εποχιακή κατάθλιψη

Όλες οι εποχές του χρόνου μπορούν να δώσουν το έναυσμα για την εκδήλωση καταθλιπτικών συμπτωμάτων. Η Εποχιακή Συναισθηματική Διαταραχή (Seasonal Affective Disorder – SAD), είναι μια διαταραχή που αφορά την κατ’επανάληψη εκδήλωση καταθλιπτικών επεισοδίων σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους του έτους. Η συγκεκριμένη διαταραχή εκδηλώνεται σε μεγαλύτερο βαθμό τους χειμερινούς μήνες.

"Καλοκαιρινή" και "χειμερινή" εκδοχή Εποχιακής Κατάθλιψης

Το φαινόμενο ξεκίνησε να παρατηρεί τον 19ο αιώνα ο εξερευνητής, Frederick Cook, ο οποίος το απέδωσε στην έλλειψη φωτός που παρατηρείται κατα τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου. Συγκεκριμένα, εντόπισε στον πληθυσμό των εσκιμώων καταθλιπτική διάθεση, κόπωση και μειωμένη σεξουαλική επιθυμία.

Έχει παρατηρηθεί, όμως, και η ύπαρξη της «θερινής μορφής» της Εποχιακής κατάθλιψης, η οποία έχει διερευνηθεί λιγότερο και κατ’επέκταση υπάρχουν ελάχιστες σχετικές βιβλιογραφικές αναφορές. Σπάνια, παρά ταύτα, γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ «θερινής» και «χειμερινής» μορφής. Συνήθως, οι αναφορές εστιάζουν στην ομοιότητα των δύο διαταραχών με τη μόνη διαφορά οτι εκδηλώνονται σε διαφορετική εποχή του χρόνου.

Είναι σημαντικό να τονιστεί οτι τόσο η χειμερινή όσο και η θερινή εκδοχή της κατάθλιψης σχετίζονται με την εκδήλωση έντονης θλίψης, άγχους και ευερεθιστότητας. Ωστόσο, παρατηρούνται και κάποιες διαφορές.

Η χειμερινή εκδοχή σχετίζεται με υπερυπνία, όρεξη για υδατάνθρακες και άυξηση του σωματικού βάρους. Αντίθετα, εκείνοι που εκδηλώνουν καταθλιπτικά συμπτώματα κατα τη διάρκεια του καλοκαιριού, υποφέρουν από αϋπνίες, ενώ το βάρος τους μειώνεται αισθητά. Επίσης, τα άτομα με καταθλιπτικά συμπτώματα, κατα τη διάρκεια του χειμώνα, εμφανίζουν μειωμένες κοινωνικές συναναστροφές και απόσυρση, ενώ τα άτομα που εμφανίζουν καταθλιπτικά συμπτώματα το καλοκαίρι, παρουσιάζουν μια εικόνα υπερδιέργεσης.

Λόγοι που δυσχεραίνουν την ψυχολογία κατα τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών

1. Νευροφυσιολογικά δεδομένα:

Σύμφωνα με τη νευροφυσιολογική προσέγγιση, οι διαταραχές της διάθεσης σχετίζονται με τους βιολογικούς μας ρυθμούς. Κατά την άποψη αυτή, σε περίπτωση που το «βιολογικό μας ρολόι» δυσλειτουργεί, υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να εκδηλωθούν καταθλιπτικά συμπτώματα. Στους καλοκαιρινούς, λοιπόν, μήνες η αυξημένη ηλιοφάνεια κάνει τον εγκέφαλο να νομίζει οτι πρέπει να παραμένει ξύπνιος για περισσότερο χρονικό διάστημα και γι' αυτόν το λόγο εκκρίνεται λιγότερη μελατονίνη (ορμόνη του ύπνου). Ο ελλιπής, λοιπόν, ύπνος συνδέεται με την εκδήλωση καταθλιπτικών συμπτωματων.

2. Έντονη αλλαγή στις συνήθειες: 

Κατά την διάρκεια της θερινής περιόδου, σημειώνονται κάποιες αλλαγές όσον αφορά τον προγραμματισμό των καθημερινών δραστηριοτήτων, αλλά και πιθανές ανακατατάξεις στις κοινωνικές μας υποχρεώσεις. (πχ το καλοκαίρι οι εξόδοι είναι περισσότερες κτλ ). Πιο συγκεκριμένα, οι ενδεχόμενες αλλαγές στις καθημερινές μας συνήθειες οδηγούν σε αναστάτωση των βιολογικών μας ρυθμών (βιολογικό ρολόι). Πολλες φορές, η αλλαγή αυτή είναι υπεύθυνη μαζί με άλλους παράγοντες για την εκδήλωση  καταθλιπτικών συμπτωμάτων.

3. Υψηλές θερμοκρασίες:

Η ζέστη μπορέι να αποβεί ιδιαίτερα επιβαρυντική για μερικά άτομα. Οι δυσάρεστες συνέπειες ενδέχεται να έχουν τόσο ψυχολογικό όσο και σωματικό αντίκτυπο στην υγεία κάποιων ατόμων, όπως ζαλάδες, ατονία, πονοκεφάλους και υπόταση.

4. Έντονο στρες στο εργασιακό περιβάλλον:

Κατά την διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών πολλοί συνάδερφοι στον εργασιακό χώρο παίρνουν άδεια για να πραγματοποιήσουν τις καλοκαιρινές τους εξορμήσεις. Για τους υπόλοιπους η παραπάνω κατάσταση είναι συνώνυμο της ανάγκης για άυξηση της παραγωγικότας λόγω της εντατικοποίσησης των υποχρεώσεων. Έτσι, είναι αναπόφευκτη η άυξηση των επιπέδων του στρες όπως και η εκδήλωση αρνητικών συναισθημάτων για πολλές ώρες κατά την διάρκεια της ημέρας.

