ποίηση ψυχολογία

Η ποίηση είναι συχνά συμπυκνωμένη ψυχολογία. Διαβάζεις ας πούμε τον Τάσο Λειβαδίτη: “ Γιατί οι άνθρωποι, σύντροφε, ζουν απ’ τη στιγμή που βρίσκουν μια θέση στη ζωή των άλλων”.
Κι έχεις αμέσως βρει ένα μονοπάτι για την κατανόηση της δικής σου ζωής: θα αρχίσει από τη στιγμή που βρεις μια θέση σε ζωές άλλων. Νάτοι πάλι οι “άλλοι”.

Προσέχουμε εδώ ότι ο ποιητής δεν μιλάει μόνο για αγαπημένους άλλους, αλλά γενικά για άλλους. Και σωστά, γιατί η διαδικασία της αγάπης, αν δε μιλάμε για συγγενικές σχέσεις, θα σχηματιστεί από την αλληεπίδρασή μας.

Αφού κανένας άνθρωπος δεν είναι νησί, η αληθινή σου ζωή συναρτάται με αυτούς και, κατά συνέπεια, το να ζει κανείς για τον εαυτό του είναι ατελέσφορο.

Για να είσαι ευτυχής, πρέπει να βρεις τον τρόπο ώστε το αποτύπωμα που αφήνεις στις ζωές των άλλων να τους κάνει κι εκείνους ευτυχείς. Στο βαθμό που μπορείς κι εξαρτάται απο σένα φυσικά.

Αυτό το βασικό στοιχείο προσδιορίζει το είδος της συμπεριφοράς μας προς τον κόσμο. Θα λειτουργούμε αλτρουιστικά η εγωιστικά; Θα βάζουμε μπροστά πάντα τον εαυτό μας ή τους άλλους;

Στις περισσότερες μελέτες της ψυχολογίας, η απάντηση στα ερωτήματα αυτά είναι ανάλογη με αυτήν του ποιητή. Ακόμα και στα εγχειρίδια ηγεσίας, πιο συχνά οι συμβουλές περιλαμβάνουν και την ικανοποίηση των άλλων στο δρόμο μας προς την κορυφή, παρά την μακιαβελική τακτική. Κι όμως, στη ζωή η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Περισσότεροι θα πατούσαν επι πτωμάτων απο εκείνους που θα συνυπολόγιζαν τη θέση τους στη ζωή των άλλων για να ανελιχθούν. Ακόμα και στον έρωτα, όταν τελειώσει περισσότεροι γίνονται "δήμιοι" του, από όσους επιλέγουν να χαραχτούν με απαλό μελάνι στις καρδιές των πρώην αγαπημένων τους.

Είναι γνωστό ότι ο ίδιος ο Φρόυντ είχε μεγάλη επαφή με τη λογοτεχνία, εστιάζοντας ιδιαίτερα στην ποίηση. Η γνώση αυτή τροφοδοτούσε σε σημαντικότατο βαθμό την ψυχολογική του σκέψη, αλλά και τον περίτεχνο τρόπο γραφής του. Συχνά η λογοτεχνία τον επηρέαζε γεννώντας του ιδέες και διαισθήσεις για την ανθρώπινη κατάσταση.

Οπως παρατηρεί ο Γ.Λαμπράκος, “ωστόσο, σημασία έχει ότι το ενδιαφέρον του Φρόιντ, και της ψυχανάλυσης γενικότερα, για τη λογοτεχνία και τις άλλες τέχνες είναι καθαρά και πρωτίστως ψυχολογικό, όχι αισθητικό. Αυτό σημαίνει πως ο Φρόιντ δεν ενδιαφέρεται τόσο να μας πει ποια λογοτεχνικά ή άλλα έργα έχουν (αισθητική) αξία, όσο το τι φανερώνουν αυτά τα έργα για την ανθρώπινη ψυχολογία και γιατί”.

Σύμφωνα εξάλλου με έρευνα που έγινε το 2015, η ανάγνωση κλασικών έργων λογοτεχνίας και ποίησης μπορεί να λειτουργήσει πιο θεραπευτικά για το νου από ό,τι τα βιβλία αυτο-βοήθειας. Είναι το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν ερευνητές του πανεπιστημίου του Λίβερπουλ.

Οι ειδικοί παρακολούθησαν την εγκεφαλική δραστηριότητα σε εθελοντές που διάβαζαν έργα του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, ποιήματα του Τ.Σ. Έλιοτ κι άλλων γνωστών κλασικών λογοτεχνών. Το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν είναι ότι όσο πιο απαιτητικά ήταν τα αναγνώσματα, τόσο πιο έντονη ήταν η ηλεκτρική δραστηριότητα στον εγκέφαλο, βοηθώντας έτσι στην αναζωογόνησή του, στην τόνωση της προσοχής των αναγνωστών και στην καλλιέργεια της ικανότητας στοχασμού.

