Nαι, ξέρω, φταίει που μεγάλωσες σε μια οικογένεια προβληματική που σου πέρασε λανθασμένες πεποιθήσεις, που δε σε όπλισε με τις δεξιότητες που θα ήθελες, δε σου έδωσε τα φτερά να πετάξεις. Φταίει και εκείνη η, για χρόνια, τοξική σχέση που είχες. Εκείνος ο άνθρωπος σε ρούφηξε, σε έκανε να πιστέψεις πως ήσουν μικρός. Βγήκες λαβωμένος και πιο λίγος από αυτήν.

Φταίνε και οι συνάδελφοι στο γραφείο που πάντα προσπαθούν να φορτώσουν λάθη σε εσένα. Πάντα σε ρίχνουν και εκείνοι λαμβάνουν τα πρωτεία. Φταίει εκείνος ο φίλος που σε απογοήτευσε και ο άλλος που σε πρόδωσε. Φταίνε και οι συγκυρίες, η τύχη σου. Φταίει η ίδια η ζωή που είναι άδικη. Έχεις απόλυτο δίκιο. Έτυχε να έρθεις αντιμέτωπος με καταστάσεις δυσάρεστες, με λάθος ανθρώπους, με τοξικά περιβάλλοντα.

Θυματοποίηση

Όλα αυτά συνέβαλλαν στο να είσαι εδώ σήμερα και να λυπάσαι τον εαυτό σου, να τα βάζεις με την ίδια τη ζωή, να λες πως βιώνεις την αδικία στο πετσί σου, να φταίνε όλοι, όλοι και όλα εκτός από εσένα, να ξέρεις πια πως λειτουργούν τα πράγματα, να το διατυμπανίζεις, να δίνεις και συμβουλές ακόμα.

Σε ακούω τόσην ώρα να μιλάς για όλους και όλα που σε έφεραν εδώ από τη θέση του θύματος. Έτσι νιώθεις. Είσαι το θύμα όλων, το θήραμα που δεν κατάφερε να ξεφύγει. Είσαι ένα ανήμπορο και κουτσό πλάσμα. Έχεις λάβει ετούτη την θέση μέσα σου. Εκεί κάθεσαι τόσον καιρό, σε εκείνη την πολυθρόνα και βλέπεις τους άλλους να ορίζουν τη ζωή σου. Έχεις βολευτεί παρακολουθώντας την ταινία της ζωής σου ως κομπάρσος.

Εντάξει, μπορεί να προσφέρεις την αίγλη των πρωταγωνιστών στους άλλους αλλά το να είσαι κομπάρσος δεν ενέχει κόπο, δε χρειάζεται καμία προετοιμασία και πρωτίστως δε σου προσδίδει ευθύνες για την επιτυχία ή την αποτυχία του έργου.

Αποκτήστε το βιβλίο Η Σχολή των θεών, από το εξειδικευμένο βιβλιοπωλείο ψυχολογίας του Psychology.gr

Εσωτερική αλλαγή

Ωραία είναι όλα αυτά. Αυτό που δεν καταλαβαίνω είναι τι ζητάς όταν αρνείσαι να αφήσεις αυτή τη θέση, όταν βολεμένος στην πολυθρόνα σου αποποιείσαι ευθυνών και το μόνο που κάνεις είναι να γκρινιάζεις σαν κακομαθημένο παιδί. Δε σε άκουσα μέχρι τώρα να ζητάς την αλλαγή. Όχι, όχι, δε μιλάω για την αλλαγή των άλλων που με σθένος ζητάς. Για τη δική σου αλλαγή μιλάω, για τη δική σου ξεκάθαρη θέση. Οι άλλοι είναι οι άλλοι και πάντα θα υπάρχουν άλλοι και πως περιμένεις να αλλάξουν ή να εξαφανιστούν όταν εσύ παραμένεις ο ίδιος;

Αν θέλεις να αλλάξουν τα πράγματα, αν πραγματικά το θέλεις, τότε οφείλεις να εργαστείς προς αυτό, να στοχεύσεις στη δική σου αλλαγή.

Θα πρέπει να αφήσεις την αγαπημένη σου πολυθρόνα, να επενδύσεις χρόνο και ενέργεια, να μελετήσεις, να εξελιχθείς και να γίνεις εσύ ο πρωταγωνιστής. Είναι δύσκολη ετούτη η εργασία. Επιπλέον, έχει πολλές ευθύνες. Θα έχεις να κάνεις με εσένα μόνο και κανείς άλλος δε θα είναι υπεύθυνος για τα όσα σου συμβαίνουν. Είσαι έτοιμος για κάτι τέτοιο;

Ξέρεις, δεν είσαι ο μόνος που συνάντησες καταστάσεις που σε έβγαλαν από τις διαδρομές που ονειρευόσουν. Στην πραγματικότητα είσαι ένας σαν όλους τους άλλους. Αν βλέπεις κάποιες διαφορές έχουν να κάνουν με μια διαφορετική στάση. Έχουν να κάνουν με την επένδυση και την επικέντρωση στη λύση και όχι στο πρόβλημα και φυσικά κάτω από τη στέγη της πλήρους ανάληψης της προσωπικής ευθύνης στη συμμετοχή κάθε κατάστασης.

