αλλά μια βιολογική ανάγκη που διαμορφώνει τον εγκέφαλό μας και την προσωπικότητά μας. Οι δραστηριότητες που επιλέγαμε αυθόρμητα ως παιδιά αποκαλύπτουν βαθιές πτυχές της φύσης μας.
Θα ρωτήσω πάλι: «Τί σου άρεσε να κάνεις όταν ήσουν παιδί;»
Το πιο πιθανό είναι ότι σας αρέσει και τώρα αλλά ίσως να μη βρίσκετε το χρόνο να ασχοληθείτε με αυτό. Ίσως να το αναβάλλετε «μέχρι να μεγαλώσουν τα παιδιά» ή «μέχρι να συνταξιοδοτηθείτε». Έχετε αναρωτηθεί αν θα μπορείτε να το κάνετε τότε ή αν θα είστε ακόμα εδώ; Σχεδιάζετε το μέλλον και χάνετε το παρόν. Αν συνεχίσετε να το αναβάλλετε, σε έναν χρόνο θα είστε στο ίδιο σημείο. Μόνο που θα είστε πιο μεγάλες/οι.
Δημιουργήστε σήμερα την ιδανική ημέρα. Επιλέξτε μια ημέρα της εβδομάδας που δεν έχετε φορτωμένο πρόγραμμα, ας πούμε την Κυριακή ή την ημέρα του ρεπό σας. Φανταστείτε ότι είστε πάλι 8 ετών και έχετε μια ολόκληρη μέρα ελεύθερη. «Τί θα κάνετε;» Αυτή η άσκηση αποκαλύπτει τις πραγματικές σας προτιμήσεις χωρίς τους περιορισμούς της ενήλικης ζωής.
Η σημασία των παιδικών αναμνήσεων
Σύμφωνα με τον νευροεπιστήμονα Daniel Siegel, οι εμπειρίες της πρώιμης παιδικής ηλικίας διαμορφώνουν τη νευρική δικτύωση του εγκεφάλου μας. Οι δραστηριότητες που μας ενθουσίαζαν φυσικά ως παιδιά, αντικατοπτρίζουν τον μοναδικό τρόπο που ο εγκέφαλός μας επεξεργάζεται πληροφορίες και αντλεί ικανοποίηση.
Η έρευνα των καθηγητών ψυχολογίας Mihaly Csikszentmihalyi και Jeremy Hunter το 2003 για την κατάσταση "ροής" (flow state), δείχνει ότι οι δραστηριότητες που μας έφερναν σε αυτή την κατάσταση ως παιδιά συνεχίζουν να είναι οι πιο ικανοποιητικές και στην ενήλικη ζωή μας.
Σκεφτείτε: Τί θεωρούσατε φυσικό ως παιδί; Πότε η ασχολία σας γέμιζε τόσο, που ξεχνούσατε να φάτε;
Αυτά είναι συχνά τα έμφυτα δώρα που παραμελήσαμε μεγαλώνοντας. Όσο περισσότερο ασχολούμαστε με δραστηριότητες που μας γεμίζουν χαρά τόσο περισσότερο θέλουμε να επιστρέφουμε σε αυτές. Είναι ένας τρόπος να ανακαλύψουμε ξανά τις ξεχασμένες πτυχές του αληθινού εαυτού μας.
Η παιδική αυθεντικότητα στην ενήλικη ζωή
Η «Επιστροφή στην Παιδική Χαρά» δεν είναι «παλιμπαιδισμός». Είναι η αφομοίωση στην ώριμη προσωπικότητά μας, των στοιχείων εκείνων που ως παιδιά, μας γέμιζαν ζωντάνια, χαρά και αισιοδοξία. Αν το καλοσκεφτούμε δεν είναι και τόσο δύσκολο.
Μπορούμε να κάνουμε απλά, μικρά βήματα προς τα «πίσω», που θα ομορφύνουν σήμερα την καθημερινότητά μας:
- Χόμπι και Δημιουργικές Δραστηριότητες: Αναζητήστε δραστηριότητες που σας ενθουσίαζαν. Το πιο πιθανό είναι ότι θα σας ενθουσιάζουν ακόμα.
- Επαγγελματική Εξέλιξη: Επιλέξτε θέσεις εργασίας που ανταποκρίνονται στις φυσικές σας κλίσεις, στα ταλέντα σας. Θα αλλάξει τον τρόπο που βλέπετε την εργασία.
- Κοινωνικές Σχέσεις: Φροντίστε να περιβάλλεστε από ανθρώπους που χαίρονται τη ζωή τους και εκτιμούν την αυθεντική σας φύση. Ίσως ο κύκλος σας να μειωθεί, οι σχέσεις σας όμως θα σίγουρα είναι πιο ποιοτικές.
- Γονεϊκότητα: Παίξτε πραγματικά με τα παιδιά σας, διασκεδάστε μαζί τους, μην περιορίζεστε στο να τα επιβλέπετε. Το όφελος θα είναι διπλό γιατί όχι μόνο θα περάσετε ευχάριστα αλλά θα δυναμώσετε και τη σχέση σας.
«Τελικά, τι σου άρεσε να κάνεις όταν ήσουν παιδί;»
Η ερώτηση, είναι στην πραγματικότητα μια πρό(σ)κληση για να επιστρέψουμε στην “Παιδική μας Χαρά”.
Είναι η αναζήτηση εκείνου του μέρους μας που μας γεμίζει ασφάλεια και αισθανόμαστε χωρίς αμφιβολία, ότι μας κάνει ζωντανούς, μας εμπνέει, μας γεμίζει χαρά. Είναι η συνεχής επιλογή να τιμάμε το βαθύτερο κομμάτι του εαυτού μας, παρά τις κοινωνικές πιέσεις και τις εσωτερικές αμφιβολίες. Είναι η απόφαση να ανακαλύψουμε όχι μόνο ποιοι ήμαστε αλλά και ποιοι μπορούμε να γίνουμε.
Το παιδί μέσα μας περιμένει υπομονετικά να του επιτρέψουμε να παίξει ξανά, να δημιουργήσει, να ονειρευτεί. Ας του δώσουμε την άδεια.
«Ο μεγαλύτερος δάσκαλος βρίσκεται μέσα σας. Εμπιστευτείτε τον!»
Βιβλιογραφία
Brown, S. (2009). Play: How it Shapes the Brain, Opens the Imagination, and Invigorates the Soul. Avery.
Csikszentmihalyi, M., & Hunter, J. (2003). Happiness in everyday life: The uses of experience sampling. Journal of Happiness Studies, 4(2), 185-199.
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The "what" and "why" of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227-268.
Dewey, J. (1897). My pedagogic creed. The School Journal, 54(3), 77-80.
Germer, C. K. (2009). The Mindful Path to Self-Compassion: Freeing Yourself from Destructive Thoughts and Emotions. Guilford Press.
Jung, C. G. (1969). The Archetypes and the Collective Unconscious (2nd ed.). Princeton University Press.
Miller, A. (1981). The Drama of the Gifted Child: The Search for the True Self. Basic Books.
Palmer, P. J. (2000). Let Your Life Speak: Listening for the Voice of Vocation. Jossey-Bass.
Rogers, C. R. (1961). On Becoming a Person: A Therapist's View of Psychotherapy. Houghton Mifflin.
Siegel, D. J. (2012). The Developing Mind: How Relationships and the Brain Interact to Shape Who We Are (2nd ed.). Guilford Press.
Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου
Ελισάβετ Πετρίδου - Σύμβουλος Ψ.Υγείας
Ελισάβετ Πετρίδου: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology
Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:
- Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
- Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
- Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.
THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...
