Η επιστροφή στις συνεδρίες μετά το καλοκαίρι: αναστοχασμοί ενός ψυχοθεραπευτή

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Το καλοκαίρι, με τις ανάσες ξεκούρασης, τις μέρες που κυλούν πιο αργά και τις νύχτες που μοιάζουν πιο ανάλαφρες από ανησυχίες και σκέψεις για την επόμενη μέρα, φέρνει μια πολύτιμη παύση στη ζωή μας.

Για εμάς τους ψυχοθεραπευτές, που η καθημερινότητά μας είναι γεμάτη από την παρουσία, τις ιστορίες, τα συναισθήματα και τις αγωνίες των θεραπευομένων μας, αυτή η παύση αποκτά ένα ιδιαίτερο νόημα.

Είναι μια στιγμή όπου - αν τα καταφέρουμε - επιτρέπουμε στον εαυτό μας να αδειάσει, να ανασάνει, να αποφορτιστεί, να ξαναβρεί ισορροπία.

Όμως, μαζί και παράλληλα με την ξεκούραση, έρχεται και το αναπόφευκτο ερώτημα:  Πως επιστρέφω;

Η μετάβαση από την καλοκαιρινή διαθεση για ανεμελιά στην απαιτητική πραγματικότητα του θεραπευτικού δωματίου δεν είναι ποτέ αυτονόητη, αλλά ουτε και εύκολη. Φέρνει μαζί της προσδοκίες, προκλήσεις, δυσκολίες αλλά και την ανυπομονησία της επανασύνδεσης. Είναι μια διαδικασία που εμπεριέχει όχι μόνο τον επαγγελματικό μας εαυτό, αλλά και τον ανθρώπινο.

Οι απαιτήσεις της επιστροφής

Η δουλειά του ψυχοθεραπευτή απαιτεί ψυχική διαθεσιμότητα, συγκέντρωση και βαθιά παρουσία. Μετά από εβδομάδες χαλάρωσης, όπου ο νους μας ταξίδεψε, το σώμα ξεκουράστηκε και οι ρυθμοί επιβραδύνθηκαν, η επιστροφή συχνά μοιάζει με «απότομο ξύπνημα».

Το πρόγραμμα γεμίζει ξανά. Οι ώρες συνεδριών απαιτούν προσοχή, οι εκκρεμότητες ζητούν λύσεις, οι γονείς επανέρχονται με αγωνίες για τα παιδιά τους, οι έφηβοι φέρνουν καινούργιες εμπειρίες από το καλοκαίρι τους. Η ευθύνη να σταθούμε απέναντί τους με φρέσκο βλέμμα, με ζωντανή ακρόαση και με διαθέσιμη ψυχή είναι μεγάλη.

Αυτή η «απαιτητικότητα» δεν είναι απλώς τεχνική – δεν αφορά μόνο στο να οργανώσουμε καλά το πρόγραμμά μας. Είναι υπαρξιακή.
Καλούμαστε να αφήσουμε πίσω τον δικό μας ρυθμό και να μπούμε ξανά στον ρυθμό των θεραπευομένων μας, να βρούμε τη γέφυρα ανάμεσα στο καλοκαίρι που ζήσαμε και στις ανάγκες που μας περιμένουν.

Οι προσδοκίες

Η επιστροφή συνοδεύεται πάντα από προσδοκίες – δικές μας και των θεραπευομένων.

Οι θεραπευόμενοι καλούνται να διαπραγματευτούν τη δική τους επιστροφή και ανάγκη χρόνου για προσαρμογή.
Συχνά έρχονται με ελπίδα: «Τώρα που πέρασε το καλοκαίρι, θα συνεχίσουμε από εκεί που μείναμε», «Θα βρούμε ξανά ρυθμό», «Θα αντιμετωπίσουμε τα ζητήματα που με απασχολούν». Για τα παιδιά και τους εφήβους, η αρχή της σχολικής χρονιάς φέρνει καινούργιες προσαρμογές, προκλήσεις και άγχη. Περιμένουν από εμάς να σταθούμε δίπλα τους, να τους ακούσουμε, να τους υποστηρίξουμε στην προσπάθεια τους να βάλουν σε λόγια τις εμπειρίες τους.

