Γιατί δεν χρειάζεσαι αυτοπεποίθηση

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Αυτό το άρθρο ίσως να μην είναι για όλους. Είναι για όσους τους αρέσει να σκέφτονται λίγο διαφορετικά. Με κριτική σκέψη.

Όλοι μας λένε να προσπαθούμε να πιστεύουμε στον εαυτό μας, να έχουμε αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση. Είναι οι λέξεις που πουλάνε τα περισσότερα σεμινάρια αυτοβοήθειας και ψυχολογίας. Και δυστυχώς είναι ένας έως και επικίνδυνος στόχος να έχουμε.

Ας σκεφτούμε με κριτική σκέψη.

Πότε χρειάζεται να έχουμε αυτοπεποίθηση; Να πιστεύουμε στον εαυτό μας; Όταν χρειάζεται να κάνουμε κάτι και διστάζουμε. Δεν είμαστε σίγουροι αν μπορούμε να το κάνουμε και πρέπει να πιστεύουμε στον εαυτό μας για να το προσπαθήσουμε. Δε χρειάζεται αυτοπεποίθηση για να βράσεις ένα αυγό. Απλά πας και το βράζεις γιατί ξέρεις ότι μπορείς.

Συνεπώς χρειάζεται αυτοπεποίθηση ΜΟΝΟ όταν δεν είσαι σίγουρος ότι μπορείς να κάνεις κάτι και η αυτοπεποίθηση, η πίστη στον εαυτό, είναι η αντίπαλη δύναμη σε αυτό που σε σταματάει από το να προσπαθήσεις.

Ας εξακολουθήσουμε να σκεφτόμαστε με κριτική σκέψη. Τι σε σταματάει από το να προσπαθήσεις; Το ενδεχόμενο να αποτύχεις. Άρα χρειάζεσαι αυτοπεποίθηση ΜΟΝΟ αν σε πονάει το ενδεχόμενο να αποτύχεις. Συνεπώς, αν σε κάτι δε σου κόστιζε το να αποτύχεις δε θα χρειαζόταν να πιστεύεις στον εαυτό σου ή να έχεις αυτοπεποίθηση για να το δοκιμάσεις. Απλά θα το δοκίμαζες.

Για παράδειγμα: Εγώ από πάντα θυμάμαι ντρεπόμουν να μιλήσω σε μια κοπέλα. Γιατί αν μου έλεγε όχι το έπαιρνα πολύ κατάκαρδα. Ο εγωισμός μου πληγώνονταν. Ένιωθα ότι με απέρριπτε. Δηλαδή, μου κόστιζε η αποτυχία. Έπρεπε να με παρακινήσουν πολύ οι φίλοι μου για να πάω να μιλήσω σε κάποια που θα μου άρεσε. «Έλα ρε το έχεις. Θα πάει καλά. Της αρέσεις». Δηλαδή μου έλεγαν: Δε θα αποτύχεις.

Είχα έναν φίλο όμως που θα βγαίναμε σε ένα μαγαζί και θα πήγαινε να μιλήσει σε 4-5 κοπέλες. Μέχρι κάποια να του έλεγε ναι. Ο φίλος μου δεν είχε αυτοπεποίθηση. Δεν πίστευε στον εαυτό του, ότι το έχει. Αλλά δεν του κόστιζε το να του πούνε όχι, όπως κόστιζε σε εμένα. Δεν του άρεσε κιόλας αλλά το θεωρούσε μέρος της διαδικασίας. Μου έλεγε: «Έλα ρε, σιγά. Κι αν σου πει όχι, τι έγινε; Η πρώτη θα είναι ή η τελευταία;»

Συνεπώς χρειάζεσαι αυτοπεποίθηση ΜΟΝΟ όταν σου κοστίζει να αποτύχεις. Και αυτό είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από ό,τι ακούς εκεί έξω.

