Άνθιση! Μια λέξη που στο μυαλό συνδέεται άμεσα με την βιολογία σηματοδοτώντας την περίοδο του ανοίγματος των «οφθαλμών» του φυτού, επεκτεινόμενη μέχρι την καρποφορία. Πόσo σημαντικά στάδια περιλαμβάνει αυτή η περίοδος, δίνοντας σε όλους εμάς την δυνατότητα παρατηρώντας την φύση να μπορούμε να παρατηρήσουμε την ίδια την εξέλιξη!

Περίοδος προσωπικής άνθισης

Κατά την άνθιση, παρότι αυτή είναι μια ξεχωριστή διαδικασία για κάθε φυτό, οι ενδείξεις της αλλαγής είναι αρκετά εμφανείς σε όποιον μείνει να παρατηρήσει. Παρότι το καθένα εξελίσσεται με τον δικό του μοναδικό τρόπο, υπάρχει μια τυπική διάκριση, καθώς και κοινά χαρακτηριστικά μεταξύ όλων των φυτών, που συγκλίνουν στο ότι γίνεται όλο και πιο όμορφο, όλο και πιο ελκυστικό, αλλάζει μορφή και σχήμα, αποκτά περισσότερο χρώμα και τελικά αυξάνει την διάδραση με το περιβάλλον του, ώστε να μπορεί «να τραβάει τα βλέμματα».

Πόσο εύκολο είναι να διακρίνεις, ωστόσο, ένα άτομο που «ανθίζει»; Κάποιοι μπορεί να πουν ότι μπορεί να παρατηρηθούν αλλαγές στην συμπεριφορά, ίσως να υπερτερεί η ευεξία το χαμόγελο, η αισιοδοξία και η καλή διάθεσή του. Ένα άτομο που βρίσκεται σε άνθιση δείχνει να είναι σε μια φάση διεύρυνσης-μάθησης, αναπτύσσεται, εξελίσσεται, μπαίνει σε νέες προκλήσεις και ως υποκείμενο πλέον αρχίζει να έχει μια εμφανή μετατόπιση, όπως όταν το άνθος στρέφεται προς τον ήλιο.

Η άνθιση συγχέεται αρκετές φορές στην αξιολόγηση της με κριτήρια, όπως χρηματικές απολαβές, εξέλιξη σε κοινωνικό status, αλλά εκτός του ότι όλα αυτά είναι αρκετά υποκειμενικά, η Άνθιση ενός ανθρώπου είναι πολλά παραπάνω από ποσοτικά μετρήσιμα.

Σίγουρα η άνθιση είναι μια πολυδιάστατη διαδικασία, με θετικά αποτελέσματα στη ζωή κάθε ατόμου και τις περισσότερες φορές με εμφανή επίδραση στον στενό του κύκλο.

Η άνθιση είναι μια κατάσταση κατά την οποία, έχουμε υψηλά επίπεδα λειτουργικότητας και υψηλά επίπεδα θετικών συναισθημάτων.

Η μελέτη της άνθισης από την θετική ψυχολογία

Η «άνθιση» φαίνεται να είναι ένα από τα πιο σημαντικά και πολλά υποσχόμενα θέματα που μελετήθηκαν στην επιστήμη της «Θετικής Ψυχολογίας» στοχεύοντας όχι μόνο στην πλήρη λειτουργικότητα του ατόμου αλλά στην μεγιστοποίηση της εκμετάλλευσης των δυνατοτήτων του. Στόχος είναι η προαγωγή της υποκειμενικής ευτυχίας και η ισορροπία της ψυχολογίας, που είναι σημαντική όχι μόνο για την απουσία ψυχικής νόσου αλλά και για την προαγωγή της ευζωίας.

Η Άνθιση συνδέεται κατά την θετική ψυχολογία με την Ευημερία του ανθρώπου και είναι βασικός πυλώνας της ενδυνάμωσης και του ΕΥ-ΖΗΝ (Well Being).

6 παράγοντες ψυχολογικής Ευημερίας Ryff

Μελέτες υποδεικνύουν 6 παράγοντες που οδηγούν στην Άνθιση και μπορούν να είναι μοχλοί ανάπτυξης προς την Ευημερία (6 παράγοντες ψυχολογικής Ευημερίας Ryff).

Αυτονομία:

Είναι απαραίτητο να έχετε υψηλό επίπεδο αίσθησης ότι μπορείτε να σταθείτε στα πόδια σας και να στηριχθείτε στον Εαυτό σας ώστε να σας οδηγήσετε στο επόμενο βήμα που επιθυμείτε. Η αυτόνομη ηθική στηρίζεται στον ίδιο τον άνθρωπο και επιχειρεί να τον βοηθήσει στον αυτοπροσδιορισμό του. Στην αυτόνομη ηθική ο ηθικός νόμος αναζητείται στον ίδιο τον άνθρωπο και τελικά ταυτίζεται με την ατομική επιθυμία του καθενός.