Κι εμείς, ως θεραπευτές, έχουμε κι εμείς προσδοκίες: να δούμε τους θεραπευομένους μας να κάνουν βήματα, να ξαναβρούμε την κοινή μας πορεία, να αξιοποιήσουμε το διάλειμμα ως μια «νέα αρχή». Υπάρχει μέσα μας η επιθυμία η επιστροφή να φέρει φρεσκάδα, νέες ιδέες, ανανεωμένη ενέργεια.

Οι προκλήσεις και οι δυσκολίες

Όμως, αυτή η επιστροφή δεν είναι χωρίς δυσκολίες.

Η εσωτερική αντίσταση: Είναι φυσικό να νιώθουμε διστακτικότητα. Το σώμα και το μυαλό μας έχουν συνηθίσει σε μια πιο χαλαρή ροή. Η απότομη αλλαγή δημιουργεί συχνά κόπωση ή ακόμα και μια αίσθηση «δυσθυμίας».

Η πραγματικότητα των θεραπευομένων: Όταν ανοίγουμε ξανά την πόρτα του γραφείου μας, συναντάμε συχνά ιστορίες δύσκολες, γεμάτες πόνο ή άγχος. Μετά από εβδομάδες αποχής, η βύθιση σε αυτές τις πραγματικότητες μπορεί να είναι πιο έντονη ή να απαιτεί λίγο περισσότερο χρόνο.

Η δική μας ισορροπία: Ως θεραπευτές, κουβαλάμε και τον δικό μας προσωπικό κόσμο. Οι δικές μας σκέψεις, οι εμπειρίες του καλοκαιριού, οι οικογενειακές ή προσωπικές προκλήσεις, όλα έρχονται μαζί μας στο δωμάτιο. Χρειάζεται να τακτοποιηθούν εσωτερικά ώστε να είμαστε πραγματικά παρόντες.

Η οργάνωση του χώρου και του χρόνου: Η μετάβαση από τον «ελεύθερο» χρόνο στον αυστηρά δομημένο θεραπευτικό χρόνο απαιτεί προσαρμογή και προσπάθεια. Η αίσθηση ότι «ξαναπιάνουμε το νήμα» δεν έρχεται αυτόματα.

Η χαρά της επανασύνδεσης

Κι όμως, μέσα σε αυτή τη διαδικασία, υπάρχει κάτι βαθιά όμορφο και συγκινητικό: η χαρά της επανασύνδεσης.

Το να ξαναβλέπεις τους θεραπευομένους σου, να ακούς τις καλοκαιρινές τους ιστορίες, να πιάνεις ξανά το νήμα της σχέσης, είναι μια συγκινητική εμπειρία. Είναι η στιγμή που λειτουργεί ως υπενθύμιση των λόγων που πιθανώς οδήγησαν τον καθένα από εμάς σε αυτή την επιλογή: γιατί μέσα από τη σχέση γεννιέται νόημα, γιατί μέσα από τη σύνδεση ανοίγουν δρόμοι θεραπείας.

Η χαρά αυτή δεν είναι επιφανειακή. Είναι η χαρά του ανήκειν – ότι ανήκουμε ξανά σε μια κοινή πορεία, σε ένα θεραπευτικό ταξίδι που έχει συνέχεια. Είναι η χαρά του να βλέπεις έναν έφηβο να σου λέει «μου έλειψες», ενός παιδιού να ξαναμπαίνει με οικειότητα στο γραφείο, ενός γονιού να ανακουφίζεται που μπορεί να μοιραστεί ξανά τους προβληματισμούς του.

Η σημασία της παύσης

Ίσως, τελικά, αυτό που κάνει την επιστροφή τόσο ιδιαίτερη είναι ότι προηγείται η παύση. Χωρίς την παύση, δεν θα μπορούσαμε να εκτιμήσουμε ξανά το βάθος της θεραπευτικής σχέσης. Το καλοκαίρι λειτουργεί σαν ένας καθρέφτης: μας δείχνει πόσο πολύτιμη είναι η δουλειά μας, πόσο απαραίτητο είναι το «μαζί» που φτιάχνουμε με τους θεραπευομένους μας.

Η παύση δεν είναι απουσία. Είναι μέρος της θεραπευτικής πορείας. Δίνει χώρο σε εμάς και στους θεραπευομένους να αναπνεύσουμε, να δοκιμάσουμε την αυτονομία μας, να σκεφτούμε τι σημαίνει η σχέση. Και όταν ξανασυναντιόμαστε, η σύνδεση έχει νέο βάθος.