Όταν διστάζεις να κάνεις κάτι επειδή φοβάσαι την αποτυχία και σκέφτεσαι: «Δεν Μπορώ», η κοινωνία, οι γκουρού και η ψυχολογία σου λένε: «ΜΠΟΡΕΙΣ». Όταν δεν ξέρεις αν θα πάει καλά, στην ουσία σου λένε: «Να πιστεύεις στον εαυτό σου, θα πάει καλά». Είναι σαν να λες: «Αγχώνομαι» και να σου λένε: «Μην αγχώνεσαι». Δεν υπάρχει χειρότερη συμβουλή όπως ξέρεις.

Εγώ λέω κάτι άλλο. Όταν διστάζεις και δεν ξέρεις αν μπορείς να κάνεις κάτι, τότε θα σου πω: «Δεν πειράζει αν δεν μπορέσεις. Συχνά δεν τα καταφέρνουμε οι άνθρωποι. Είναι οκ». Όταν λες φοβάσαι μήπως δεν πάει καλά, δε θα σου πω: «Θα πάει καλά». Θα σου πω: «Θα είναι οκ και αν δεν πάει καλά». Δε θα σου πω: «Θα τα καταφέρεις». Θα σου πω: «Είναι οκ και αν δεν τα καταφέρεις».

Γιατί όντως είναι.

Δείξε κατανόηση και συμπόνοια στον εαυτό σου.

Οι ίδιοι που μιλάνε για αυτοπεποίθηση μιλάνε και για το πώς είναι εντάξει να αποτυγχάνεις και πώς οι αποτυχίες φέρνουν μαθήματα και αν δεν αποτύχεις δε θα πετύχεις κλπ, αλλά δεν συνδέουν την αυτοπεποίθηση με το κόστος της αποτυχίας. Γι αυτό χρειάζεται η κριτική σκέψη.

Σκέψου πόσο διαφορετικός είσαι όταν δεν σου κοστίζει να αποτύχεις; Π.χ πας σε μια συνέντευξη για μια δουλειά που δε θέλεις. Άρα δε σου κοστίζει να αποτύχεις. Συνήθως είσαι χαλαρός, τα πας πολύ καλά και αφήνεις καλή εντύπωση. Όταν όμως τη θέλεις τη δουλειά (άρα σου κοστίζει να αποτύχεις) ίσως είσαι νευρικός, αγχωμένος, κουμπωμένος. Σκέψου πόσο διαφορετική θα ήταν η ζωή σου αν δεν σου κόστιζε τόσο πολύ το να αποτύχεις.

Θα άνοιγες πιο εύκολα τη δική σου επιχείρηση, θα έκανες πιο εύκολα μια δημόσια ομιλία, θα μιλούσες πιο εύκολα σε κάποιον σύντροφο, φίλο, γονέα αν δε σε άγχωνε το πώς θα το πάρει ή το πώς θα φανείς. Θα μαγείρευες ένα καινούριο πιάτο, θα δοκίμαζες ένα καινούριο άθλημα, θα ήσουν πιο ήρεμος σε μια νέα δουλειά, θα ήσουν πιο χαλαρός σε μια νέα σχέση. Και σαν αποτέλεσμα αυτού θα ήταν πολύ πιο πιθανό να πήγαινε καλά η όποια κίνηση θα έκανες.

(Να σημειώσω πως πάντα θα προετοιμαζόσουν όσο χρειάζεται για οτιδήποτε θα είχες να κάνεις. Δε θα ήσουν ποτέ απερίσκεπτος ή απροετοίμαστος.)

Αλλά και αν δεν πήγαινε, θα ήταν οκ. Θα το διαχειριζόσουν και αυτό. Δε θα ήταν ευχάριστο κάποιες φορές. Αλλά και αυτό θα ήταν εντάξει.

Δεν υπάρχει τίποτα το οποίο χρειάζεται αυτοπεποίθηση ή πίστη στον εαυτό, το οποίο δεν μπορείς να κάνεις αν απλά σκεφτείς ότι και να μην τα πας καλά, μάλλον θα είναι εντάξει στο τέλος.