Η ουσία του να μπορείς να σταθείς μόνος σου και να ορίσεις τις επιθυμίες σου, παρά τις γνωστές και τις άγνωστες, πραγματικές ή θεωρητικά επερχόμενες προκλήσεις, είναι μια δύναμη που χτίζοντάς την αποτελεί παράγοντα θετικότητας και δράσης, ειδικά όταν υπάρχει εστίαση και βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα.

Περιβαλλοντική Επίγνωση:

«Μπορώ να διαχειριστώ τον κόσμο μου». Γνωρίζοντας ποιο είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείστε και διατηρώντας στενή σχέση με το περιβάλλον που αλληλεπιδράτε, μπορείτε να διαχειριστείτε τις καθημερινές υποθέσεις αισθανόμενοι ότι είστε υπεύθυνοι για την κατάσταση/συνθήκη στην οποία ζείτε, όντας ενεργά μέλη αυτής, που οι δράσεις σας έχουν αντίκτυπο και επιρροή. Οι εξωγενείς παράγοντες είναι σίγουρα σε μεγάλο βαθμό πέρα από τον έλεγχο, είμαστε άλλωστε τόσο μικροί σε σχέση με το σύμπαν που μας περιβάλλει.

Η απομόνωση των παραγόντων που ελέγχονται και μπορούν να επηρεαστούν ωστόσο, δίνει μεγαλύτερη δύναμη στον άνθρωπο, προκειμένου να εστιάσει τελικά σε αυτά που μπορεί και έχει νόημα να διαχειριστεί, προσαρμόζοντας στις εκάστοτε συνθήκες κάθε φορά την στάση του. Για όλα τα υπόλοιπα που μπορεί να είναι πέρα και πάνω από τον ίδιο τον Άνθρωπο, η εστίαση προς δράση έχει μικρό νόημα άλλωστε.

Προσωπική ανάπτυξη:

Η εξωστρέφεια και ο πειραματισμός πέρα από τη ζώνη άνεσης (comfort zone), η αυτό-βελτίωση, η εξέλιξη, η ανάγκη για συνεχή μάθηση, η μάθηση ακόμα και μέσα από τα λάθη και η εύρεση τρόπων για ένα καλύτερο αποτέλεσμα κάθε επόμενη φορά, είναι μερικά από τα συστατικά που φέρνουν τον σημερινό Εαυτό πιο κοντά στον αυριανό επιθυμητό Εαυτό, που ο καθένας ονειρεύεται να χτίσει. Η αλλαγή οπτικής και η προσέγγιση κάθε μέρας ως μια νέα πρόκληση, όχι ως μάχη για να κερδίσετε ή να χάσετε, αλλά ως διαδρομή και ταξίδι για να ζήσετε και να μάθετε.

Θετικές σχέσεις με άλλους:

Δεν είστε μόνοι! Η δέσμευσή σας σε ουσιαστικές σχέσεις μπορεί πραγματικά να δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο-γεμάτο περιεχόμενο, δίνοντας τροφή στα συναισθήματά σας και αληθινό νόημα, εμπλουτίζοντας την ζωή σας και διευρύνοντας το νόημα αυτής σε ένα πιο συμμετοχικό πλαίσιο, φροντίζοντας για το καλύτερο όχι μόνο το δικό σας αλλά και αυτό των «σημαντικών άλλων».

Το να μοιράζεσαι οδηγεί στο να νοιάζεσαι και το να νοιάζεσαι οδηγεί στο χτίσιμο δεσμών και στην ενδυνάμωση του νοήματος στην ζωή. Τόσο η φροντίδα όσο και η ενσυναίσθηση, η οικειότητα και η αγάπη, η ευγνωμοσύνη και η κατανόηση, η συμπόνοια και η ευγένεια είναι βασικά ανθρώπινα χαρακτηριστικά και αρετές που όταν αποκτούν ενεργό ρόλο στην ζωή μπορούν να πολλαπλασιάσουν τη θετικότητά στη ζωή σας.

Αποκτήστε το βιβλίο Αυτογνωσία και νόημα ζωής, από το εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο ψυχολογίας της Πύλης μας.

Σκοπός στη ζωή-Νόημα:

Το να ζει κανείς μια ζωή με νόημα είναι μια ζωή που αξίζει να την ζεις!

Έχοντας νόημα, σκοπό και στόχο για κάτι που πραγματικά θέλετε να δοκιμάσετε, να προσπαθήσετε, να πετύχετε, κάτι που νιώθετε ότι αξίζει να ξυπνήσετε και να ξεκινήσετε την μέρα σας, αυτό μπορεί να είναι τελικά αυτό που θα πυροδοτήσει και θα πολλαπλασιάσει την ενέργεια και το ενδιαφέρον σας.