5. Δημιουργία προσδοκιών και έντονη απογοήτευση:

Η οργάνωση των καλοκαιρινών διακοπών για τους περισσότερους είναι κάτι που αναμένεται με ανυπομονησία. Οι προσδοκίες που δημιουργούνται είναι συνήθως πολύ μεγάλες και αυτός είναι ο λόγος που πολλές φορές επέρχεται έντονη απογοήτευση. Η έντονη προβολή των καλοκαιρινών στιγμών από τους περισσότερους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συνηγορεί στο παραπάνω φαινόμενο καθώς οι ενέμελες στιγμές προβάλλονται ως «επιβεβλημένες». Οι περισσότεροι, δηλαδή, νιώθουν οτι πρέπει να περνούν ανέμελα και να το προβάλλουν. Έτσι, εντέινεται το στρες, καθώς και τα δυσάρεστα συναισθήματα.

Συγγραφή Άρθρου

Μαρία Λαΐου
Κλινική και Κοινοτική Ψυχολόγος
Επικοινωνία: 6986823375
Τα περιεχόμενα του E-Psychology προστατεύονται από την DMCA. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο κατόπιν γραπτής άδειας από το τμήμα Σύνταξης και μόνο εφόσον ακολουθείται συγκεκριμένη διαδικασία αναδημοσίευσης. Συγκεκριμένα, πρέπει να υπάρχει σαφής αναφορά στο τέλος του άρθρου, για την πηγή 1ης δημοσίευσης καθώς επίσης πρέπει να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος που οδηγεί απευθείας στο άρθρο. DMCA.com Protection Status
Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

H πολυσυζητημένη έννοια της αυτοεκτίμησης
αυτοεκτίμηση

Η αυτοεκτίμηση είναι μια από τις πλέον πολυσυζητημένες έννοιες στον κόσμο της ψυχολογίας και όχι μόνο. Όλοι μας πλάθουμε ένα ομοίωμα του εαυτού μας και με βάση αυτό, αλληλεπιδρούμε τόσο με την ίδια τη βάση μας όσο και με το περιβάλλον μας. Πιο αναλυτικά, ο καθένας μας έχει ένα αίσθημα αξίας για τον εαυτό του, θετικό ή αρνητικό.

Cyber Sex και σεξουαλική εξάρτηση
cybersex, εξάρτηση

Πριν από μερικά χρονιά, ήταν άγνωστη η έννοια του διαδικτυακού σεξ. Σήμερα όμως, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αλλά και τα private chat rooms φαίνεται να έχουν μπει για τα καλά στη ζωή μας. Έτσι, ολοένα και περισσότεροι χρήστες επιλέγουν τη διαδικτυακή επικοινωνία και επαφή μέσω του Internet. 

Προσδοκίες αυτοαποτελεσματικότητας: "Αν δεν το πιστέψεις δεν θα πραγματοποιηθεί"
αυτοαποτελεσματικότητα

Η παραπάνω φράση σε αρκετά άτομα αφήνει μια γλυκόπικρη αίσθηση, καθώς θυμίζει στόχους που επετεύχθησαν με πολύ κόπο, ενώ σε άλλα φέρνει στο νου ανεκπλήρωτα όνειρα και δυσάρεστα συναισθήματα. 

Αυτόματες σκέψεις: Ποια η σχέση τους με την διάθεση μας;
Αυτόματες σκέψεις

Καθημερινά βομβαρδιζόμαστε από προκλήσεις τις οποίες και καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε σε πολλούς τομείς της ζωής μας αναφορικά με προσωπικά, επαγγελματικά, κοινωνική ζωή ή οικογενειακά ζητήματα. Συχνά όμως, ερχόμαστε αντιμέτωποι με συμβάντα τα οποία στεκόμαστε ανήμποροι να αντιμετωπίσουμε. Τα πράγματα δηλαδή δεν καταλήγουν όπως τα περιμένουμε και νιώθουμε «έρμαια» δυσάρεστων συναισθημάτων όπως ο πανικός, ο φόβος, η ανησυχία.

Ας μιλήσουμε για την ντροπή μας
ντροπή

Μπορείς να φέρεις στον νου σου μια κατάσταση όπου στάθηκες ανήμπορος να εκτεθείς μπροστά σε άλλους; Πόσες φορές έχεις ευχηθεί να «ανοίξει η γη να σε καταπιεί»; Έχεις βρεθεί ποτέ στην θέση όπου απέφυγες ένα άτομο μόνο και μόνο επειδή ένιωσες ότι το βλέμμα του σε διαπερνά; Αν κατάφερες να τοποθετήσεις τον εαυτό σου σε κάποιες από αυτές τις καταστάσεις τότε σίγουρα θα ένιωσες ένα συναίσθημα αρκετά γνώριμο : Αυτό της ντροπής.

Είστε ειδικός Ψυχικής Υγείας?

Εγγραφείτε ώστε να λαμβάνετε ενημέρωση, σχετικά με θέματα που αφορούν την επιστήμη της ψυχολογίας, έρευνες, σεμινάρια ψυχολογίας, θέσεις εργασίας Ειδικών Ψυχικής Υγείας κ.τ.λ.

Newsletter για όλους

Εβδομαδιαίο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας νέα άρθρα ψυχολογίας, ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια ψυχολογίας, ομάδες υποστήριξης, βιβλία ψυχολογίας κ.α.

Η εγγραφή σας στα ενημερωτικά δελτία της Πύλης Ψυχολογίας psychology.gr είναι απόλυτα σύμφωνη με την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία που δίνετε κατά την εγγραφή σας θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για την αποστολή ενημερωτικών δελτίων (Newsletters).