 Ενήλικη στάση

Μπορεί τα εφόδια που πήρες από την οικογένειά σου να μην ήταν αρκετά. Ως ενήλικος, έχεις την επιλογή να αποκτήσεις όλα όσα σου χρειάζονται. Αν κάποια δε σου ταιριάζουν ή δε σε ωφελούν πια μπορείς να τα πετάξεις και να τα αντικαταστήσεις με νέα επωφελή. Εσύ ο ίδιος είπες πως είσαι σε θέση να διακρίνεις τι δε σε ωφελεί. Δεν είσαι πια ανήμπορο παιδί. Μήπως έτσι προτιμάς να σε βλέπεις;

Μπορεί εκείνη η τοξική σχέση να σε γέμισε σημάδια. Κατάφερες και βγήκες όμως. Βγήκες με λίγη γνώση και δύναμη παραπάνω. Χρησιμοποίησες αυτά τα δώρα για γίνεις πιο σοφός; Αναγνώρισες την αξία σου; Ανέλαβες τις ευθύνες σου;

Αποφάσισες, τελικά, να επιλέγεις αντί να επιλέγεσαι;

Μπορεί να συνάντησες φιλίες που σε απογοήτευσαν. Σου έδειξαν, όμως, πως ήταν κάλπικες και σε προστάτευσαν με τη διάλυσή τους. Ξέρεις τώρα τι ζητάς από τους φίλους σου; Μπορείς να αναγνωρίσεις ποιοι είναι άξιοι να είναι δίπλα σου;

Μπορεί τα πράγματα στη δουλειά να φαίνονται εχθρικά. Είναι; Υπάρχει τρόπος να τα αντιμετωπίσεις από μια άλλη θέση; Μπορείς να θέσεις όρια και να επικεντρωθείς στους στόχους σου;

Γίνε ο πρωταγωνιστής της ζωής σου

Τελικά κατά πόσο είσαι πρόθυμος να εγκαταλείψεις τη θέση του θύματος, τη θέση του κομπάρσου; Η απόφαση είναι ολοκληρωτικά δική σου. Μπορείς να γίνεις εσύ ο πρωταγωνιστής της ταινίας σου. Μπορείς να γίνεις ακόμα και ο σκηνοθέτης και ο σεναριογράφος.

Το μόνο που χρειάζεται είναι να κάτσεις στην απέναντι πολυθρόνα. Τη βλέπεις από μακριά. Είναι ξένη. Δεν ξέρεις και αν είναι τόσο βολική όσο η δική σου. Μια δοκιμή όμως αξίζει. Αν την κοιτάξεις καλύτερα θα δεις πως έχει ζωντανά χρώματα και εκπληκτική υφή. Επιπλέον, είσαι πιο κοντά στο γύρισμα και ακούς καλύτερα τους διαλόγους. Μπορεί να έχεις αμφιβολίες για την άνεση που θα προσφέρει. Σκέψου, όμως, είναι δυνατόν η καρέκλα του πρωταγωνιστή να υπολείπεται σε ποιότητα αυτής του κομπάρσου;

Εντάξει, δεν έχεις μάθει σε τέτοιες ποιότητες και η αίσθηση του αποχωρισμού της δικής σου πολυθρόνας δύσκολη. Μπορεί να νιώθεις και κάποιες ενοχές. Σκέψου, όμως, σε αυτή τη ζωή σου έχουν προσφερθεί τόσες πολυθρόνες και εσύ επέλεξες την πρώτη που βρήκες. Έκλεισες τα μάτια σε όλες τις άλλες. Το μόνο βέβαιο είναι πως έτσι δεν έχεις μέτρο σύγκρισης και ακολούθως δεν έχεις ολοκληρωμένη άποψη.

Ανάληψη προσωπικής ευθύνης

Ευχαρίστησε την πολυθρόνα που τόσα χρόνια σε κρατούσε στην αγκαλιά της, ευχαρίστησε την εργασία σου ως κομπάρσος γιατί σε έφερε κοντά στους πρωταγωνιστές και σου έδειξε το δρόμο σου, ευχαρίστησε όλους εκείνους που συνάντησες στο δρόμο σου για τη γνώση που σου πρόσφεραν και προχώρα αναλαμβάνοντας κάθε ευθύνη για τη δική σου συμμετοχή σε όλα αυτά.

Έπειτα, δημιούργησε νέες επιλογές. Κάνε τα βήματά σου στιβαρά και αγάπησε ακόμα και τις αποτυχίες σου. Εκείνες είναι που θα σε οδηγήσουν στις μεγαλύτερες επιτυχίες. Η ενδυνάμωση έρχεται μέσα από την ανάληψη της προσωπικής ευθύνης, η αναγνώριση μέσα από ρόλους πρωταγωνιστικούς και η απόκτηση μιας άνετης και ταιριαστής πολυθρόνας μέσα από τη διερεύνηση.

Τέλος, να θυμάσαι πως ήρθες σε αυτό τον κόσμο ως πρωταγωνιστής. Αν κάπου στο δρόμο το ξέχασες τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να το θυμηθείς. Τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να το επιλέξεις. Τι λες;

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Εύη Ανδρέου - Σύμβουλος Ψ.Υγείας

Εύη Ανδρέου: έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το Psychology”, σημαίνει ότι το Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Σύμβουλος ψυχικής υγείας, επικοινωνίας και προσωπικής ανάπτυξης.
Ιδρύτρια του Effective Communication στην Ελλάδα, διοργανώτρια του Effective Communication GR meetup, συγγραφέας, αρθρογράφος, ομιλήτρια.