Οραματιστείτε ποιος θέλετε να είστε, ελέγξτε ποιος είστε τώρα και δημιουργήστε το μονοπάτι που θα γεφυρώσει αυτά τα δύο. Τι είναι αυτό που το μυαλό σας όταν το επισκέπτεται γεμίζει χρώμα; Τι είναι αυτό που η ψυχή σας όταν ακουμπά γεμίζει με φωτιά; Αυτό που νιώθετε ότι αξίζει πραγματικά να το κυνηγήσετε… Αν το έχετε, να το διατηρήσετε και αν το χάσετε να το αποκτήσετε ξανά… Γιατί η ζωή σας είναι ένα ταξίδι που σε κάθε του διαδρομή ο προορισμός είναι αυτός που ομορφαίνει και το ίδιο το ταξίδι και σας κάνει να συνεχίζετε!

Αυτο-αποδοχή:

Το να αγκαλιάζεις τον εαυτό σου είναι το σημείο μηδέν για να προχωρήσεις. Εάν δεν έχετε τον εαυτό σας στο πλευρό σας, εάν δεν είναι ο κατάλληλος σύντροφος στη ζωή και σύμμαχός σας, τότε ο δρόμος προς τα κάτω είναι μονόδρομος αργά ή γρήγορα. Κοιτάζοντας μέσα σας, θα βρείτε πράγματα που δεν σας αρέσουν (ή ίσως ακόμα και να απεχθάνεστε), που θα θέλατε να μην υπήρχαν ποτέ και που δεν μπορείτε και να καταλάβετε, αναρωτιέστε ακόμα «εσείς πως;».

Είναι φυσιολογικό ωστόσο, είναι ανθρώπινο, είναι «εσείς». Χαρακτηριστικό της ανθρώπινης φύσης είναι να υπάρχουν δυνατά και αδύναμα σημεία, αρεστά και δυσάρεστα. Σε κάθε περίπτωση αυτό είναι το σήμερα σας και αν αυτή είναι τελικά η πραγματικότητά σας αυτό θα πρέπει να το αποδεχτείτε. Αντί να σας καταβάλει θα πρέπει να σας χαροποιεί, γιατί μπορείτε τώρα που το ξέρετε από σήμερα κιόλας αυτό να το αλλάξετε και είστε εσείς που καλείστε να το αποφασίσετε και το τι και το πότε- πόση δύναμη είναι αυτό!

Σε μια επόμενη μέρα, με προσπάθεια και εστιασμό μπορείτε να αφήσετε πίσω σας αυτά που θέλετε και να συνεχίσετε προς την κατεύθυνση που εσείς επιθυμείτε, άλλωστε εσείς είστε στη θέση του οδηγού της ζωής σας.

Αποκτήστε το βιβλίο Άλλαξε ερωτήσεις, άλλαξε ζωή από το εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο ψυχολογίας της Πύλης μας.

Η αυτογνωσία και αποδοχή οδηγούν στην άνθιση

Παίρνοντας όλους τους παραπάνω δείκτες καθώς και τις επιμέρους επιρροές και απόρροιες, δεν μπόρεσα να βρω μια σαφή μέτρηση της άνθισης.

Ωστόσο, η έκφραση ότι τα φυτά «ανθίζουν» την περίοδο του «ανοίγματος των «οφθαλμών τους», κυριολεκτικά μου δίνει νόημα και σύνδεση με το ότι ο άνθρωπος ανθίζει όταν πραγματικά «Ανοίξει τα μάτια του». Όταν δεν φοβάται πια, όταν δει την ζωή κατάματα, αναγνωρίσει και αποδεχτεί τον εαυτό του και το περιβάλλον στο οποίο βρίσκεται και στρέψει «το βλέμμα του προς τον ήλιο» τον ήλιο του δικού του Ηλιακού Συστήματος.

Όταν στρέψει την προσοχή του και αναγνωρίσει όλα όσα έχει και μπορεί να χρησιμοποιήσει και όλα όσα θέλει να χτίσει προκειμένου να ακολουθήσει το όραμα του και να παραμείνει στο δικό του φως.

Τότε ναι Ανθίζει και συνεχίζει να ανθίζει και να γεμίζει χρώμα και να γίνεται πιο λαμπερός, πιο χρωματιστός, πιο ελκυστικός από ποτέ κάτι που δεν αποτέλεσε αυτοσκοπό στην δική του προετοιμασία απλά προέκυψε! Τότε σίγουρα κάποιος δε θα μπορεί να το αφήσει απαρατήρητο, θα είναι τόσο εμφανές που ακόμα και αν δεν ξέρει τι ακριβώς είναι, θα ξέρει ότι κάτι συμβαίνει. Και τότε σίγουρα «οι μέλισσες» θα θέλουν να πλησιάσουν και τότε ο ίδιος θα μπορεί να επιλέγει και να γεμίζει με όσα επιθυμεί… Είναι χειμώνας και μύρισε Άνοιξη!

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Ροδούλα Τρακάδα - Σύμβουλος Ψ.Υγείας

Business & Personal Development Coach, μέλος του Hellenic Coaching Association (HCA).
Εξειδίκευση στο Evidence Based Coaching.