Εργασιομανία: όταν η δουλειά δεν είναι μόνο δουλειά

Ακρόαση άρθρου......

Πρόσθεσε το Psychology.gr στις προτιμώμενες πηγές σου στη Google
Με αυτό τον τρόπο, θα βλέπεις περισσότερα νέα άρθρα ψυχολογίας και ψυχικής υγείας που δημοσιεύονται στο PSYCHOLOGY.GR

Η εργασία αποτελεί ένα από τα βασικά πλαίσια οργάνωσης της καθημερινότητας. Δίνει ρυθμό, δομή και κατεύθυνση, ενώ ταυτόχρονα συνδέεται με την αίσθηση παραγωγικότητας και εξέλιξης. Για πολλούς ανθρώπους, είναι ένα σημαντικό κομμάτι ταυτότητας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως, η εργασία παύει να λειτουργεί μόνο ως επαγγελματική δραστηριότητα. Δεν αφορά αποκλειστικά το «τι κάνω», αλλά και το πώς σχετίζομαι με τον εαυτό μου και τους άλλους μέσα από αυτή.

Η έντονη ενασχόληση με τη δουλειά δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη δυσκολίας. Το κρίσιμο σημείο ίσως δεν είναι μόνο η ποσότητα της εργασίας, αλλά ο ρόλος που αυτή αρχίζει να καλύπτει μέσα στη ζωή του ατόμου.

Η εργασία πέρα από το πρακτικό επίπεδο

Η εργασία μπορεί να λειτουργεί ως ένα σταθερό σημείο αναφοράς σε μια καθημερινότητα που ενδέχεται να είναι απαιτητική ή ασαφής. Προσφέρει δομή, προβλεψιμότητα και συγκεκριμένα πλαίσια λειτουργίας. Παράλληλα, μπορεί να ενισχύει την αίσθηση ελέγχου. Σε ένα περιβάλλον όπου οι στόχοι είναι καθορισμένοι και τα αποτελέσματα αξιολογήσιμα, το άτομο γνωρίζει πώς να κινηθεί και πώς να τοποθετηθεί απέναντι στις απαιτήσεις.

Σε αρκετές περιπτώσεις, η εργασία συνδέεται και με την αίσθηση αξίας. Η αναγνώριση, η απόδοση και η επιτυχία μπορούν να λειτουργούν ως βασικοί δείκτες αυτοεκτίμησης. Όταν αυτά τα στοιχεία συγκεντρώνονται σε έναν τομέα, η εργασία αποκτά μεγαλύτερη σημασία από την προφανή. Έτσι, σταδιακά, παύει να είναι μόνο δραστηριότητα και αρχίζει να λειτουργεί ως βασικός τρόπος οργάνωσης της εμπειρίας.

Όταν η εργασία λειτουργεί ως αποφυγή

Η συνεχής ενασχόληση με τη δουλειά μπορεί να περιορίζει την επαφή με άλλες πτυχές της καθημερινότητας. Όταν ο χρόνος είναι διαρκώς γεμάτος, μειώνεται ο χώρος για σκέψη, για παύση και για επεξεργασία. Σε αυτή την περίπτωση, η εργασία δεν λειτουργεί μόνο ως απασχόληση, αλλά και ως τρόπος απομάκρυνσης. Όχι απαραίτητα συνειδητά, αλλά ως ένας σταθερός τρόπος να αποφεύγονται συναισθήματα ή καταστάσεις που δεν είναι εύκολα διαχειρίσιμες.

Η αποφυγή μπορεί να αφορά εσωτερικές εμπειρίες, όπως άγχος ή αβεβαιότητα, αλλά και διαπροσωπικές καταστάσεις, όπως δυσκολίες στις σχέσεις ή συγκρούσεις. Η συνεχής δραστηριότητα περιορίζει την επαφή με αυτά τα σημεία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ένταση γύρω από τη δουλειά δεν αφορά μόνο τον φόρτο. Αφορά και το τι δεν εμφανίζεται όσο η εργασία παραμένει στο προσκήνιο.

Το «τότε» και το «τώρα»

Ο τρόπος με τον οποίο κάποιος σχετίζεται με τη δουλειά του δεν διαμορφώνεται τυχαία. Συνδέεται συχνά με εμπειρίες που έχουν προηγηθεί και με τα πλαίσια μέσα στα οποία αναπτύχθηκε.

Η αξία μπορεί να έχει συνδεθεί με την επίδοση. Η αποδοχή με την προσπάθεια. Η αναγνώριση με την ικανότητα να ανταποκρίνεται κανείς στις απαιτήσεις. Αυτοί οι συσχετισμοί μπορεί να είχαν λειτουργικό ρόλο σε προηγούμενα στάδια. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, παραμένουν ενεργοί, ακόμη και όταν το πλαίσιο έχει αλλάξει. Δεν λειτουργούν απαραίτητα ως συνειδητές επιλογές, αλλά ως εσωτερικευμένοι τρόποι οργάνωσης. Έτσι, η εργασία δεν αφορά μόνο το παρόν. Συνδέεται και με το πώς το άτομο έχει μάθει να ορίζει την αξία του μέσα από αυτή.