Ιδιαίτερα η ανάγνωση έργων ποίησης φαίνεται ότι τονώνει σημαντικά τη δραστηριότητα στο δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου, το οποίο, μεταξύ άλλων, σχετίζεται με την λεγόμενη «αυτοβιογραφική μνήμη» βοηθώντας έτσι τον αναγνώστη να κάνει αναδρομές στο παρελθόν και να στοχαστεί ξανά για τις δικές του εμπειρίες υπό το φως των όσων διαβάζει. «Η έρευνα δείχνει τη δύναμη της λογοτεχνίας να μεταβάλει τις νοητικές διαδρομές, να δημιουργεί νέες σκέψεις και διασυνδέσεις τόσο στους νέους, όσο και στους ηλικιωμένους», δήλωσε ο καθηγητής Φίλιπ Ντέιβις.

Ποιητής, λοιπόν, είναι ο ψυχολόγος που απαντά στις ανθρώπινες αγωνίες με λίγες λέξεις. Και γιαυτό είναι καλό να διαβάζουμε λογοτεχνία και ποίηση, αφού πραγματική φιλοσοφία του καθενός είναι η ίδια η βιογραφία του. 

Συγγραφή Άρθρου

Νίκος Μάστορας

nikosmastorasΟ Νίκος Μάστορας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Είναι δημοσιογράφος με εμπειρία σε όλους τους τομείς του έντυπου και ηλεκτρονικού Tύπου, καθώς και στα social media. Εργάστηκε για 35 χρόνια στον Δημοσιογραφικό Οργανισμό Λαμπράκη. Σήμερα εργάζεται στην εφημερίδα "Εθνος". Είναι πατέρας δύο παιδιών και έχει αυτοβούλως εξερευνήσει αρκετά πεδία της ψυχολογικής επικράτειας. Η εξερεύνηση αυτή συνεχίζεται..

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. |

Τα περιεχόμενα του E-Psychology προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο κατόπιν γραπτής άδειας από το τμήμα Σύνταξης και μόνο εφόσον ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία αναδημοσίευσης. Συγκεκριμένα, πρέπει να υπάρχει σαφής αναφορά στο τέλος του άρθρου, για την πηγή 1ης δημοσίευσης καθώς επίσης πρέπει να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί απευθείας στο άρθρο. DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Βρείτε Ψυχολόγο-Ψυχοθεραπευτή

Επιλέξτε θεραπευτή ανάλογα με την εξειδίκευση σε συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση.

Μεταβείτε στον κατάλογο Ειδικών Ψ.Υγείας »

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Ο κανόνας του 80/20
αρχή pareto

Λίγα πράγματα είναι τόσο απογοητευτικά όσο όταν χάνουμε άσκοπα χρόνο. Υπάρχει τρόπος να αναστρέψουμε τη χασούρα; Ο κανόνας του 80/20, η αλλιώς η «αρχή του Pareto» μπορεί να μας βοηθήσει. Ο κανόνας 80/20 δηλώνει ότι, σε γενικές γραμμές, το 80% των αποτελεσμάτων προέρχεται από το 20% των ενεργειών.

Σχετίζεται στ' αληθεια η ψυχική ασθένεια με τη δημιουργικότητα;
ψυχική ασθένεια δημιουργικότητα

Από τον Βαν Γκογκ μέχρι τη Σίλβια Πλάθ κι από τον Μπετόβεν μέχρι τον Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, η ιστορία της τέχνης είναι γεμάτη με βιογραφίες δημιουργικών και ιδιοφυιών ανθρώπων που βασανίστηκαν από ψυχικές ασθένειες.

Αυτό προκαλεί την εύλογη ερώτηση: Για να είμαστε πραγματικά δημιουργικοί, πρέπει να συνυπάρχει μια ψυχική διαταραχή;

Ανεπιθύμητοι και μόνοι μέρες γιορτών
ανεπιθύμητοι

Τι να είναι αυτό που κάνει περισσότερους μόνους ανθρώπους να αυτοκτονούν κοντά στις γιορτές; Το ερώτημα έχει τεθεί και απαντηθεί πολλές φορές, όμως το έχουμε κατανοήσει καλά; Οπως το βλέπω, τα λαμπιόνια και τα περιτυλίγματα προκαλούν στον άνθρωπο που βιώνει μια σοβαρή κατάθλιψη ακόμα μεγαλύτερο πόνο, συνήθως (αλλά όχι πάντα) για έναν λόγο. Νοιώθει ανεπιθύμητος.

Τα κοινωνικά σύνορα του γάμου
γάμος ζευγάρι

Συνεχίζουμε σήμερα την αναφορά στις σκέψεις του μεγάλου δάσκαλου και φιλόσοφου Ευάγγελου Παπανούτσου, μιας ιστορικής μορφής των ελληνικών γραμμάτων και Παιδείας. Στο προηγούμενο σημείωμα είδαμε και αναλύσαμε τους τρεις νόμους του έρωτα όπως τους περιέγραψε ο διανοητής.

Οι τρεις νόμοι του Ερωτα
Ερωτας

Μα, έχει ο έρωτας νόμους, όπως η αλγεβρα αξιώματα; Οι πιο ρομαντικοί, ίσως και οι περισσότερο πρόθυμοι για επανάσταση -γιατί ο έρωτας μοιάζει μερικές φορές και με αυτήν- και μόνο που ακούσατε αυτή την ερώτηση απαντήσατε αρνητικά. Οχι, δε μπορεί ο έρωτας να υποκύπτει σε νόμους, αφού ο ίδιος είναι ο υπέρτατος νόμος, αυτός που κινεί την ίδια τη ζωή.

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).