Προσωπικός αναστοχασμός

Ως ψυχοθεραπεύτρια που δουλεύω κυρίως με παιδιά και εφήβους, η επιστροφή μετά το καλοκαίρι έχει πάντα μια διπλή διάσταση. Από τη μια, ξανασυναντώ τα παιδιά στο κατώφλι της νέας σχολικής χρονιάς, με όλες τις χαρές και τις ανησυχίες που κουβαλούν. Από την άλλη, βλέπω τους εφήβους να επιστρέφουν με ιστορίες ωρίμανσης, με εμπειρίες που τους άλλαξαν – έστω και λίγο – μέσα σε λίγους μήνες.

Αυτό που με συγκινεί είναι η σταθερότητα της σχέσης: παρότι υπήρξε διάλειμμα, η γέφυρα παραμένει. Η εμπιστοσύνη δεν χάνεται. Το βλέμμα που με ψάχνει, η φράση «έχω να σου πω κάτι σημαντικό», η αίσθηση ότι ο χώρος ξαναγίνεται ασφαλής – αυτά είναι τα δώρα της επιστροφής.

Ένα κάλεσμα προς συναδέλφους

Απευθυνόμενη και σε συναδέλφους, θα ήθελα να πω πως η επιστροφή δεν είναι απλώς μια επανέναρξη.

Είναι μια ευκαιρία.

Να ξαναθυμηθούμε γιατί επιλέξαμε αυτό το επάγγελμα.
Να ανανεώσουμε τη δέσμευσή μας απέναντι στους θεραπευομένους.
Να δούμε τη δική μας κόπωση και να φροντίσουμε καλύτερα τον εαυτό μας.
Να αφήσουμε το καλοκαίρι να μας εμπνεύσει στη θεραπευτική διαδικασία: να φέρουμε μέσα στις συνεδρίες λίγη από την ελαφρότητα, τη ζωντάνια, την ευγνωμοσύνη που βιώσαμε.

Επίλογος

Η επιστροφή στις συνεδρίες μετά το καλοκαίρι είναι μια διαδικασία γεμάτη αντιθέσεις. Από τη μια, η δυσκολία της μετάβασης, οι απαιτήσεις, η εσωτερική αντίσταση. Από την άλλη, η χαρά της σύνδεσης, η δύναμη της συνέχειας, η ανανέωση της σχέσης.

Κι ίσως τελικά, αυτό το «πήγαινε-έλα» ανάμεσα σε παύση και παρουσία, σε απόσταση και επανασύνδεση, να είναι και το πιο ουσιαστικό μάθημα για εμάς τους ψυχοθεραπευτές: ότι η ζωή κινείται σε κύκλους, ότι η σχέση δοκιμάζεται αλλά αντέχει, ότι η αλήθεια της ανθρώπινης συνάντησης είναι πιο δυνατή από κάθε διάλειμμα.

Η επιστροφή δεν είναι ποτέ ίδια. Κάθε χρόνο μας βρίσκει λίγο διαφορετικούς, με νέες εμπειρίες, με νέα ερωτήματα. Αλλά κάθε φορά, η στιγμή που ξανακαθόμαστε απέναντι από τον θεραπευόμενο και ξαναρχίζει ο διάλογος, μας θυμίζει: είμαστε εκεί που πρέπει να είμαστε.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Σταυρούλα Καλαντζή - Ψυχολόγος

Ψυχολόγος (Πάντειο Πανεπιστήμιο, MSc Κλινικής Ψυχολογίας) με εμπειρία στη θεραπευτική παρέμβαση εφήβων και ενηλίκων. Έχει εκπαιδευτεί στη Γνωσιακή και Συνθετική Ψυχοθεραπεία (Αιγινήτειο-ΕΠΙΨΥ), στη Συστημική Ψυχοθεραπεία Εφήβων (ΚΕΣΜΕΘ) & στην Κλινική Ψυχοπαθολογία (Α΄ Ψυχιατρική Κλινική του ΕΚΠΑ), καθώς και στη χρήση νευροανάδρασης για ενίσχυση συγκέντρωσης και χαλάρωσης.

6982138553

Δείτε όλα τα άρθρα Σελίδα ειδικού

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...