Μια συστημική ματιά

Σε ένα συστημικό πλαίσιο, η συμπεριφορά δεν εξετάζεται απομονωμένα. Κάθε στάση και επιλογή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο δίκτυο σχέσεων και αλληλεπιδράσεων. Η εργασία επηρεάζει τις σχέσεις του ατόμου, καθώς καθορίζει τον διαθέσιμο χρόνο, τη διαθεσιμότητα και τον τρόπο επικοινωνίας. Ταυτόχρονα, επηρεάζεται από αυτές. Για παράδειγμα, η συνεχής απασχόληση μπορεί να λειτουργεί ως τρόπος διατήρησης ισορροπιών μέσα σε ένα σύστημα.

Μπορεί να περιορίζει συγκρούσεις ή να αποτρέπει την ανάγκη για δύσκολες συζητήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η εργασία δεν είναι απλώς ατομική επιλογή. Είναι μέρος ενός συστήματος που λειτουργεί με συγκεκριμένους τρόπους και εξυπηρετεί συγκεκριμένες ανάγκες. Η κατανόηση αυτής της διάστασης βοηθά να μετακινηθεί η εστίαση από το «δουλεύω πολύ» στο «τι ρόλο έχει η εργασία σε αυτό το σύστημα».

Όταν η κατανόηση δεν αρκεί

Η αναγνώριση του ρόλου της εργασίας αποτελεί ένα σημαντικό πρώτο βήμα. Ωστόσο, η κατανόηση σε γνωστικό επίπεδο δεν οδηγεί απαραίτητα σε αλλαγή. Το άτομο μπορεί να αναγνωρίζει τι συμβαίνει, αλλά να συνεχίζει να λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο. Αυτό συμβαίνει γιατί οι τρόποι αυτοί δεν είναι μόνο συνειδητές επιλογές, αλλά συνδέονται με βαθύτερα μοτίβα.

Η αλλαγή δεν αφορά μόνο το να μειωθεί η εργασία ή να αυξηθεί ο ελεύθερος χρόνος. Αφορά το πώς το άτομο αρχίζει να σχετίζεται διαφορετικά με αυτό που ήδη γνωρίζει. Σε αυτό το σημείο, η εστίαση μετακινείται από την εξήγηση στη βιωματική επεξεργασία και στη σταδιακή μετατόπιση της στάσης.

Η εργασιομανία δεν είναι ένα μονοδιάστατο φαινόμενο. Δεν αφορά μόνο την ποσότητα της εργασίας, αλλά τη λειτουργία που αυτή εξυπηρετεί. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αποτελεί συνειδητή επιλογή. Σε άλλες, συνδέεται με τρόπους που έχουν διαμορφωθεί μέσα στον χρόνο και συνεχίζουν να επηρεάζουν το παρόν. Το ζητούμενο δεν είναι να αξιολογηθεί η εργασία ως «σωστή» ή «υπερβολική».

Αλλά να γίνει κατανοητός ο ρόλος που έχει μέσα στη ζωή του ατόμου. Από εκεί και μετά, οι όποιες μετατοπίσεις δεν αφορούν μόνο το τι αλλάζει εξωτερικά, αλλά το πώς το άτομο αρχίζει να σχετίζεται διαφορετικά με τον εαυτό του, τη δουλειά και τις σχέσεις του.

Βιβλιογραφία  

Andreassen, C. S. (2014). Workaholism: An overview and current status of the research. Journal of Behavioral Addictions, 3(1), 1–11.

Robinson, B. E. (2014). Chained to the desk. New York University Press.

Συγγραφή - Επιμέλεια Άρθρου

Νικολέτα Γεωργάκη - Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Νικολέτα Γεωργάκη: έχει επιβεβαιωθεί από το Therapy

Το προφίλ έχει επαληθευτεί μέσω της πλατφόρμας Therapy Psychology. Τα στοιχεία που εμφανίζονται έχουν επιβεβαιωθεί από το σύστημα.

• Επιβεβαιωμένο επαγγελματικό προφίλ
• Ελεγμένα στοιχεία ταυτότητας
• Επικυρωμένη ειδίκευση

Να θυμάσαι πως ποτέ δεν είναι αργά να τραβήξεις την κουρτίνα και να βάλεις λίγο φως στη ζωή σου, ποτέ δεν είναι αργά να κάνεις μια αλλαγή. Δεν είναι ντροπή, ούτε αδυναμία να ζητά κανείς βοήθεια , αντιθέτως απαιτεί δύναμη ψυχής.

Εξειδικεύσεις:

Διαχείριση Άγχους - Φοβιών Διαζύγιο Διαχείριση Θυμού

Δείτε όλα τα άρθρα Κλείστε ραντεβού

THERAPY.PSYCHOLOGY - ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ONLINE ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ
Μια ολοκληρωμένη εμπειρία σύνδεσης Ειδικών Ψυχικής Υγείας και Θεραπευόμενων | Ξεκίνα εδώ το Θεραπευτικό ταξίδι σου...