Γιατί είμαι ενάντια στην αυτοπεποίθηση λοιπόν;

Διότι μπορεί να έχει υπαρξιακό φορτίο. Πρέπει να πιστεύω στον εαυτό μου και αν δεν πιστεύω τότε έχω πρόβλημα. Είναι σαν να είναι μια δικιά μου ποιότητα που μου λείπει. Δεν τα καταφέρνω όπως οι άλλοι. Νιώθω πιο εύκολα ανεπαρκής. Επίσης, είναι μια φίλη των καλών καιρών. Όσο τα πας καλά χαίρεσαι αλλά μόλις έρθει μια αναποδιά, πέφτεις στα Τάρταρα. Γιατί η φιλοσοφία της αυτοπεποίθησης είναι ότι: Μπορείς. Δε χωράει το να μην Μπορείς.

Ταυτόχρονα, έρευνες έχουν δείξει ότι η υψηλή αυτοεκτίμηση, μπορεί να σε κάνει να νιώθεις καλά με τις ικανότητές σου, αλλά μπορεί επίσης να σε κάνει να υπερεκτιμάς τις ικανότητές σου. Μάλιστα όταν προσπάθησαν να ανεβάσουν την αυτοεκτίμηση (self-esteem) ανθρώπων που είχαν αποτύχει κάπου, η απόδοσή τους δεν έγινε καλύτερη. Έγινε ακόμα χειρότερη.

Άτομα που έχουν πολύ καλή εικόνα για τον εαυτό τους τείνουν να είναι πιο βίαια και επιθετικά. Όταν οι ρομαντικές τους σχέσεις παρουσιάζουν προβλήματα, είναι πιο πιθανό να φύγουν, να απατήσουν ή να προβούν σε καταστροφικές συμπεριφορές (ποτό, ναρκωτικά, κλπ).

Αν εγώ πιστεύω στον εαυτό μου και διαφωνώ μαζί σου, τότε στα μάτια μου εσύ πρέπει να έχεις άδικο… Δε θα κάνω πίσω για να συνεννοηθούμε.

Η προσπάθεια να αποκτήσεις και να διατηρήσεις την αίσθηση υψηλής αυτοπεποίθησης, μπορεί να σε οδηγήσει στο ναρκισσισμό, στο να είσαι απορροφημένος μόνο με τον εαυτό σου, στο να θυμώνεις με τους άλλους (επειδή θα θεωρείς ότι μόνο εσύ έχεις δίκιο), στην προκατάληψη και στις διακρίσεις .

Για όλους αυτούς τους λόγους, σκέψου με κριτική σκέψη και μην εστιάζεις άλλο στο να αποκτήσεις αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση. Τα πράγματα έχουν αλλάξει. Τα περιγράφω στο τελευταίο μου βιβλίο ΤΟ ΑΝΤΙΔΟΤΟ. Εστίασε στο να κατανοήσεις για ποιο λόγο σου κοστίζει τόσο η αποτυχία και πώς να δουλέψεις αυτό το θέμα.

Είναι εντελώς διαφορετική δουλειά και πολύ πιο αποτελεσματική ψυχολογικά.

Τιπ: Δε φταις εσύ. Ολόκληρη η κοινωνία σε σπρώχνει να σκέφτεσαι έτσι. Είναι συστημικό το θέμα.

Αντί για την αυτοπεποίθηση, λοιπόν, δούλεψε την αυτοσυμπόνοια, τη νέα υπερδύναμη της ψυχολογίας και καλωσόρισε μια νέα πραγματικότητα.

Βιβλιογραφία:

Wong, K. (2017). Why self-compassion beats self-confidence. The New York Times. Retrieved from nytimes.com/2017/12/28/smarter-living/why-self-compassion-beats-self-confidence.html

Eurich, T., (2017) Insight, MacMillan Publishers, Dublin, Ireland.

Baumeister, D., et al (1996), “Relations of the threatened egotism to violence and aggression: the dark side of self-esteem”, Psychological Review, 5,33.

Neff, K, D., Vonk, R., (2009) “Self-compassion versus global self-esteem: two different ways of relating to oneself”, Journal of Personality, 77, 1, 23-50.

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...